Πολωνία: Ναι στη χαλάρωση του νόμου για τις αμβλώσεις

Η κάτω βουλή του κοινοβουλίου της Πολωνίας ψήφισε την Τρίτη υπέρ της χαλάρωσης της νομοθεσίας για τις αμβλώσεις, σε μια παραδοσιακά καθολική χώρα που διαθέτει ένα από τα πιο αυστηρά πλαίσια στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τη διακοπή της εγκυμοσύνης. Οι βουλευτές επιχειρούν να ανατρέψουν τη σχεδόν καθολική απαγόρευση που είχε θεσπίσει η προηγούμενη κυβέρνηση. Τα δύο νομοσχέδια στηρίζονται από την κεντρώα κυβέρνηση του φιλοευρωπαίου πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ, ωστόσο αναμένεται να προσκρούσουν στο βέτο του εθνικιστή προέδρου της χώρας.

Τα δύο νομοσχέδια που πέρασαν από την κάτω βουλή

Το πρώτο κείμενο που υπερψηφίστηκε προβλέπει τη δυνατότητα άμβλωσης σε περιπτώσεις εμβρυϊκών ανωμαλιών, ακριβώς δηλαδή την περίπτωση που είχε οδηγήσει στην απαγόρευση. Παράλληλα, οι βουλευτές ενέκριναν την αποποινικοποίηση της παροχής βοήθειας σε γυναίκες για την πραγματοποίηση άμβλωσης, μια ρύθμιση που μέχρι σήμερα εξέθετε σε ποινικές κυρώσεις όσους συνέδραμαν.

Παρά τη συμβολική σημασία της ψηφοφορίας, οι φωνές υπέρ των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων τηρούν συγκρατημένη στάση ως προς την εμβέλεια της αλλαγής. Η πραγματικότητα είναι ότι αυτά τα νομοθετήματα αντιπροσωπεύουν μια πολύ περιορισμένη, μικρής κλίμακας μεταρρύθμιση και δεν θα βελτιώσουν την κατάσταση για τις περισσότερες γυναίκες στην Πολωνία που χρειάζονται πρόσβαση σε υπηρεσίες άμβλωσης, δήλωσε στο Reuters η Λέα Όκτορ, αντιπρόεδρος για την Ευρώπη του Κέντρου Αναπαραγωγικών Δικαιωμάτων.

Το κοινοβούλιο εξετάζει ταυτόχρονα και ένα τρίτο, ξεχωριστό νομοσχέδιο, πολύ πιο φιλόδοξο. Αυτό θα νομιμοποιούσε την άμβλωση κατόπιν αιτήματος έως τη 12η εβδομάδα της κύησης και βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο στάδιο της επεξεργασίας από τις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές.

Το βέτο που περιμένει τον Κάρολ Ναβρότσκι

Η διαδρομή των νομοσχεδίων προς την εφαρμογή τους θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη. Ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπλοκάρει οποιαδήποτε φιλελευθεροποίηση της νομοθεσίας, γεγονός που καθιστά σχεδόν βέβαιη την άσκηση βέτο στα κείμενα που μόλις υπερψηφίστηκαν.

Η σημερινή εξέλιξη εντάσσεται σε μια μακρά αντιπαράθεση. Η Πολωνία εισήγαγε μια σχεδόν ολική απαγόρευση των αμβλώσεων το 2021, αφότου το Συνταγματικό Δικαστήριο απεφάνθη ότι η διακοπή της κύησης λόγω εμβρυϊκών ανωμαλιών είναι αντισυνταγματική. Η απόφαση αυτή πυροδότησε ογκώδεις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας σε όλη τη χώρα. Ο φιλοευρωπαϊκός συνασπισμός του Ντόναλντ Τουσκ κέρδισε τις εκλογές του 2023, εν μέρει χάρη στη δέσμευσή του να χαλαρώσει τους περιορισμούς.

Στο μεταξύ, η κυβέρνηση έχει ήδη κινηθεί για τη διεύρυνση της πρόσβασης βάσει του ισχύοντος πλαισίου, το οποίο επιτρέπει τη διακοπή της κύησης για λόγους ψυχικής υγείας. Σύμφωνα με την τρέχουσα νομοθεσία, η άμβλωση παραμένει νόμιμη μόνο σε περιπτώσεις βιασμού ή αιμομιξίας, καθώς και όταν κινδυνεύει η υγεία ή η ζωή της γυναίκας.