Η OpenAI προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη διεθνή μαθηματική κοινότητα, αφού δημοσίευσε ταυτόχρονα 722 μαθηματικές μελέτες γραμμένες εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη. Η κίνηση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά τη λύση ενός από τα μεγαλύτερα άλυτα μαθηματικά προβλήματα στην ιστορία του κλάδου. Οι μελέτες αναρτήθηκαν ως προδημοσιεύσεις στο Github και αφορούν 372 άλυτα προβλήματα. Το περιοδικό Nature περιγράφει την αντίδραση της επιστημονικής κοινότητας ως μείγμα θαυμασμού και αγανάκτησης.
Μπαράζ 722 μελετών από τεχνητή νοημοσύνη
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το μπαράζ των 722 εργασιών ήρθε λίγο καιρό μετά την ανακοίνωση ότι ένα μοντέλο της OpenAI είχε λύσει ένα από τα επτά μαθηματικά «Προβλήματα της Χιλιετίας», για το οποίο προβλέπεται έπαθλο ενός εκατομμυρίου ευρώ. Η συγκεκριμένη μελέτη αφορούσε τις εξισώσεις Νάβιερ-Στόους, που περιγράφουν την κίνηση των ρευστών. Η νέα δημοσίευση, που αριθμεί εκατοντάδες εργασίες γύρω από 372 άλυτα μαθηματικά προβλήματα, θεωρείται πρωτοφανής σε έκταση και ταχύτητα για τα δεδομένα του κλάδου.
Η πρόοδος των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων στα μαθηματικά εξελίσσεται με θεαματικό ρυθμό τα τελευταία χρόνια. Το 2024, ένα πειραματικό μοντέλο της Google χρειάστηκε τρεις ημέρες υπολογισμών για να λύσει τέσσερα από τα έξι προβλήματα της Διεθνούς Μαθηματικής Ολυμπιάδας, πετυχαίνοντας επίδοση αντίστοιχη αργυρού μεταλλίου. Μέσα σε έναν χρόνο, μια ειδική έκδοση του μοντέλου Gemini κατάφερε να λύσει πέντε προβλήματα σε μόλις 4,5 ώρες, περνώντας το όριο του χρυσού μεταλλίου. Η ραγδαία αυτή εξέλιξη αποτελεί το φόντο πάνω στο οποίο εντάσσεται η νέα κίνηση της OpenAI.
Έντονες αντιδράσεις από μαθηματικούς
Η δημοσίευση των 722 μελετών δεν έγινε δεκτή με ομοφωνία. Ο Άλβαρο Λοσάνο-Ρομπλέδο, μαθηματικός του Πανεπιστημίου του Κονέκτικατ στο Στορς, εξέφρασε την απορία του μέσω Χ, γράφοντας ότι «η κλίμακα αυτού του εγχειρήματος είναι συγκλονιστική», αλλά αμφισβήτησε τον σκοπό της κίνησης, μιλώντας για «ενδεχομένως εχθρική κατάληψη του μαθηματικού κλάδου» και αφήνοντας αιχμές για «τεράστιο διαφημιστικό κόλπο». Ανάλογη στάση κράτησε ο Πίτερ Γουόιτ, μαθηματικός του Πανεπιστημίου Κολούμπια, ο οποίος υποστήριξε ότι θα έπρεπε να σταματήσει η δοκιμή προηγμένων μαθηματικών προβλημάτων σε κλειστά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Από την πλευρά της, η OpenAI διαβεβαίωσε ότι ακολούθησε τις συστάσεις μιας ad-hoc επιτροπής μαθηματικών πριν προχωρήσει στη δημοσίευση. Ξεχωριστή ήταν η τοποθέτηση του Λεβέντ Αλπέγκε, μαθηματικού της ανταγωνιστικής εταιρείας Anthropic, ο οποίος αναγνώρισε πως το μπαράζ δημιουργεί «θλιβερές ιστορίες» για μαθηματικούς που εργάζονταν επί μακρόν στα ίδια προβλήματα. Παρά αυτό, ο ίδιος χαρακτήρισε τη στιγμή «προφανώς τη σημαντικότερη στιγμή στην ιστορία των μαθηματικών», δείχνοντας πόσο διχασμένη είναι η κοινότητα απέναντι στην ταχύτατη είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο της καθαρής επιστήμης.
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ερώτημα για το πώς θα συνυπάρξουν οι ανθρώπινοι ερευνητές με τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης σε πεδία όπου η πρωτοτυπία και η προσωπική συμβολή έχουν παραδοσιακά κεντρικό ρόλο. Για πολλούς μαθηματικούς, η ανησυχία δεν αφορά μόνο το αν τα μοντέλα μπορούν να λύσουν προβλήματα, αλλά και τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της έρευνας και την αναγνώριση της ανθρώπινης προσπάθειας σε έναν κλάδο που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν δύσκολα προσβάσιμος από αλγόριθμους.
