Εξεταστική επιτροπή για τα κόκκινα δάνεια ζητά ο ΣΥΡΙΖΑ

Πρόταση για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής της Βουλής κατέθεσε σύσσωμη η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με αντικείμενο το ιδιωτικό χρέος, τις τιτλοποιήσεις και τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης τον έλεγχο των κρατικών εγγυήσεων του προγράμματος «Ηρακλής» και των συνεπειών του για το Δημόσιο, τους οφειλέτες και την οικονομία. Το εγχείρημα στηρίζεται στο άρθρο 68 παρ. 2 του Συντάγματος και στον Κανονισμό της Βουλής. Η κίνηση θέτει, ωστόσο, την κοινοβουλευτική πλειοψηφία ενώπιον ενός διαδικαστικού διλήμματος ως προς τον χειρισμό της πρότασης στην Ολομέλεια.

Η επίκληση του δικαιώματος της μειοψηφίας και το κατώφλι των 120 ψήφων

Η Κουμουνδούρου επικαλείται τη διάταξη που ψηφίστηκε στην αναθεώρηση του 2019, βάσει της οποίας η Βουλή μπορεί να συνιστά δύο εξεταστικές επιτροπές ανά κοινοβουλευτική περίοδο, εφόσον η πρόταση δέκα τουλάχιστον βουλευτών υπερψηφιστεί από τα δύο πέμπτα του συνόλου. Στην πράξη, η πρόταση εγκρίνεται αν τη στηρίξουν τουλάχιστον 120 βουλευτές, ανεξαρτήτως του αριθμού όσων διαφωνούν. Πρόκειται για το λεγόμενο δικαίωμα της μειοψηφίας, που επιτρέπει σε κόμματα εκτός πλειοψηφίας να ενεργοποιήσουν κοινοβουλευτικό έλεγχο.

Αφετηρία της πρότασης αποτελεί η πρωτοβουλία πολιτών «Η Δικαίωση», η οποία απέστειλε στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ τεκμηριωμένη πρόταση για την κοινοβουλευτική διερεύνηση της διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, της λειτουργίας των funds και των servicers. Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν το Ινστιτούτο Καταναλωτών (ΙΝΚΑ), η Ομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας Πελοποννήσου, Νοτιοδυτικής Ελλάδας, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας και Ιθάκης, ο Εμπορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης, ο Εμπορικός Σύλλογος Κεφαλονιάς «Η Κράνη» και η Ένωση Καταναλωτών «Η Δικαίωση».

Το κόμμα καλεί και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης να στηρίξουν την πρωτοβουλία, με στόχο να αποσαφηνιστεί ποιοι ωφελήθηκαν από τις μεταβιβάσεις δανείων και ποιες υποχρεώσεις εξακολουθούν να βαρύνουν το Ελληνικό Δημόσιο. Κεντρικό ερώτημα, σύμφωνα με την πρόταση, είναι εάν η εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών συνοδεύτηκε από ουσιαστική αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους.

Το προηγούμενο Βελόπουλου και το αγκάθι του χρόνου συζήτησης

Με βάση το Σύνταγμα και τον Κανονισμό, η Βουλή οφείλει να εγγράψει την πρόταση σε ειδική ημερήσια διάταξη της Ολομέλειας και να προχωρήσει σε ψηφοφορία. Στην πράξη, όμως, η διάταξη εμφανίζει κενά, καθώς δεν προσδιορίζεται με σαφήνεια ο χρόνος εντός του οποίου η πρόταση πρέπει να τεθεί στην Ολομέλεια. Κατά το παρελθόν έχουν καταγραφεί περιπτώσεις που σχετική πρόταση δεν συζητήθηκε ποτέ.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της πενταπλής πρότασης που κατέθεσε ο Κυριάκος Βελόπουλος αμέσως μετά τις εκλογές του 2023. Ο τότε πρόεδρος του Σώματος, Κωνσταντίνος Τασούλας, δικαιολόγησε την απόφασή του να μην τη θέσει σε ψηφοφορία, κρίνοντας ότι δεν υπήρχε η απαιτούμενη πλειοψηφία με βάση τους τότε πολιτικούς συσχετισμούς. Αντίστοιχα, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για το σκάνδαλο των υποκλοπών, στις 4/5/2025, τέθηκε σε ψηφοφορία αλλά απορρίφθηκε, μετά την ερμηνεία της πλειοψηφίας ότι επρόκειτο για ζήτημα εθνικής άμυνας που απαιτούσε 151 θετικές ψήφους.

Σε άλλες περιπτώσεις η διαδικασία προχώρησε κανονικά: η πρόταση του ΚΚΕ, στις 7/11/2023, ψηφίστηκε και συγκρότησε την εξεταστική επιτροπή για τα Τέμπη, ενώ τον περασμένο Ιούνιο η Ελληνική Λύση ζήτησε εξεταστική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, με τη Βουλή τελικά να εγκρίνει την πρόταση της ΝΔ για το ίδιο θέμα έναν μήνα αργότερα. Στην παρούσα συγκυρία, το βάρος της διαχείρισης της νέας πρότασης μετατοπίζεται εκ νέου στην πλειοψηφία.