Η αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους Ryanair βρίσκεται αντιμέτωπη με νομική προσφυγή σχετικά με το ζήτημα της ιδιοκτησίας μετοχών της, μετά την καταγγελία που κατέθεσε η Ένωση Ευρωπαϊκών Αερογραμμών Δικτύου (ΕΝΑΑ). Στην ΕΝΑΑ συμμετέχουν δύο παραδοσιακοί αερομεταφορείς που αντιμετωπίζουν αυξανόμενο ανταγωνισμό από εταιρείες χαμηλού κόστους. Το λόμπι ζητά από τις αρχές πολιτικής αεροπορίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ιρλανδίας να διερευνήσουν εάν η Ryanair συμμορφώνεται με τους κανόνες ιδιοκτησίας και ελέγχου της ΕΕ. Η υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο το ζήτημα της ιδιοκτησίας μετοχών της Ryanair, με αφορμή ανακοίνωση που είχε κάνει η ίδια η εταιρεία τον Μάρτιο.
Οι καταγγελίες για την ιδιοκτησία μετοχών της Ryanair
Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ, οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει να ανήκουν κατά πλειοψηφία και να ελέγχονται ουσιαστικά από υπηκόους ή οντότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να διατηρούν την άδεια λειτουργίας τους. Η ΕΝΑΑ υποστηρίζει ότι η Ryanair δεν πληροί πλέον αυτές τις προϋποθέσεις, επικαλούμενη τη δική της ανακοίνωση ότι μόνο το 30% των μετοχών της κατέχεται από υπηκόους της ΕΕ. Το λόμπι πιέζει εδώ και μήνες τις αρμόδιες αρχές να εξετάσουν το θέμα, κατηγορώντας την Ιρλανδική Αρχή Αεροπορίας ότι παραμένει «απρόθυμη να ασχοληθεί» με την υπόθεση. Ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο, η ΕΝΑΑ αποφάσισε να προσφύγει στα δικαστήρια, ζητώντας επίσημη διερεύνηση της δομής ιδιοκτησίας της αεροπορικής εταιρείας.
Αν το δικαστήριο κρίνει τελικά ότι η Ryanair παραβιάζει τους κανόνες, η εταιρεία θα μπορούσε να αναγκαστεί να αλλάξει τη δομή ιδιοκτησίας μετοχών της. Η άδεια λειτουργίας της θα ανασταλεί μόνο στην περίπτωση που η Ryanair δεν συμμορφωθεί με την ετυμηγορία. Η ίδια η εταιρεία έχει ήδη απαντήσει στις καταγγελίες, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς της ΕΝΑΑ. Υποστηρίζει ότι οι μέτοχοί της εκτός ΕΕ δεν διαθέτουν δικαίωμα ψήφου, γεγονός που σημαίνει, σύμφωνα με τη Ryanair, ότι ο πραγματικός έλεγχος της εταιρείας παραμένει στα χέρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε δήλωση που έστειλε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η Ryanair κατηγόρησε τους ανταγωνιστές της ότι επιχειρούν «να περιορίσουν τον ανταγωνισμό και τις επιλογές για τα αεροπορικά ταξίδια στην ΕΕ», αμφισβητώντας την άδεια λειτουργίας της.
Αντιδράσεις και εκτιμήσεις αναλυτών
Ο Αουγκούστο Βιάνσον Πόντε, διευθυντής της Alton Aviation Consultancy με έδρα το Λονδίνο, εκτιμά ότι η ΕΝΑΑ έχει αρκετές πιθανότητες να δικαιωθεί στη δικαστική διαμάχη, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι η Ryanair κινδυνεύει να χάσει την άδεια λειτουργίας της. «Το αίτημα της ΕΝΑΑ είναι επαρκώς βάσιμο για να δικαιολογήσει την εξέταση, αλλά είναι πολύ νωρίς για να πούμε ότι η Ryanair παραβιάζει τους κανόνες», δήλωσε ο ίδιος. Ο αναλυτής εκτιμά ότι, ανεξάρτητα από το νομικό αποτέλεσμα, ένα πιθανό πρώτο βήμα θα ήταν η λήψη διορθωτικών μέτρων και όχι μια άμεση απαγόρευση λειτουργίας της εταιρείας.
Ο Βιάνσον Πόντε ανέφερε ότι, ακόμη κι αν το δικαστήριο αποφανθεί τελικά κατά της Ryanair, η αεροπορική εταιρεία θα διαθέτει αρκετές επιλογές για να διορθώσει το ζήτημα της ιδιοκτησίας μετοχών της. Μεταξύ αυτών αναφέρονται ο περιορισμός των αγορών μετοχών από επενδυτές εκτός ΕΕ, η διευκόλυνση μεταβιβάσεων μετοχών σε επενδυτές της Ένωσης, στοχευμένες επαναγορές μετοχών ή και αναδιάρθρωση των αδειοδοτημένων θυγατρικών της εταιρείας. Η υπόθεση αναμένεται να απασχολήσει για μεγάλο διάστημα τις ευρωπαϊκές αρχές πολιτικής αεροπορίας, καθώς αφορά άμεσα τον ανταγωνισμό ανάμεσα στους παραδοσιακούς αερομεταφορείς και τις εταιρείες χαμηλού κόστους.
Το αποτέλεσμα της δικαστικής διαμάχης αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το πλαίσιο λειτουργίας των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα επόμενα χρόνια, ιδίως όσον αφορά τους κανόνες ιδιοκτησίας και ελέγχου που ισχύουν για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας.
