Πέντε μέτωπα κρίνουν το νέο πολεμικό δόγμα του ΝΑΤΟ

Σε έναν κύκλο που φιλοδοξεί να είναι μετασχηματιστικός και όχι απλή επανάληψη των υφιστάμενων σχεδίων εισέρχεται το ΝΑΤΟ, καθώς οι 32 χώρες της Συμμαχίας προχωρούν σε διαπραγματεύσεις για τις δυνάμεις και τα οπλικά συστήματα που θα χρειαστούν έως το 2029. Οι διαπραγματεύσεις γίνονται σε μια περίοδο έντασης των ανησυχιών για ενδεχόμενη σύγκρουση με τη Ρωσία και ταυτόχρονης επανεξέτασης της αμερικανικής παρουσίας στην ήπειρο. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, πέντε κρίσιμα ζητήματα αναμένεται να καθορίσουν το τελικό αποτέλεσμα.

Το στοίχημα του «επιπέδου φιλοδοξίας» για το 2029

Το πρώτο και σημαντικότερο ερώτημα αφορά το μέγεθος των δυνάμεων και το εύρος των δυνατοτήτων που θα δεσμεύσει η Συμμαχία, ένας σχεδιασμός που αποτυπώνεται στο λεγόμενο «επίπεδο φιλοδοξίας». Μέχρι σήμερα, πέρα από τις δυνάμεις για μεγάλες επιχειρήσεις, οι σύμμαχοι έχουν συμφωνήσει να διατηρούν επιπλέον 18 ταξιαρχίες, καθεμία με περίπου 5.000 στρατιώτες. Οι μονάδες αυτές προορίζονταν για μικρότερες αποστολές διαχείρισης κρίσεων εκτός της επικράτειας του ΝΑΤΟ, όπως εκείνες στο Αφγανιστάν και στο Κόσοβο.

Η πίεση των ΗΠΑ για μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης ασφάλειας στους Ευρωπαίους ενδέχεται να οδηγήσει σε περιορισμό ή και κατάργηση των προβλέψεων για αυτές τις μικρότερες επιχειρήσεις. Στο τραπέζι μπαίνει επίσης η επιτάχυνση του ίδιου του αμυντικού σχεδιασμού, ώστε η Συμμαχία να ανταποκρίνεται ταχύτερα στις εξελίξεις του πεδίου, από την τεχνητή νοημοσύνη έως τα επίγεια ρομποτικά συστήματα. Παράλληλα θα εξεταστεί η συμβατική υποστήριξη προς τις πυρηνικές δυνάμεις, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ.

Η διαδικασία εντάσσεται στον Μηχανισμό Αμυντικού Σχεδιασμού (NDPP), μια πορεία πέντε φάσεων που ξεκινά με τη διαμόρφωση της «Πολιτικής Καθοδήγησης». Όπως σημείωσε ο Γάλλος ναύαρχος Πιερ Βαντιέ, Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Μετασχηματισμού, στόχος είναι να αποτελέσει αυτός ένας κύκλος μετασχηματισμού και όχι ένας κύκλος που απλώς διασφαλίζει την ετοιμότητα.

Το κενό που θα αφήσει η αποχώρηση των Αμερικανών

Το δεύτερο και ίσως δυσκολότερο μέτωπο αφορά την πιθανή μείωση της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει σημαντική συρρίκνωση των δυνάμεων, κίνηση που θα μπορούσε να στερήσει από τη Συμμαχία στρατεύματα και κρίσιμες δυνατότητες, όπως αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και μέσα συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης. Το Πεντάγωνο αναμένεται να ολοκληρώσει τον σχετικό επανέλεγχο των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη.

Το χρονοδιάγραμμα αυξάνει την πίεση, καθώς Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι η Ρωσία θα μπορούσε να βρίσκεται σε θέση να επιτεθεί σε χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ έως το 2029. Οι διαπραγματεύσεις θα δοκιμάσουν πόσα χρήματα είναι διατεθειμένη να διαθέσει κάθε χώρα και ποιες δυνατότητες μπορεί να αναπτύξει η Ευρώπη χωρίς την αμερικανική συνδρομή.

«Θα είναι δύσκολο», παραδέχθηκε ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, ζητώντας να διατηρήσει την ανωνυμία του για το ευαίσθητο ζήτημα. «Η κατανομή των βαρών, οι ΗΠΑ, το πώς θα συνδυάσουμε το επίπεδο φιλοδοξίας με τις πολιτικές προτεραιότητες... είναι ένα τεράστιο ζήτημα». Για την καταγραφή των πέντε βασικών ζητημάτων, το Politico μίλησε με 15 εν ενεργεία και πρώην αξιωματούχους και διπλωμάτες της Συμμαχίας.