Καύσωνας-ρεκόρ στην Ιαπωνία: 30 βαθμοί τον Οκτώβριο

Η Ιαπωνία ζει ένα από τα πιο ακραία μετεωρολογικά επεισόδια της ιστορίας της, καθώς το θερμόμετρο ξεπέρασε τους 30 βαθμούς Κελσίου στο Τόκιο και την Οζάκα στις 21 Οκτωβρίου 2026. Πρόκειται για την πρώτη φορά που καταγράφεται τόσο υψηλή θερμοκρασία τόσο αργά μέσα στον Οκτώβριο σε αυτές τις δύο μεγάλες πόλεις. Η εθνική μετεωρολογική υπηρεσία της χώρας (JMA) χαρακτηρίζει τέτοιες ημέρες με τον όρο «Μανατσούμπι», δηλαδή ημέρα του κατακαλόκαιρου, κάτι που εδώ εμφανίζεται με καθυστέρηση εβδομάδων σε σχέση με το φυσιολογικό.

Από το 1875 στο θερμόμετρο της 21ης Οκτωβρίου

Νωρίς το απόγευμα της 21ης Οκτωβρίου, τοπική ώρα, το θερμόμετρο στο Τόκιο πέρασε το κατώφλι των 30 βαθμών, όπως δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Καζουχίρο Σιρόνο, αξιωματούχος της JMA. Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η πρώτη φορά από τότε που ξεκίνησαν να συγκεντρώνονται τα σχετικά στοιχεία το 1875 που θερμοκρασία άνω των 30 βαθμών σημειώνεται τόσο αργά μέσα στον μήνα στην ιαπωνική πρωτεύουσα. Το προηγούμενο αντίστοιχο ρεκόρ είχε καταγραφεί μόλις πέρυσι, στις 19 Οκτωβρίου 2024.

Παρόμοια εικόνα παρουσιάστηκε και στην Οζάκα, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, όπου οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν επίσης τους 30 βαθμούς. Εκεί το προηγούμενο ρεκόρ ανήκε σε μια πολύ πιο μακρινή εποχή, καθώς είχε σημειωθεί στις 20 Οκτωβρίου 1933. Τα μετεωρολογικά δεδομένα στην περιοχή άρχισαν να συλλέγονται το 1883, σύμφωνα με την υπηρεσία, γεγονός που δίνει στο φετινό επεισόδιο ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα.

Η έκταση του φαινομένου δεν περιορίστηκε στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα. Παρατηρητήρια σε ολόκληρη τη χώρα κατέγραψαν ασυνήθιστα υψηλές τιμές για την εποχή, με δεκάδες σταθμούς να σημειώνουν θερμοκρασίες μεταξύ 30 και 34 βαθμών την ίδια ημέρα, ενώ καταρρίφθηκαν και αρκετά μηνιαία ρεκόρ. Η συγκέντρωση τόσων ακραίων μετρήσεων στις 21 Οκτωβρίου συνθέτει ένα σκηνικό που οι μετεωρολόγοι περιγράφουν ως πρωτόγνωρο για την ιαπωνική φθινοπωρινή περίοδο.

Η σκιά του καυτού καλοκαιριού του 2025

Το φετινό επεισόδιο δεν έρχεται μεμονωμένα, αλλά εντάσσεται σε μια σειρά ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων που πλήττουν την Ιαπωνία τα τελευταία χρόνια. Το 2025 η χώρα βίωσε το θερμότερο καλοκαίρι που έχει καταγράψει ποτέ, με τη θερμοκρασία να εκτοξεύεται στους 41,8 βαθμούς Κελσίου στο Ισεσάκι, βορείως του Τόκιο, στις 5 Αυγούστου. Η επανάληψη τέτοιων ακραίων τιμών σε διαδοχικές χρονιές ενισχύει την ανησυχία για τη μεταβολή του κλίματος στην περιοχή.

Οι επιστήμονες είναι σαφείς ως προς την ερμηνεία. Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή αυξάνει τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση των επεισοδίων ακραίας ζέστης σε ολόκληρο τον πλανήτη, με τις ιαπωνικές πόλεις να αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τάσης. Η παράταση των υψηλών θερμοκρασιών μέχρι τα μέσα και τα τέλη του φθινοπώρου αλλάζει τα δεδομένα για το πότε θεωρείται ότι ξεκινά και πότε τελειώνει η θερμή περίοδος του έτους.

Για τους κατοίκους του Τόκιο και της Οζάκα, το σημερινό ρεκόρ μεταφράζεται σε μια καθημερινότητα που θυμίζει καλοκαίρι, τη στιγμή που το ημερολόγιο δείχνει τα τέλη του φθινοπώρου.