Η ζωντανή μετάδοση εκτέλεσης του Νιντάλ Χασάν, του πρώην ψυχίατρου του αμερικανικού στρατού που καταδικάστηκε για τη δολοφονία 13 ανθρώπων στη στρατιωτική βάση Φορτ Χουντ του Τέξας το 2009, έχει προκαλέσει κύμα διεθνών αντιδράσεων. Η εκτέλεση έχει προγραμματιστεί για τις 3 Δεκεμβρίου 2026 και θα πραγματοποιηθεί από εκτελεστικό απόσπασμα με τουφέκι, κάτι που δεν έχει συμβεί από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εδώ και 65 χρόνια. Το Πεντάγωνο επιβεβαίωσε την απόφαση, ενώ ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, έκανε λόγο για διαδικασία με δημόσιο χαρακτήρα. Η εξαγγελία άνοιξε αμέσως έντονη συζήτηση για τα όρια της κρατικής εξουσίας και την προστασία του κοινού από ακραίο βίαιο περιεχόμενο.
Διαβάστε επίσης: Βανς: Δεν θα δω την εκτέλεση του Χασάν αν μεταδοθεί ζωντανά
Το ιστορικό της υπόθεσης και η απόφαση Τραμπ
Ο Χασάν, σήμερα 56 ετών, καταδικάστηκε σε θάνατο το 2013 για 13 προμελετημένες δολοφονίες και 32 απόπειρες δολοφονίας που διέπραξε στο Φορτ Χουντ το 2009, με θύματα 12 στρατιωτικούς και έναν πολίτη. Την Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026 ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε το πράσινο φως για την εκτέλεσή του, έπειτα από εισήγηση του Χέγκσεθ, όπως προβλέπει ο αμερικανικός στρατιωτικός νόμος που απαιτεί προεδρική έγκριση για εκτέλεση με εκτελεστικό απόσπασμα. Πρόκειται για την πρώτη τέτοια εκτέλεση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την πρώτη δημόσια, ζωντανά μεταδιδόμενη εκτέλεση εδώ και έναν αιώνα.
Ο Χέγκσεθ δήλωσε ότι ο Χασάν «θα αντιμετωπίσει εκτελεστικό απόσπασμα από στρατιώτες, όπως θα έπρεπε» και πρόσθεσε ότι η διαδικασία θα γίνει στο Φορτ Χουντ, στη 1 η ώρα, την ίδια ώρα που διαπράχθηκε το έγκλημα το 2009. Ο δημόσιος χαρακτήρας της απόφασης έρχεται λίγο καιρό μετά την αποτυχημένη εκτέλεση της Κρίστα Πάικ, η οποία νοσηλεύεται, γεγονός που έχει ήδη εγείρει ερωτήματα για τον τρόπο εφαρμογής της θανατικής ποινής στις ΗΠΑ. Ο Χασάν διατηρεί το δικαίωμα να υποβάλει αίτηση habeas σε πολιτικό δικαστήριο, ζητώντας επανεξέταση της νομιμότητας της κράτησής του, κάτι που θα μπορούσε να καθυστερήσει σημαντικά την προγραμματισμένη ημερομηνία.
Διεθνής κατακραυγή και αντιδράσεις πολιτικών
Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα προειδοποίησε ότι η ζωντανή μετάδοση εκτέλεσης ισοδυναμεί με δημόσια εκτέλεση και αποτελεί «παραβίαση της απόλυτης απαγόρευσης βασανιστηρίων». Νομικοί έκαναν λόγο για πρακτική που θυμίζει «εποχές Μεσαίωνα», ενώ η πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Χίλαρι Κλίντον, χαρακτήρισε το σχέδιο «βάρβαρη ιδέα, κατώτερη της αξιοπρέπειάς μας ως χώρα» και κάλεσε σε αντίσταση. Η Yassamin Ansari, η πρώτη Αμερικανοϊρανή Δημοκρατική που εξελέγη στο Κογκρέσο, συνέκρινε την πρακτική με απολυταρχικά καθεστώτα όπως το Ιράν και το Αφγανιστάν, μιλώντας για «αυταρχική κατάληψη της εξουσίας» από τον Τραμπ.
Η Βρετανία, που κατάργησε τη θανατική ποινή τη δεκαετία του 1960, κράτησε αποστάσεις από την απόφαση. Η Bridget Phillipson, υπουργός Ισότητας και πρόεδρος του Εργατικού Κόμματος, δήλωσε στο BBC ότι θεωρεί την ιδέα «αρκετά ανησυχητική», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η απόφαση ανήκει αποκλειστικά στην αμερικανική κυβέρνηση. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, καθολικός στο θρήσκευμα, δήλωσε πως δεν πρόκειται να παρακολουθήσει τη ζωντανή μετάδοση, χωρίς όμως να ασκήσει κριτική στην κυβερνητική απόφαση, υπενθυμίζοντας ότι ο Χασάν δολοφόνησε βάναυσα αθώους ανθρώπους. Ο Χέγκσεθ, από την πλευρά του, υπερασπίστηκε με ενθουσιασμό το σχέδιο, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Δεν με νοιάζει. Θα τον δούμε στις 3 Δεκεμβρίου».
Παράλληλα, η υπόθεση αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα διεθνούς εμβέλειας: αν και αρκετές κυβερνήσεις εκφράζουν αντιρρήσεις, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν μπορούν να εμποδίσουν τους πολίτες τους από το να παρακολουθήσουν μια μετάδοση που ξεκινά από τις ΗΠΑ, δεδομένης της παγκόσμιας εμβέλειας του διαδικτύου. Η συζήτηση αυτή συμπίπτει με αυξανόμενες προσπάθειες διεθνώς για προστασία των νεότερων χρηστών από επιβλαβές περιεχόμενο στο διαδίκτυο.
Αν ο Χασάν επιλέξει τελικά να υποβάλει αίτηση habeas στα πολιτικά δικαστήρια, η διαδικασία ενδέχεται να καθυστερήσει σημαντικά, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν η εκτέλεση θα πραγματοποιηθεί τελικά στις 3 Δεκεμβρίου όπως έχει ανακοινωθεί από το Πεντάγωνο.
