Στην τουρκική Βουλή η επικύρωση της Συμμαχίας της Μέκκας

Το πρώτο βήμα της κοινοβουλευτικής διαδικασίας για την επικύρωση της αποκαλούμενης «Συμμαχίας της Μέκκας» έκανε η Τουρκία. Στην τουρκική Εθνοσυνέλευση κατατέθηκε η πρόταση νόμου για τη συμφωνία αμυντικής συμμαχίας με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία. Η συμφωνία στοχεύει στην ενίσχυση της ασφάλειας των τριών κρατών μέσω κοινής αποτροπής και αμυντικής συνεργασίας. Η κατάθεση του κειμένου σηματοδοτεί την έναρξη μιας διαδικασίας που εξελίσσεται σε αρκετά διακριτά στάδια.

Η υπογραφή στη Μέκκα και η ρήτρα της κοινής άμυνας

Η συμφωνία υπεγράφη στις 7 Αυγούστου στη Μέκκα από τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Μουχάμαντ Σεχμπάζ Σαρίφ και τον πρίγκιπα διάδοχο και πρωθυπουργό της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Το κεντρικό σημείο του κειμένου ορίζει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θα εκλαμβάνεται ως επίθεση εναντίον όλων. Πρόκειται για μια ρήτρα συλλογικής άμυνας που δένει στρατιωτικά τα τρία κράτη.

Πέρα από τη διάσταση της αποτροπής, η συνεργασία εκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα πεδίων. Περιλαμβάνει κοινές στρατιωτικές δραστηριότητες, συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, εκπαίδευση, ανταλλαγή τεχνογνωσίας, καθώς και κοινή ανάπτυξη και παραγωγή αμυντικών συστημάτων. Οι τρεις πλευρές επιδιώκουν έτσι να θωρακίσουν τόσο τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες όσο και την τεχνολογική τους βάση.

Το κείμενο, όπως διευκρινίζεται, δεν στρέφεται εναντίον τρίτης χώρας. Παράλληλα, δεν υποκαθιστά τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Τουρκία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, γεγονός που τοποθετεί τη νέα συμμαχία ως πρόσθετο και όχι ανταγωνιστικό εργαλείο ασφαλείας.

Το άρθρο 92 και τα ερωτήματα της αντιπολίτευσης

Σύμφωνα με το τουρκικό συνταγματικό πλαίσιο, η διαδικασία επικύρωσης ακολουθεί συγκεκριμένα βήματα. Η πρόταση νόμου εξετάζεται πρώτα από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, ακολουθεί η ψήφισή της από την Ολομέλεια και στη συνέχεια η προεδρική έγκριση της επικύρωσης. Το τελευταίο στάδιο αφορά την ολοκλήρωση των διεθνών διατυπώσεων που προβλέπει η ίδια η συμφωνία, ενώ η ημερομηνία έναρξης ισχύος εξαρτάται από τις επιμέρους διατάξεις της.

Η κοινοβουλευτική διαδρομή αποκτά βαρύτητα, καθώς το κείμενο αφορά την κοινή άμυνα και ενδέχεται να δημιουργήσει σοβαρές στρατιωτικές δεσμεύσεις για την Τουρκία. Βουλευτές της αντιπολίτευσης έχουν ήδη ζητήσει πλήρη ενημέρωση της Εθνοσυνέλευσης για τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει η χώρα μέσα από τη συμφωνία.

Η επικύρωση, πάντως, δεν συνεπάγεται αυτομάτως αποστολή τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στο εξωτερικό. Μια τέτοια κίνηση απαιτεί χωριστή κοινοβουλευτική εξουσιοδότηση, βάσει του άρθρου 92 του τουρκικού Συντάγματος, ανάλογα με το είδος και τη νομική βάση της εκάστοτε αποστολής.