Η Ιρλανδία, που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατέθεσε νέα πρόταση για τον προϋπολογισμό της ΕΕ της περιόδου 2028-2034, με περικοπές άνω των 140 δισ. ευρώ σε σχέση με το αρχικό σχέδιο της Κομισιόν. Η πρόταση παρουσιάστηκε και προβλέπει μείωση των συνολικών δαπανών κατά περίπου 8%. Το Δουβλίνο επιχειρεί να γεφυρώσει τις διαφορές ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη, προστατεύοντας παράλληλα τις αγροτικές επιδοτήσεις και τα κονδύλια περιφερειακής ανάπτυξης.
Περικοπές 159 δισ. ευρώ και προστασία των αγροτικών επιδοτήσεων
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico, η νέα ιρλανδική πρόταση προβλέπει περικοπές ύψους 159 δισ. ευρώ σε σχέση με το αρχικό σχέδιο της Κομισιόν, ενώ οι Financial Times υπολογίζουν τη μείωση στα 141 δισ. ευρώ, διατηρώντας το ποσοστό περικοπής στο 8%. Το νέο διαπραγματευτικό έγγραφο, γνωστό ως «negobox», προβλέπει περικοπές 122 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές σε σύγκριση με την προηγούμενη εκδοχή που είχε παρουσιάσει η κυπριακή προεδρία τον Ιούνιο. Οι μεγαλύτερες μειώσεις εντοπίζονται σε τρεις τομείς: 75 δισ. ευρώ από τα κονδύλια για την ανταγωνιστικότητα, 38 δισ. ευρώ από την εξωτερική και αναπτυξιακή βοήθεια και περίπου 10 δισ. ευρώ από τις διοικητικές δαπάνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, το Δουβλίνο προτείνει την πλήρη κατάργηση του αποθεματικού έκτακτης ανάγκης «EU Facility cushion», μέσω του οποίου η Κομισιόν θα μπορούσε να διαθέτει πρόσθετους πόρους για απρόβλεπτες κρίσεις κατά τη διάρκεια της επταετίας.
Η ιρλανδική προεδρία επέλεξε να προστατεύσει από τις περικοπές την Κοινή Αγροτική Πολιτική και την περιφερειακή ανάπτυξη, κατηγορίες που αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ του συνολικού προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τους Financial Times, η χρηματοδότηση για τους δύο αυτούς τομείς διαμορφώνεται στα 914 δισ. ευρώ, έναντι 946 δισ. ευρώ στην αρχική πρόταση της Κομισιόν, ποσό που ωστόσο παραμένει αυξημένο κατά 11% σε σχέση με την προηγούμενη επταετή περίοδο. Η επιλογή αυτή αποτελεί προσπάθεια της Ιρλανδίας να διατηρήσει τη στήριξη των χωρών της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης, για τις οποίες τα συγκεκριμένα κονδύλια αποτελούν ευαίσθητο πολιτικό ζήτημα.
Αντιδράσεις και δύσκολες διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες
Η νέα πρόταση δύσκολα θα ικανοποιήσει όλες τις πλευρές. Όπως αναφέρουν οι Irish Times, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Αυστρία, χώρες που ζητούν αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική, έχουν ήδη πιέσει για περικοπές πολύ μεγαλύτερου ύψους, θεωρώντας υπερβολικά αυξημένη την αρχική πρόταση της Κομισιόν για προϋπολογισμό σχεδόν 2 τρισ. ευρώ. Απέναντι σε αυτή την ομάδα βρίσκονται η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία, μέλη της ομάδας «Φίλοι της Συνοχής» (Friends of Cohesion), οι οποίες επιδιώκουν να διατηρηθούν αμείωτοι οι πόροι για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τη συνοχή. Το Politico σημειώνει ότι η ιρλανδική πρόταση θεωρείται απίθανο να ικανοποιήσει τις χώρες που ζητούν αυστηρότερη πολιτική, καθώς αυτές έχουν προειδοποιήσει ότι δεν πρέπει να επιβληθούν δυσανάλογες περικοπές σε νέες προτεραιότητες όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η αναπτυξιακή χρηματοδότηση.
Η εξέλιξη προετοιμάζει το έδαφος για δύσκολες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στους 27 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι αναμένεται να συζητήσουν το ζήτημα στη σύνοδο κορυφής της επόμενης εβδομάδας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει διχασμένη ανάμεσα στις δημοσιονομικά αυστηρές χώρες και στους «Φίλους της Συνοχής», με το ιρλανδικό σχέδιο να αποτελεί μια πρώτη απόπειρα συμβιβασμού πριν από τις τελικές διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό.
