Η λιβυκή Βουλή επικύρωσε ομόφωνα το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Νέα τροπή στο ζήτημα της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο σημειώθηκε την Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026, όταν η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε τη θαλάσσια συμφωνία με την Τουρκία. Σύμφωνα με δηλώσεις δύο βουλευτών στο πρακτορείο Reuters, το κοινοβούλιο ανακάλεσε παράλληλα την απόφαση-μποϊκοτάζ που είχε λάβει το 2020. Η επικύρωση επαναφέρει στο προσκήνιο το τουρκολιβυκό μνημόνιο που είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 στην Κωνσταντινούπολη. Λίγο αργότερα την επίσημη ανακοίνωση έκανε ο εκπρόσωπος του λιβυκού κοινοβουλίου σε ανάρτησή του.

Από το μποϊκοτάζ του 2020 στην ομόφωνη επικύρωση

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Άγκυρας και της τότε κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA), με έδρα την Τρίπολη, και αφορούσε την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Η Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία εδρεύει στο ανατολικό τμήμα της χώρας, τελεί υπό τον έλεγχο της Βεγγάζης και του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ και βρίσκεται σε χρόνια αντιπαράθεση με την Τρίπολη, δεν είχε προχωρήσει τότε στην κύρωση της συμφωνίας.

Αντίθετα, το 2020 το κοινοβούλιο χαρακτήρισε το μνημόνιο νομικά άκυρο και επέβαλε επίσημο μποϊκοτάζ εναντίον του, μέσω της απόφασης υπ' αριθμόν (1) του ίδιου έτους. Με τη νέα του θέση, έξι χρόνια μετά, το λιβυκό κοινοβούλιο ανατρέπει πλήρως την προηγούμενη στάση του, εγκρίνοντας ομόφωνα τη θαλάσσια συμφωνία και ανακαλώντας παράλληλα την απόφαση του 2020 για διακοπή των πολιτικών δεσμών.

Το τηλεγράφημα του Reuters δεν παρείχε λεπτομέρειες για τον αριθμό των βουλευτών που συμμετείχαν στην ψηφοφορία, την κατανομή των ψήφων ή τη νομική βάση για την άρση του μποϊκοτάζ. Την είδηση μετέδωσαν με πανηγυρικούς τίτλους τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ενώ το CNN Turk ανέφερε ότι υπογράφηκε η συμφωνία για τη «γαλάζια πατρίδα».

Η επίσκεψη Καλίν και οι πιέσεις της Άγκυρας στη Βεγγάζη

Η επικύρωση ήρθε έπειτα από εντατικές διεργασίες ανάμεσα στην Άγκυρα και την ανατολική Λιβύη. Ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών (MIT), Ιμπραχίμ Καλίν, αναμενόταν στην Τρίπολη το πρωί της Τρίτης για συναντήσεις με κορυφαίους αξιωματούχους ασφαλείας, την ίδια ώρα που στη Βεγγάζη το κοινοβούλιο συνεδρίαζε με βασικό θέμα στην ατζέντα την επικύρωση του μνημονίου.

Όπως είχε μεταδώσει ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη Μανώλης Κωστίδης, η κυβέρνηση Ερντογάν ασκούσε πολύπλευρες πιέσεις προς τον Σαντάμ Χαφτάρ, γιο του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ώστε με τη σειρά του να πιέσει τον νέο πρόεδρο του λιβυκού κοινοβουλίου για την επίσημη κύρωση της συμφωνίας. Οι αναφορές αυτές ήρθαν μετά την απομάκρυνση του προηγούμενου προέδρου του κοινοβουλίου, Αγκίλα Σάλεχ.

Σε μια πρώτη ανάγνωση, τουρκικά ΜΜΕ εκτίμησαν ότι η έγκριση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για διευρυμένες τουρκικές υπεράκτιες έρευνες στα λιβυκά ύδατα. Η εφημερίδα OHA διερωτήθηκε αν έχει αλλάξει η ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας ότι η Αθήνα αγνοούσε επί χρόνια τη συμφωνία, η οποία πλέον βρίσκεται επίσημα στο τραπέζι.