Μπλόκο Μπακού σε 31 Τούρκους για την ισλαμική μαντίλα

Σε φάση πρωτοφανούς έντασης μπήκαν οι σχέσεις ανάμεσα στο Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία, μετά την απόφαση των αρχών του Μπακού να απαγορεύσουν την είσοδο στη χώρα σε 31 Τούρκους πολίτες. Ανάμεσά τους βρίσκονται βουλευτές, κομματικά στελέχη, δημοσιογράφοι και μπλόγκερ που είχαν επικρίνει την απαγόρευση της ισλαμικής μαντίλας στα σχολεία. Το αζερικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι τα πρόσωπα αυτά ανάρτησαν δηλώσεις που στρέφονται κατά της εθνικής κυριαρχίας και της συνταγματικής τάξης της χώρας. Η κίνηση πυροδοτεί νέο κύκλο αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δύο κράτη που παραδοσιακά διατηρούν στενούς δεσμούς.

Η σκλήρυνση του Μπακού για τη σχολική μαντίλα

Η κρίση έξαρση τον περασμένο μήνα, όταν το Αζερμπαϊτζάν εξέδωσε νέους κανονισμούς για τη σχολική ενδυμασία. Οι διατάξεις απαγορεύουν «αξεσουάρ» που θεωρούνται ασύμβατα με το κοσμικό χαρακτήρα του κράτους. Μολονότι το κείμενο δεν αναφέρει ρητά τη μαντίλα, νεαρά κορίτσια που φορούσαν χιτζάμπ δεν έγιναν δεκτά στα σχολεία τους, κάτι που προκάλεσε έντονες διαμαρτυρίες.

Το αζερικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι οι 31 πολίτες στους οποίους απαγορεύτηκε η είσοδος είχαν δημοσιεύσει σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης δηλώσεις «με στόχο την εθνική κυριαρχία, την ασφάλεια, τη συνταγματική τάξη, τον πληθυσμό και τους ηγέτες» της χώρας. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, τα πρόσωπα αυτά προέτρεπαν να ανατραπεί δια της βίας η κυβέρνηση και υποκινούσαν το μίσος και τη θρησκευτική εχθρότητα, χωρίς το Μπακού να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις.

Μεταξύ εκείνων που αποκλείστηκαν από τη χώρα ήταν ένας βουλευτής του αντιπολιτευόμενου κόμματος DEM, δημοσιογράφοι, μπλόγκερ, ειδικοί σε θρησκευτικά θέματα και ένα πρώην στέλεχος του AKP, του κυβερνώντος κόμματος της Τουρκίας. Οι αζερικές αρχές προειδοποίησαν ότι ενδέχεται να λάβουν και άλλα «κατάλληλα μέτρα».

Η σιωπή της Άγκυρας και η οργή των Τούρκων βουλευτών

Η Άγκυρα δεν διαμαρτυρήθηκε επισήμως για τον αποκλεισμό των πολιτών της. Η τουρκική προεδρία έκανε λόγο για τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στους προέδρους Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Ιλχάμ Αλίεφ, χωρίς ωστόσο να γίνει καμία αναφορά στο συμβάν. Με βάση τη σχετική ανακοίνωση, ο Ερντογάν δήλωσε ότι οι δύο χώρες με τους «αδελφικούς δεσμούς» θα φέρουν «σε νέα επίπεδα» τη συνεργασία τους.

Η στάση αυτή προκάλεσε την οργή των Τούρκων βουλευτών που βρέθηκαν στη λίστα. Ο βουλευτής του DEM Ομέρ Φαρούκ Γκεργκερλίογλου χαρακτήρισε την απαγόρευση «γελοία» και «ένδειξη αδυναμίας», κατηγορώντας την κυβέρνηση Αλίεφ ότι καταπιέζει τον ίδιο τον λαό της και δεν ανέχεται ούτε την κριτική ενός βουλευτή γειτονικής χώρας. Παράλληλα, κατηγόρησε την Άγκυρα ότι «τηρεί σιγή» για να διαφυλάξει «μια συμμαχία συμφερόντων».

Αιχμηρός εμφανίστηκε και ο Φατίχ Ερμπακάν, βουλευτής και ηγέτης του Νέου Κόμματος Ευημερίας, στον οποίο απαγορεύτηκε επίσης η είσοδος. «Θα μας αρκούσε να αρθεί η απαγόρευση της μαντίλας, δεν μας χρειάζεται καν να πάμε» στο Αζερμπαϊτζάν, σχολίασε με ειρωνεία. Οι δηλώσεις των δύο βουλευτών αποτυπώνουν το χάσμα ανάμεσα στην προσεκτική διπλωματία της τουρκικής κυβέρνησης και στη δυσαρέσκεια τμήματος του πολιτικού κόσμου της χώρας.