20 Οκτωβρίου: το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας τιμά το «ΟΧΙ»

Μια εκδήλωση που ενώνει την επιστημονική έρευνα, τον πολιτικό διάλογο, τη μουσική ερμηνεία και την κινηματογραφική τέχνη ετοιμάζει φέτος το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, τιμώντας ταυτόχρονα την Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, την Εθνική Επέτειο του «ΟΧΙ» και τον Πολιούχο Άγιο Δημήτριο. Οι Πρυτανικές Αρχές επιλέγουν μια πολυδιάστατη προσέγγιση του παρελθόντος, η οποία υπερβαίνει τον καθιερωμένο επετειακό λόγο και αναδεικνύει την αξία της ιστορικής γνώσης στη διαμόρφωση της συλλογικής συνείδησης. Η εκδήλωση δεν απευθύνεται μόνο στην πανεπιστημιακή κοινότητα, αλλά παραμένει ανοιχτή και για το κοινό της πόλης. Θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026, στις 12 το μεσημέρι, στο Αμφιθέατρο Τελετών του ιδρύματος.

Ο πανηγυρικός για το «ΟΧΙ» και η έρευνα της QED για τη μνήμη του πολέμου

Το πρόγραμμα ανοίγει με τον χαιρετισμό του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Καθηγητή Κωνσταντίνου Παπαδόπουλου. Ακολουθεί ο πανηγυρικός λόγος, τον οποίο θα εκφωνήσει ο Καθηγητής και Αντιπρύτανης Διεθνούς Προβολής και Εξωστρέφειας, Σπυρίδων Ν. Λίτσας, με θέμα «Το “ΟΧΙ” της 28ης ως στοιχείο της συλλογικής μνήμης και ως ιστορικό δεδομένο». Η επιλογή του θέματος φωτίζει τόσο τη διάσταση της βιωμένης μνήμης όσο και την τεκμηριωμένη ιστορική ανάγνωση των γεγονότων.

Στη συνέχεια, ο Αναπληρωτής Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, Γιάννης Κωνσταντινίδης, θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα της έρευνας «Η μνήμη του πολέμου πέρα από το “ΟΧΙ”», μιας έρευνας κοινής γνώμης για την ιστορική μνήμη. Την έρευνα διεξήγαγε αφιλοκερδώς η εταιρεία QED για τις ανάγκες των εκδηλώσεων, εξετάζοντας τις γνώσεις, τις ερμηνείες και τις αξιολογήσεις των πολιτών για τα γεγονότα της περιόδου 1940-1944. Παράλληλα, η μελέτη διερευνά τα διδάγματα που αντλούν οι πολίτες από την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, καθώς και τις πηγές που διαμορφώνουν την ιστορική τους αντίληψη.

Επί των ευρημάτων θα ακολουθήσει συζήτηση, την οποία θα συντονίσει ο ίδιος ο κ. Κωνσταντινίδης. Στη συζήτηση θα συμμετάσχουν ο Υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας και Θράκης, Κωνσταντίνος Π. Γκιουλέκας, ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, Παύλος Χρηστίδης, και ο δημοσιογράφος Σωτήρης Δανέζης. Ο διάλογος φιλοδοξεί να φωτίσει τόσο τις όψεις της μνήμης που παραμένουν ζωντανές όσο και εκείνες που είναι λιγότερο γνωστές.

Η μνήμη ως μουσική και η προβολή της βραβευμένης ταινίας «MAUTHAUSEN»

Το δεύτερο μέρος της εκδήλωσης μεταφέρει την ιστορική μνήμη στο πεδίο της τέχνης, με μουσικό πρόγραμμα υπό τον τίτλο «Η μνήμη ως μουσική». Θα παρουσιαστούν έργα των Νίκου Αστρινίδη και Λώρη Μαργαρίτη, εμπνευσμένα από την ελληνική παράδοση, καθώς και αποσπάσματα από το «Άξιον Εστί» του Μίκη Θεοδωράκη, σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη, ενός έργου βαθιά συνδεδεμένου με την τιμώμενη ιστορική περίοδο.

Στην ερμηνεία θα βρίσκονται οι απόφοιτοι του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Γλυκερία Ροηλίδη και Ελένη Μαντά, υψίφωνοι, καθώς και ο Αναστάσιος Αργυρού στο πιάνο. Η καλλιτεχνική επιμέλεια ανήκει στην Καθηγήτρια του Τμήματος, Αγγελική Καθαρίου.

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί στη 1.30 το μεσημέρι με την προβολή της διεθνώς βραβευμένης ταινίας «MAUTHAUSEN», σε σκηνοθεσία Παναγιώτη Κουντουρά και Αρίσταρχου Παπαδανιήλ. Οι δύο δημιουργοί θα παρευρεθούν στην αίθουσα και θα προλογίσουν την προβολή. Η ταινία συνδέει τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη με την ποίηση και το αδημοσίευτο οδοιπορικό του συγγραφέα Ιάκωβου, κλείνοντας μια εκδήλωση που επιχειρεί να διαβάσει το παρελθόν μέσα από πολλαπλούς δρόμους.