Χιλιάδες μαθητές σε όλη τη Γαλλία συμμετέχουν τις τελευταίες ημέρες σε μαθητικές διαδηλώσεις στη Γαλλία που ξεκίνησαν από τα προάστια του Παρισιού και εξαπλώθηκαν σε δεκάδες πόλεις, με αιτήματα που εστιάζουν στην έλλειψη καθηγητών και τις κακές υποδομές στα σχολεία. Οι κινητοποιήσεις έχουν οδηγήσει σε βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία σε πόλεις όπως η Μασσαλία, το Στρασβούργο και η Λιλ. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, σχεδόν 3.000 μαθητές ηλικίας 15 έως 18 ετών έχουν συλληφθεί από την έναρξη των διαδηλώσεων. Ο υπουργός Παιδείας της Γαλλίας, Εντουάρ Ζεφρέ, υποσχέθηκε «δημοκρατία στα σχολεία», ενώ πολλοί γονείς προσπαθούν να αποτρέψουν τα παιδιά τους από τη συμμετοχή στις συγκεντρώσεις.
Τι έγινε: δεκάδες πόλεις, εκατοντάδες σχολεία
Οι πρώτες κινητοποιήσεις ξέσπασαν στα φτωχότερα προάστια του Παρισιού, με επίκεντρο το Σεν-Σεν-Ντενί, προτού επεκταθούν γρήγορα στο Παρίσι, τη Μασσαλία, το Στρασβούργο, την Τουρ και τη Λιλ. Στο λύκειο Λε Κορμπυζιέ, στο Ομπερβιλιέ, μαθήματα μαθηματικών, αγγλικών, ανθρωπιστικών επιστημών και γυμναστικής παρέμεναν ακυρωμένα από την αρχή της σχολικής χρονιάς λόγω έλλειψης καθηγητών. Η 17χρονη Μεϊσά περιέγραψε πως έδωσε εξετάσεις στα γαλλικά χωρίς ποτέ να έχει διδαχθεί το μάθημα από καθηγητή. Στο Σεν-Σεν-Ντενί, δύο στα τρία λύκεια συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις την Πέμπτη, σύμφωνα με στοιχεία του συνδικάτου CGT, το οποίο καταγράφει κενές θέσεις εκπαιδευτικών στα δύο τρίτα των σχολείων της περιοχής.
Το υπουργείο Παιδείας της Γαλλίας παραδέχθηκε ότι κατά το σχολικό έτος 2024-2025 σχεδόν το 10% των ωρών διδασκαλίας παρέμεινε ακάλυπτο στα δημόσια λύκεια, με το 7,5% να οφείλεται στην αδυναμία εξεύρεσης αναπληρωτών καθηγητών. Πέρα από τις κενές ώρες, μαθητές και εκπαιδευτικοί καταγγέλλουν ελλείψεις νοσηλευτών και κοινωνικών λειτουργών, προβλήματα υγιεινής, ακόμη και σχολεία χωρίς πόσιμο νερό. Σε τάξεις που φτάνουν τους 35 έως 40 μαθητές, οι αίθουσες περιγράφονται ως αφόρητες τους καλοκαιρινούς μήνες, με θερμοκρασίες που αγγίζουν τους 35 βαθμούς Κελσίου, ενώ αναφέρονται ελλιπείς τουαλέτες και διαρροές νερού στα κτίρια.
Οι συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών κλιμακώθηκαν ιδιαίτερα στο Παντίν, προάστιο του Παρισιού, όπου η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα για να διαλύσει τις συγκεντρώσεις. Στο Στρασβούργο, μαθητές περιέγραψαν σχολεία που «καταρρέουν», με μικρές καφετέριες και ανεπαρκές προσωπικό επιτήρησης. Η ένταση έχει οδηγήσει σε σχεδόν 3.000 συλλήψεις μαθητών από την έναρξη των μαθητικών διαδηλώσεων στη Γαλλία, αριθμός που καταδεικνύει την έκταση της κινητοποίησης.
Αντιδράσεις και προϋπολογισμός
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί υποστηρίζει ότι η εκπαίδευση παραμένει προτεραιότητα, επικαλούμενη προϋπολογισμό για το 2027 αυξημένο κατά 1,7%, στα 65,53 δισεκατομμύρια ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται οι συντάξεις των εκπαιδευτικών. Ωστόσο η αύξηση αυτή είναι χαμηλότερη από τον πληθωρισμό, κάτι που τα συνδικάτα θεωρούν ανεπαρκές. Ο Εντουάρ Ζεφρέ απέδωσε τις ελλείψεις στη μείωση του μαθητικού πληθυσμού, ενώ τα συνδικάτα συνδέουν το πρόβλημα με την κατάργηση 3.256 θέσεων εκπαιδευτικών σε εθνικό επίπεδο το 2026. Στοιχεία του υπουργείου Παιδείας δείχνουν, επιπλέον, ότι η μέση δαπάνη ανά μαθητή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη, από 11.910 ευρώ το 2010 σε 11.660 ευρώ το 2024.
Μαθητές που μίλησαν στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων AFP και στο Reuters περιέγραψαν την καθημερινότητά τους ως δυσβάσταχτη. «Σήμερα το σχολείο μας έχει παραλύσει λόγω έλλειψης πόρων, καθηγητών και ανεπαρκούς αριθμού θρανίων», δήλωσε ένας μαθητής στο AFP, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχουν νοσηλευτές ούτε επιτηρητές στο σχολείο του. Ένας 17χρονος μαθητής από το Στρασβούργο ανέφερε ότι «δεν υπάρχει καθόλου προϋπολογισμός, καθόλου πόροι, δεν υπάρχουν αρκετοί επιβλέποντες». Σε συνέντευξή του στον Guardian, άλλος μαθητής εξέφρασε ανησυχία για την έλλειψη μέτρων απέναντι στις υψηλές θερμοκρασίες, σημειώνοντας ότι οι μαθητές θέλουν απλώς να σπουδάζουν σε αξιοπρεπείς συνθήκες.
Το σύνθημα μιας 15χρονης μαθήτριας, «η διεύθυνσή μας δεν πρέπει να καθορίζει το μέλλον μας», συμπυκνώνει την αγωνία πίσω από τις μαθητικές διαδηλώσεις στη Γαλλία: την αίσθηση ότι η ποιότητα της εκπαίδευσης εξαρτάται από τη γειτονιά και την κοινωνική προέλευση κάθε μαθητή. Το φετινό καλοκαίρι η Δυτική Ευρώπη βίωσε το πιο ζεστό καλοκαίρι στην ιστορία της, με τη Γαλλία να καταγράφει σχεδόν 8.000 θανάτους, γεγονός που ενισχύει τα αιτήματα των μαθητών για καλύτερες συνθήκες στις αίθουσες διδασκαλίας.
