Το ιστορικό τέμενος Χαμζά Μπέη, γνωστό στους Θεσσαλονικείς ως Αλκαζάρ, αποδόθηκε επίσημα στο κοινό έπειτα από αποκατάσταση που κράτησε σχεδόν 40 χρόνια. Η τελετή παράδοσης πραγματοποιήθηκε το βράδυ στη Θεσσαλονίκη, με το μνημείο να ανοίγει τις πύλες του από την Κυριακή. Στην εκδήλωση μίλησε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, η οποία χαρακτήρισε τη στιγμή ιδιαίτερα συμβολική για την πόλη. Το Αλκαζάρ «απελευθερώθηκε» πλέον από τις σκαλωσιές που το περιέβαλαν επί τρεις γενιές Θεσσαλονικέων.
Η αποκατάσταση του μνημείου και η τελετή παράδοσης
«Το Αλκαζάρ, πλέον, ανήκει στη Θεσσαλονίκη, στους πολίτες της και στους επισκέπτες της», επισήμανε η Λίνα Μενδώνη κατά την ομιλία της, προσθέτοντας πως για το υπουργείο Πολιτισμού η ημέρα αυτή αποτελεί στιγμή χαράς, καθώς αποδίδεται στην πόλη ένα ακόμη σημαντικό έργο. Η υπουργός τόνισε ότι η αποκατάσταση του τεμένους συνδυάζεται με την ανάδειξη των αρχαιοτήτων στον σταθμό Βενιζέλου του μετρό, δημιουργώντας ένα ευρύτερο πολιτιστικό τοπόσημο στο κέντρο της πόλης. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «ο σταθμός Βενιζέλου είναι πλέον ο ωραιότερος σταθμός σε ευρωπαϊκό μετρό» και πλέον συνδυάζεται με το αναστηλωμένο μνημείο.
Η κυρία Μενδώνη έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, για τη συμβολή του στην αντιμετώπιση προβλημάτων που προέκυψαν κατά τις εργασίες, καθώς και στον υφυπουργό Υποδομών, Νίκο Ταχιάο, εφόσον οι σχετικές μελέτες χρηματοδοτήθηκαν μέσω του μετρό. Σημείωσε πως με την παράδοση του Χαμζά Μπέη «τελειώνει ένας πρώτος κύκλος έργων στη Θεσσαλονίκη για να ανοίξει ο επόμενος», αναφερόμενη στα έργα των τελευταίων 4 με 5 χρόνων που, όπως είπε, δεν ομορφαίνουν μόνο την πόλη αλλά διδάσκουν και την ιστορία της. Ο Θεμιστοκλής Βλαχούλης, προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, μίλησε για ένα «δύσκολο έργο» που υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Αντιδράσεις και η σημασία για την ιστορική μνήμη της πόλης
Η Τάνια Πρωτοψάλτη, αναπληρώτρια προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, υπογράμμισε ότι η αποκατάσταση του μνημείου δεν αφορά μόνο τη διάσωσή του, αλλά συνιστά και πράξη διαφύλαξης της ιστορικής μνήμης και ανάδειξης της πολυπολιτισμικής ταυτότητας της Θεσσαλονίκης, μιας πόλης που διαμορφώθηκε μέσα από τη συνύπαρξη διαφορετικών πολιτισμών και θρησκειών. Η Μαρία Μερτζάνη, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων, επισήμανε πως μετά από τόσα χρόνια υποστύλωσης, το μνημείο «επιστρέφει και πάλι στην πόλη».
Ο πρόεδρος του Δ.Σ. του MOMus – Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης, Επαμεινώνδας Χριστοφιλόπουλος, ανέφερε πως ο χώρος του Αλκαζάρ θα φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις συμβατές με την ιστορία και τον χαρακτήρα του μνημείου. Η πρώτη έκθεση θα υποδεχθεί το κοινό από την Κυριακή, σηματοδοτώντας την επιστροφή ενός χώρου που για δεκαετίες παρέμενε κλειστός και αθέατος πίσω από σκαλωσιές.
