Η Σαντορίνη ξεχωρίζει στον δημογραφικό χάρτη της Ελλάδας, καθώς αποτελεί μία από τις ελάχιστες περιοχές όπου ο αριθμός των γεννήσεων παραμένει υψηλότερος από εκείνον των θανάτων. Σε μια περίοδο κατά την οποία το δημογραφικό πρόβλημα εντείνεται σε ολόκληρη τη χώρα, το νησί καταγράφει διαφορετική εικόνα, με εκατοντάδες οικογένειες να επιλέγουν να ζήσουν και να μεγαλώσουν εκεί τα παιδιά τους. Στη Σαντορίνη ζουν και εργάζονται σήμερα περίπου 480 πολύτεκνες οικογένειες.
Εκατοντάδες πολύτεκνες οικογένειες στο νησί
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ΕΡΤ3, στη Σαντορίνη καταγράφονται περίπου 480 πολύτεκνες οικογένειες, ενώ κάθε χρόνο η τοπική Ένωση Πολύτεκνων υποδέχεται ακόμη τέσσερις έως έξι νέες οικογένειες. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η οικογένεια του Νικόλα και της Δώρας, οι οποίοι αποφάσισαν πριν από μερικά χρόνια να εγκαταλείψουν την Αθήνα και να επιστρέψουν στο νησί μαζί με τα πέντε παιδιά τους, τη Λουίζα, την Αλεξάνδρα, τη Χαράλαμπια, την Κατερίνα και τον Χαράλαμπο. Όπως ανέφεραν οι ίδιοι, βασικό κριτήριο της απόφασής τους ήταν η αναζήτηση ενός πιο ασφαλούς και ποιοτικού περιβάλλοντος για τα παιδιά τους, μια επιλογή για την οποία, όπως υποστηρίζουν, δεν έχουν μετανιώσει.
Η δημογραφική δυναμική της Σαντορίνης αποτυπώνεται καθαρά και στην εκπαιδευτική πραγματικότητα του νησιού. Σήμερα λειτουργούν 34 σχολικές μονάδες όλων των βαθμίδων, στις οποίες φοιτούν περισσότερα από 4.500 παιδιά. Ο αριθμός αυτός αποτελεί ένδειξη ότι η πληθυσμιακή συρρίκνωση, που πλήττει μεγάλο μέρος της ελληνικής περιφέρειας, δεν έχει την ίδια ένταση στο συγκεκριμένο νησί των Κυκλάδων. Οι νέες οικογένειες που εγκαθίστανται εκεί, είτε επιστρέφοντας από μεγάλα αστικά κέντρα είτε επιλέγοντας το νησί εξαρχής, συντηρούν έναν κύκλο γεννήσεων που σε άλλα σημεία της χώρας έχει σταματήσει να λειτουργεί.
Το κόστος και η καθημερινότητα μιας πολύτεκνης οικογένειας
Η καθημερινότητα μιας πολυμελούς οικογένειας, ωστόσο, δεν είναι χωρίς δυσκολίες. Η μητέρα, Δώρα, περιγράφει το αυξημένο κόστος που συνεπάγεται η ανατροφή πέντε παιδιών, επισημαίνοντας ότι ακόμη και ένα μηνιαίο ποσό της τάξης των 1.000 ευρώ δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες της οικογένειας, από τα τρόφιμα έως τα υπόλοιπα απαραίτητα είδη για τα παιδιά. Παράλληλα, για τη 13χρονη Λουίζα και τη 12χρονη Αλεξάνδρα, τις δύο μεγαλύτερες από τα πέντε αδέλφια, η ζωή σε μια πολύτεκνη οικογένεια απαιτεί καθημερινές προσαρμογές και πρόσθετες ευθύνες, ιδιαίτερα σε σχέση με τη φροντίδα των μικρότερων αδελφιών τους.
Παρ’ όλες τις δυσκολίες, τα δύο κορίτσια δηλώνουν ότι αισθάνονται ευγνωμοσύνη για την οικογένειά τους. Η μαρτυρία τους αναδεικνύει μια πλευρά της πολύτεκνης ζωής που συνδυάζει οικονομική πίεση με συναισθηματική σταθερότητα, κάτι που φαίνεται να αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό στις οικογένειες της Σαντορίνης. Η περίπτωση της οικογένειας του Νικόλα και της Δώρας λειτουργεί ως παράδειγμα για δεκάδες ακόμη οικογένειες του νησιού, οι οποίες αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις στην προσπάθειά τους να μεγαλώσουν πολλά παιδιά σε ένα μικρό νησιωτικό περιβάλλον με αυξημένο κόστος ζωής.
Η περίπτωση της Σαντορίνης αποτελεί διαφορετική εικόνα μέσα στη γενικότερη δημογραφική πραγματικότητα της Ελλάδας. Η παρουσία εκατοντάδων πολύτεκνων οικογενειών, η αύξηση των μαθητών στις σχολικές μονάδες του νησιού και η διατήρηση περισσότερων γεννήσεων από θανάτους δείχνουν ότι, τουλάχιστον σε αυτή την περιοχή, η πληθυσμιακή συρρίκνωση δεν έχει λάβει την ίδια έκταση με άλλα σημεία της χώρας.
