Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι δεν πρόκειται να παρακολουθήσει την εκτέλεση του Νιντάλ Χασάν, του στρατιωτικού ψυχιάτρου που σκότωσε 13 ανθρώπους στη στρατιωτική βάση Φορτ Χουντ το 2009, εφόσον αυτή μεταδοθεί ζωντανά στην τηλεόραση. Τις δηλώσεις του έκανε την Παρασκευή σε δημοσιογράφους στο Οχάιο, όπου πραγματοποιούσε προεκλογική περιοδεία. Η εκτέλεση του Νιντάλ Χασάν αναμένεται να πραγματοποιηθεί με εκτελεστικό απόσπασμα, μετά το πράσινο φως που έδωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, και έχει προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση στις ΗΠΑ.
Η απόφαση για δημόσια εκτέλεση με εκτελεστικό απόσπασμα
Ο Νιντάλ Μαλίκ Χασάν, Αμερικανός μουσουλμάνος παλαιστινιακής καταγωγής και πρώην στρατιωτικός ψυχίατρος, άνοιξε πυρ στο ιατρικό κέντρο της βάσης Φορτ Χουντ στο Τέξας τον Νοέμβριο του 2009, σκοτώνοντας 13 ανθρώπους –12 στρατιωτικούς και έναν πολίτη- και τραυματίζοντας άλλους 32. Σύμφωνα με τα στοιχεία, στόχευε στρατιώτες για να αποτρέψει τη συμμετοχή τους σε επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, τις οποίες θεωρούσε παράνομες, ενώ χαρακτηρίστηκε «μοναχικός λύκος» της Αλ-Κάιντα. Κατά την ανταλλαγή πυρών τραυματίστηκε και ο ίδιος, παραμένοντας έκτοτε ανάπηρος και μετακινούμενος με αναπηρικό αμαξίδιο. Καταδικάστηκε σε θάνατο το 2013.
Η εκτέλεση του Νιντάλ Χασάν εγκρίθηκε την Τρίτη από τον Ντόναλντ Τραμπ και θα είναι, σύμφωνα με τον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, η πρώτη εκτέλεση στρατιωτικού από εκτελεστικό απόσπασμα στις ΗΠΑ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με τελευταίο προηγούμενο την περίπτωση του Έντι Σλόβικ το 1945. «Θα το κάνουμε στη μία η ώρα, την ώρα που το έκανε κι αυτός. Θα είναι στρατιώτες με τουφέκια στο εκτελεστικό απόσπασμα», δήλωσε ο Χέγκσεθ, προσθέτοντας ότι η εκτέλεση θα είναι δημόσια «γιατί ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι υπάρχουν σοβαρές συνέπειες». Αν πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο όπως προαναγγέλθηκε, θα αποτελεί την πρώτη δημόσια εκτέλεση στις ΗΠΑ εδώ και περίπου 90 χρόνια.
Αντιδράσεις Δημοκρατικών, Ρεπουμπλικάνων και ΟΗΕ
Η απόφαση για ζωντανή μετάδοση επικρίνεται δριμύτατα όχι μόνο από τους Δημοκρατικούς αλλά και από αρκετούς Ρεπουμπλικάνους πολιτικούς, με τον Βανς να παραδέχεται ότι «δεν γνωρίζει αν όντως θα συμβεί» η τηλεοπτική μετάδοση. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του ανθρώπου καταγγέλλει ότι η ζωντανή μετάδοση μιας εκτέλεσης ισοδυναμεί με δημόσια εκτέλεση και αποτελεί μορφή βασανιστηρίων, υπενθυμίζοντας αντίστοιχες αντιδράσεις για δημόσιες εκτελέσεις στο Αφγανιστάν και στο Ιράν. Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, μόνο το Ιράν και το Αφγανιστάν έχουν πραγματοποιήσει πρόσφατα δημόσιες εκτελέσεις, γεγονός που αναδεικνύει τον πρωτοφανή χαρακτήρα της απόφασης για τα αμερικανικά δεδομένα.
Παράλληλα, νομικοί ειδικοί επισημαίνουν ότι ο Χασάν θα μπορούσε να καταθέσει αίτηση habeas, ένα νομικό αίτημα επανεξέτασης της κράτησής του σε πολιτικό δικαστήριο, κάτι που θα καθυστερούσε σημαντικά τη διαδικασία. Ο Γιουτζίν Φιντέλ, επισκέπτης λέκτορας στη Νομική Σχολή του Γέιλ με ειδίκευση στο στρατιωτικό δίκαιο, σημείωσε χαρακτηριστικά ότι η υπόθεση «μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από τη θητεία της τρέχουσας κυβέρνησης». Η υπόθεση έρχεται λίγο καιρό μετά την αποτυχημένη εκτέλεση της Κρίστα Πάικ, η οποία νοσηλεύεται ακόμη, γεγονός που έχει εντείνει τον δημόσιο διάλογο για τον τρόπο εφαρμογής της θανατικής ποινής στις ΗΠΑ.
Ο Βανς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η ζωντανή μετάδοση να μην τελεσφορήσει, χωρίς ωστόσο να αμφισβητήσει την ίδια την εκτέλεση. Ο Χέγκσεθ επιμένει πως η εκτέλεση θα πραγματοποιηθεί εντός Δεκεμβρίου, ενώ το αν θα μεταδοθεί τελικά δημόσια παραμένει, σύμφωνα με τον ίδιο τον αντιπρόεδρο, ζήτημα που δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη.
