Σουηδία: Εντολή διερεύνησης στην κεντρώα Ταντ Ρίνγκβιστ

Νέα κίνηση για την υπέρβαση του πολιτικού αδιεξόδου στη Σουηδία ανακοίνωσε τη Δευτέρα ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Αντρέας Νόρλεν, ο οποίος ανέθεσε στην αρχηγό του Κεντρώου Κόμματος, Ελίζαμπεθ Ταντ Ρίνγκβιστ, να διερευνήσει τις προϋποθέσεις σχηματισμού νέας κυβέρνησης. Η εντολή δόθηκε με σαφές χρονικό πλαίσιο: η επικεφαλής των κεντρώων καλείται να συνομιλήσει με τα υπόλοιπα κόμματα και να επιστρέψει με τα συμπεράσματά της εντός μίας εβδομάδας. Αυτή η κίνηση έρχεται περίπου ένα μήνα μετά τις εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου.

Η εντολή Νόρλεν και το χρονοδιάγραμμα των εννέα ημερών

Ο Αντρέας Νόρλεν κατέληξε στην απόφασή του έπειτα από συνομιλίες που είχε καθ' όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου με τους επικεφαλής των οκτώ πολιτικών σχηματισμών της χώρας. Σε συνέντευξη Τύπου, ζήτησε από την Ταντ Ρίνγκβιστ να αξιολογήσει τους όρους για μια κυβέρνηση που θα γίνει αποδεκτή από το Κοινοβούλιο, με εστίαση στη δημιουργία συνασπισμού στο κέντρο. Η επικεφαλής των κεντρώων πρέπει να τον ενημερώσει έως τις 26 Οκτωβρίου.

Ο πρόεδρος της Βουλής ξεκαθάρισε ότι δεν είναι σαφές ποιος θα αναλάβει την πρωθυπουργία αν οι συνομιλίες κατακληθούν. «Εξετάζονται διάφορα κυβερνητικά σενάρια, αλλά κανένα δεν παρουσιάζει σαφή πρόοδο», ανέφερε ο Νόρλεν. Το Κεντρώο Κόμμα κατέλαβε την πέμπτη θέση στις εκλογές, γεγονός που καθιστά την αποστολή της Ταντ Ρίνγκβιστ κυρίως διαμεσολαβητική.

Η ίδια η αρχηγός των κεντρώων αποσαφήνισε τον ρόλο της σε ανάρτησή της στο X, τονίζοντας ότι στόχος της είναι να συμβάλει σε λύση και όχι να διεκδικήσει τον πρωθυπουργικό θώκο. Το κόμμα της επιδιώκει μια κυβέρνηση που θα δημιουργεί θέσεις εργασίας, θα μειώνει τις εκπομπές ρύπων και θα ενισχύει το κράτος πρόνοιας. Δήλωσε ότι θα καλέσει όλους τους αρχηγούς των κομμάτων σε συνομιλίες.

Το αδιέξοδο της Άντερσον και ο γρίφος των 176 εδρών

Οι εκλογές έδωσαν μικρή πλειοψηφία στην κεντροαριστερά: ο συνασπισμός γύρω από τους Σοσιαλδημοκράτες εξασφάλισε 176 έδρες έναντι 173 της δεξιάς. Ωστόσο, αν και τα τέσσερα κόμματα της αντιπολίτευσης στηρίζουν την πρωθυπουργία της αρχηγού των Σοσιαλδημοκρατών, Μαγκνταλένα Άντερσον, δεν υπάρχει συμφωνία για τη σύνθεση της κυβέρνησης. Το Κόμμα της Αριστεράς απαιτεί υπουργικούς θώκους για να στηρίξει ενδεχόμενη κυβέρνηση, κάτι που οι κεντρώοι αρνούνται.

Η Άντερσον, που ήταν πρωθυπουργός το 2021-2022, έχει αναλάβει δύο φορές εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και απέτυχε και τις δύο. Την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, η πρότασή της για κυβέρνηση μειοψηφίας απορρίφθηκε από τους βουλευτές. Αυτή ήταν η πρώτη από τις έως τέσσερις ψηφοφορίες που απαιτούνται προτού γίνει υποχρεωτική η προκήρυξη νέων εκλογών—μια προοπτική που η Σουηδία δεν γνώρισε από το 1958.

Νωρίτερα, η Ταντ Ρίνγκβιστ είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης του «κέντρου», που θα αποκλείει τόσο το Κόμμα της Αριστεράς όσο και το ακροδεξιό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών. Η πίεση για λύση είναι έντονη: «Υπάρχει μεγάλη ανυπομονησία», δήλωσε ο Χένρικ Έκενγκρεν Όσκανσον, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, προσθέτοντας ότι οι εκλογείς θέλουν η διαδικασία να προχωρήσει.