Νέα τουρκική NAVTEX νότια Ρόδου και ανατολικά Κρήτης

Νέο μέτωπο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο ανοίγει η Τουρκία, με την έκδοση μιας ακόμη προκλητικής NAVTEX που αμφισβητεί ελληνικά και κυπριακά κυριαρχικά δικαιώματα. Η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανίσει ως δική της υφαλοκρηπίδα εκτεταμένες θαλάσσιες περιοχές νότια της Ρόδου, ανατολικά της Κρήτης και δυτικά της Κύπρου. Η νέα οδηγία προς ναυτιλλομένους εκδίδεται λίγες μόλις ώρες μετά την επικύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από το Κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης. Αθήνα και Λευκωσία βρίσκονται εκ νέου αντιμέτωπες με τη σταθερή προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει τις διεκδικήσεις της στην περιοχή.

Από το τουρκολιβυκό μνημόνιο στο ερευνητικό KOBI RUEGG

Η νέα τουρκική κίνηση συμπίπτει με την επανέναρξη των ερευνών για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, ενώ η Άγκυρα εντείνει τις πιέσεις της. Η τουρκική αντίδραση είναι άμεση: το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η νέα NAVTEX επαναφέρουν τη στρατηγία της Τουρκίας να περιορίσει την επήρεια των ελληνικών νησιών και να διευρύνει τον έλεγχό της στη θάλασσα.

Ως αφορμή η Άγκυρα χρησιμοποιεί τις προγραμματισμένες γεωφυσικές έρευνες του πλοίου KOBI RUEGG, οι οποίες ξεκινούν στις 21 Οκτωβρίου. Οι εργασίες αφορούν το υποθαλάσσιο καλωδιακό σύστημα μεταφοράς δεδομένων East to Med Corridor (EMC), ένα έργο που συνδέει την περιοχή με ευρύτερες υποδομές τηλεπικοινωνιών. Το ερευνητικό σκάφος αναλαμβάνει τις εργασίες στις επίμαχες θαλάσσιες ζώνες, τις οποίες η Τουρκία συνδέει με τις αξιώσεις της επί της υφαλοκρηπίδας.

Στόχος της Άγκυρας: να διατηρεί λόγο σε κάθε σημαντικό υποθαλάσσιο έργο της περιοχής και να ασκεί πίεση σε Αθήνα και Λευκωσία. Οι διαφωνίες για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών παραμένουν σημείο τριβής στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Οι δύο διαδρομές ως τα δυτικά της Κύπρου

Οι συντεταγμένες που δημοσιοποιεί η τουρκική NAVTEX καλύπτουν δύο εκτεταμένες διαδρομές. Η πρώτη ξεκινά από τη θαλάσσια περιοχή νότια της Ρόδου και ανατολικά της Κρήτης και εκτείνεται μέχρι τα δυτικά της Κύπρου. Η οδηγία προς ναυτιλλομένους καλεί τα παραπλέοντα πλοία να διατηρούν απόσταση ασφαλείας πέντε ναυτικών μιλίων από το ερευνητικό σκάφος, στοιχείο που υπογραμμίζει την έκταση της διεκδικούμενης ζώνης.

Κρίσιμο σημείο είναι ότι η Άγκυρα εμφανίζει τις έρευνες ως δραστηριότητα που έχει εγκριθεί και συντονιστεί από τις αρμόδιες τουρκικές αρχές. Με τον τρόπο αυτό επιχειρεί να κατοχυρώσει στην πράξη δικαιοδοσία σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής κυριαρχίας, προβάλλοντας παράλληλα αξιώσεις αρμοδιότητας στις συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες.

Η κίνηση βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με τις θέσεις της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας για την άσκηση των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων. Αθήνα και Λευκωσία εμμένουν στην υπεράσπιση των θαλάσσιων ζωνών τους και διατηρούν σταθερή γραμμή απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις. Η νέα NAVTEX ανοίγει εκ νέου το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας και της δικαιοδοσίας στις επίμαχες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.