Στο Φιλολογικό Σύλλογο Χανίων «Ο Χρυσόστομος» ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε το βράδυ του Σαββάτου για τον Μίνωα Ζομπανάκη, τον σπουδαίο οικονομολόγο και τραπεζίτη με καταγωγή από τις Καλύβες Αποκορώνου. Η εκδήλωση διοργανώθηκε στο πλαίσιο του κύκλου «Τιμώντας τα Χανιά και τους ανθρώπους τους», με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από τη γέννηση του διακεκριμένου τραπεζίτη. Τον πρωθυπουργό συνόδευε η σύζυγός του, Μαρέβα Μητσοτάκη – Γκραμπόφσκι.
Η τιμητική εκδήλωση για τον Μίνωα Ζομπανάκη
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έφτασε περίπου στις 19:30 στην αρχή της οδού Χάληδων, όπου τον υποδέχτηκαν οι διοργανωτές και φορείς της πόλης. Μιλώντας στην αίθουσα του συλλόγου, ανέφερε πως ο Μίνως Ζομπανάκης «άφησε μία σφραγίδα στην παγκόσμια οικονομία», καθώς ανέπτυξε την ιδέα που επέτρεπε σε κράτη και επιχειρήσεις να δανείζονται μεγάλα ποσά, επιμερίζοντας το ρίσκο σε περισσότερες τράπεζες μέσα από ένα κυμαινόμενο επιτόκιο που προέκυπτε από τις εκτιμήσεις των μεγαλύτερων τραπεζών. Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη συμβολή του στη διαμόρφωση του LIBOR, του διεθνούς επιτοκιακού δείκτη αναφοράς που επηρέασε καθοριστικά τις χρηματοπιστωτικές αγορές για δεκαετίες.
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι ο Ζομπανάκης λειτούργησε διαχρονικά ως άτυπος σύμβουλος πολιτικών ηγετών, μεταξύ αυτών ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Ανδρέας Παπανδρέου, ανοίγοντας δρόμους προς τις διεθνείς αγορές κατά τη Μεταπολίτευση, χωρίς ποτέ να διεκδικήσει αξιώματα ή τίτλους. Αναφέρθηκε επίσης σε μια προσωπική πτυχή, καθώς ο ίδιος ο Μίνως Ζομπανάκης υπήρξε στενός φίλος του πατέρα του, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Ο κ. Μητσοτάκης εξήρε την πορεία του από τις Καλύβες Αποκορώνου στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, όπου απέκτησε δύο μεταπτυχιακούς τίτλους και διδακτορικό, μέχρι τα παγκόσμια κέντρα λήψης αποφάσεων.
Σημαντική αναφορά έγινε και στη διορατικότητα του τιμώμενου προσώπου. Όπως υπογράμμισε ο πρωθυπουργός, ο Ζομπανάκης είχε το θάρρος να διαγνώσει τα όρια του ίδιου του μηχανισμού που δημιούργησε, αποκαλώντας ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 την ανεξέλεγκτη πιστωτική επέκταση «τέρας του Φρανκενστάιν». Για τον Μίνωα Ζομπανάκη, όπως τόνισε ο κ. Μητσοτάκης, η οικονομία αποτελούσε πεδίο δράσης για καλύτερη ζωή των πολλών και το χρηματοπιστωτικό σύστημα όφειλε να λειτουργεί ως εργαλείο ανάπτυξης και ισορροπίας και όχι ως μέσο κερδοσκοπίας.
Οι ομιλίες Χαρδούβελη και Γαβριλάκη
Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο Γκίκας Χαρδούβελης, πρώην υπουργός, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας και ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς, καθώς και ο γιατρός Ηλίας Γαβριλάκης. Ο κ. Χαρδούβελης περιέγραψε τον Ζομπανάκη ως «έναν αυτοδημιούργητο άνθρωπο που έφτιαξε μια νέα αγορά», επισημαίνοντας πως συνέδεσε τις τράπεζες μεταξύ τους, βοήθησε στη μακροχρόνια χρηματοδότηση και συνέβαλε στην ανακύκλωση των πετροδολαρίων κατά τη δεκαετία του 1970. Σύμφωνα με τον κ. Χαρδούβελη, ο τραπεζίτης «δεν ήταν όμως μόνο δημιουργός, έβλεπε αυτό που ερχόταν» και προειδοποιούσε έγκαιρα ότι ο αναπτυγμένος κόσμος είχε υπερδανειστεί, προσπαθώντας μάλιστα να βρει λύση όταν ξέσπασε η κρίση στη Λατινική Αμερική και το Μεξικό.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Φιλολογικού Συλλόγου Χανίων, Κωνσταντίνος Μαυρακάκης, ο οποίος άνοιξε την εκδήλωση, χαρακτήρισε τον Μίνω Ζομπανάκη «αυθεντικό πατριώτη της δράσης και του αποτελέσματος», σημειώνοντας ότι η ζωή του υπήρξε «μια διαρκής άσκηση τόλμης και αποφασιστικότητας». Ο κ. Μητσοτάκης, κλείνοντας την ομιλία του, χαρακτήρισε τον τιμώμενο «οικουμενικό Κρητικό» που παρά τη διεθνή αναγνώριση δεν απομακρύνθηκε ποτέ από τις ρίζες του, υπενθυμίζοντας τη φράση που συνόψιζε τη στάση ζωής του: «Όσο πιο ψηλά ανεβαίνεις, τόσο πιο γερά οφείλεις να πατάς στη γη».
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε, τέλος, στη βιογραφία που έγραψε για τον Μίνωα Ζομπανάκη ο γιατρός Ηλίας Γαβριλάκης, λέγοντας ότι φωτίζει όχι μόνο τον διεθνή τεχνοκράτη αλλά και τον ίδιο τον άνθρωπο, συμβάλλοντας στη διατήρηση της μνήμης ενός από τα σημαντικότερα τέκνα της Κρήτης. Ο Μίνως Ζομπανάκης έφυγε από τη ζωή το 2018, αφήνοντας πίσω του ένα αποτύπωμα που, σύμφωνα με τους ομιλητές της εκδήλωσης, συνδύαζε την οικονομική δικαιοσύνη με τον πολιτικό ρεαλισμό.
