Φιντάν: Γραπτή ειδοποίηση ζητά η Άγκυρα για το καλώδιο

Νέα διάσταση στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου έδωσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, μιλώντας από τις Βρυξέλλες. Απαντώντας σε ερώτηση της εφημερίδας «Τα Νέα» μετά την ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής (EPC) την Τρίτη (20/10), ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν προβάλλει αντιρρήσεις για το έργο, αλλά θέτει συγκεκριμένο όρο. Ζητά γραπτή και όχι προφορική ειδοποίηση για κάθε πλοίο που διεξάγει έρευνες στη θάλασσα. Η τοποθέτηση έρχεται να συμπληρώσει την πλήρη ευρωπαϊκή στήριξη που έχει ήδη εκφραστεί προς την ελληνική πλευρά στο ενεργειακό μέτωπο.

Η γραπτή ειδοποίηση και οι συντεταγμένες που απαιτεί η Άγκυρα

«Για το καλώδιο δεν προβάλλουμε αντιρρήσεις», δήλωσε ο Χακάν Φιντάν, διευκρινίζοντας ότι το μόνο αίτημα της Τουρκίας αφορά τη διαδικασία ενημέρωσης. Όπως εξήγησε, όταν ένα πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει έρευνες, θα πρέπει να αποστέλλει γραπτό έγγραφο που να περιγράφει τις σχεδιαζόμενες εργασίες και τις ακριβείς συντεταγμένες. «Αυτό είναι το μόνο που ζητάμε. Τίποτα περισσότερο», πρόσθεσε ο Τούρκος υπουργός, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί να διαταραχθεί το υφιστάμενο status quo ούτε να δημιουργηθεί προηγούμενο.

Ο Φιντάν αποκάλυψε ότι το θέμα έχει συζητηθεί τόσο με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη όσο και με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έθεσε το ζήτημα στον Έλληνα πρωθυπουργό κατά τη συνάντησή τους στη Νέα Υόρκη, προτείνοντας ως εναλλακτική την προμήθεια ρεύματος απευθείας από την Τουρκία. Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι θα μπορούσε να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια, νερό και φυσικό αέριο από απόσταση μόλις 70 μιλίων, αντί του κόστους άνω των 2 δισ. ευρώ που συνεπάγεται η μεταφορά από απόσταση 2.000 χιλιομέτρων.

Οι δηλώσεις τοποθετούνται σε ένα κλίμα που παραμένει τεταμένο στο πεδίο. Η Τουρκία έχει εκδώσει NAVTEX για έρευνες του πλοίου KOBI RUEGG στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Αθήνα να απαντά ότι οι περισσότερες συντεταγμένες εμπίπτουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και να χαρακτηρίζει άκυρη την τουρκική αναγγελία. Η ελληνική κυβέρνηση εμμένει στη θέση ότι το έργο GSI προχωρά με ευρωπαϊκή κάλυψη, ανεξαρτήτως των τουρκικών διατυπώσεων.

Το casus belli, τα 12 μίλια και το σχόλιο περί «ασπιρίνης»

Ερωτηθείς για το casus belli και κατά πόσο συνάδει με την επιδίωξη της Τουρκίας να συμμετάσχει στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, ο Φιντάν αρνήθηκε ότι πρόκειται για απειλή πολέμου. Το περιέγραψε ως δήλωση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, η οποία, όπως είπε, δεν αποτελεί νόμο και συνδέεται με το ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Κατά την εκτίμησή του, η απόφαση εκείνη συνέβαλε στη διατήρηση της ειρήνης.

Ο Τούρκος υπουργός προχώρησε σε ένα σχόλιο που αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις, κάνοντας λόγο για τη θέση της Τουρκίας στην ελληνική πολιτική ζωή. Υποστήριξε ότι στην εσωτερική σκηνή απαιτείται μια δόση αντιτουρκικής ρητορικής, παρομοιάζοντάς την με «ασπιρίνη» και ισχυριζόμενος ότι αυτή η πραγματικότητα εμποδίζει τη λήψη τολμηρών αποφάσεων. Παράλληλα, επανέλαβε ότι από τον Μάιο του 2023 οι δύο κυβερνήσεις έχουν δώσει προτεραιότητα στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, με αποτέλεσμα, όπως είπε, να έχουν σταματήσει οι αερομαχίες στο Αιγαίο.

Κλείνοντας, ο Χακάν Φιντάν ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», ενώ σημείωσε ότι το ζήτημα του θαλάσσιου πάρκου δεν έχει τεθεί ακόμη προς συζήτηση. Κάλεσε δε την Αθήνα να αξιοποιήσει την πολιτική βούληση του Ερντογάν για την επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών. Η ελληνική πλευρά, από την πλευρά της, προχωρά τον ενεργειακό σχεδιασμό της με σταθερά βήματα και με τη θεσμική στήριξη των ευρωπαϊκών εταίρων.