Νέα ρήξη σημειώθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση γύρω από τον πολυετή προϋπολογισμό ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, μετά την απόρριψη από τη Γερμανία της πρότασης που κατέθεσε η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου. Η πρόταση, που δημοσιοποιήθηκε το Σάββατο, προέβλεπε περικοπές της τάξης του 8% σε σχέση με το αρχικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Βερολίνο έκρινε πως οι μειώσεις αυτές είναι ανεπαρκείς, βάζοντας ξανά σε αμφισβήτηση το χρονοδιάγραμμα για συμφωνία πριν το τέλος του έτους.
Διαβάστε επίσης: Η Ιρλανδία προτείνει περικοπές 159 δισ. στον προϋπολογισμό ΕΕ
Η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας και η αντίδραση του Βερολίνου
Η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ επιχείρησε με την πρόταση της να κατευνάσει τις αντιδράσεις των χωρών που ζητούν αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία, προτείνοντας μείωση περίπου 159 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές από το αρχικό σχέδιο της Επιτροπής, το οποίο προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέρριψε αμέσως την πρόταση, δηλώνοντας ότι «είμαστε ακόμη πολύ μακριά από μια συμφωνία» και ότι «το ποσό της νέας πρότασης δεν αποτελεί βάση για συμφωνία». Όπως τόνισε, ο προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να είναι οικονομικά προσιτός για τις χώρες που επωμίζονται το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης, καθώς η Γερμανία συνεισφέρει περίπου το ένα τέταρτο του κοινού προϋπολογισμού της Ένωσης.
Στο πλευρό της Γερμανίας τάχθηκαν πέντε ακόμη χώρες, σχηματίζοντας ομάδα έξι κρατών που ζητούν μεγαλύτερες περικοπές. Πρόκειται για τη Σουηδία, τη Δανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και την Αυστρία, χώρες που συνολικά καλύπτουν περίπου το 40% των πόρων του κοινού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Η υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Σουηδίας, Τζέσικα Ρόζενκραντς, χαρακτήρισε το διαπραγματευτικό κείμενο υπερβολικά δαπανηρό, ενώ η Αυστριακή ομόλογός της, Κλαούντια Μπάουερ, ανέφερε ότι η πρόταση απέχει πολύ από το να εξασφαλίσει τη συγκατάθεση της χώρας της.
Διχασμός ανάμεσα σε Βορρά και Νότο της Ένωσης
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει τον βαθύ διχασμό που επικρατεί στην Ένωση. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που ζητούν λιτότητα και οριζόντιες περικοπές σε όλους τους τομείς πολιτικής. Από την άλλη, η ομάδα «Φίλοι της Συνοχής», στην οποία συμμετέχουν κυρίως κράτη της νότιας και ανατολικής Ευρώπης, αντιτίθεται σε μειώσεις των αγροτικών επιδοτήσεων και των κονδυλίων περιφερειακής συνοχής. Οι δύο αυτοί τομείς αντιπροσωπεύουν σχεδόν το μισό του συνολικού προϋπολογισμού και αποτελούν πεδίο έντονων πολιτικών πιέσεων, τόσο από τις αγροτικές οργανώσεις όσο και από τις περιφέρειες που εξαρτώνται από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Για να διατηρήσει τη στήριξη των 17 χωρών αυτής της ομάδας, η ιρλανδική προεδρία επέλεξε να μην προτείνει περικοπές στη γεωργία και την περιφερειακή ανάπτυξη, στρέφοντας τις μειώσεις σε τομείς όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η αναπτυξιακή βοήθεια.
Ο Ιρλανδός υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Τόμας Μπερν, υπερασπίστηκε τη πρόταση, χαρακτηρίζοντάς τη ισορροπημένο συμβιβασμό που επιχειρεί να γεφυρώσει τις διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών. «Το διαπραγματευτικό πλαίσιο λειτουργεί για να γεφυρώσει τις πολλές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών», δήλωσε στους δημοσιογράφους. Ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών, Έλκο Χάινεν, εμφανίστηκε πάντως απαισιόδοξος, προειδοποιώντας ότι «με αυτόν τον ρυθμό, δεν θα υπάρξει συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους».
Οι εντάσεις αναμένεται να κορυφωθούν κατά τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης την προσεχή Πέμπτη και Παρασκευή, όπου θα συζητηθεί το διαπραγματευτικό πλαίσιο για τον νέο προϋπολογισμό. Οι κυβερνήσεις της ΕΕ αγωνίζονται να καταλήξουν σε συμφωνία πριν από το τέλος του έτους, καθώς ο νέος κύκλος εκλογικών αναμετρήσεων σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες το 2027 θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις.
