Πληθωρισμός τροφίμων: Ξεφουσκώνει στα χαρτιά, ακριβαίνει το ράφι

Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα δείχνει να υποχωρεί στους επίσημους στατιστικούς δείκτες, τη στιγμή που η ενέργεια επιταχύνει ξανά τον γενικό δείκτη τιμών. Νέα ανάλυση οικονομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας επιχειρεί να εξηγήσει γιατί ο εναρμονισμένος δείκτης στα τρόφιμα έχασε τη δυναμική του στην Ευρωζώνη. Το συμπέρασμα είναι διπλό: ο ρυθμός ανατιμήσεων επιβραδύνθηκε, αλλά το επίπεδο των τιμών παραμένει υψηλό. Και στο ελληνικό ράφι, βασικά προϊόντα ακριβαίνουν εκ νέου.

Η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών και το άλμα της φέτας στα 16 ευρώ

Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος ανακοίνωσε ήδη από τον Ιούλιο με ικανοποίηση ότι ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στα τρόφιμα ήταν αρνητικός, έστω οριακά, στο -0,4%. Τον Αύγουστο ανέβηκε στο 0,2%, ενώ τον Σεπτέμβριο επέστρεψε σε αρνητικό έδαφος, στο -0,2%, κόντρα στην άνοδο του γενικού πληθωρισμού. Ο υπουργός απέδωσε την υποχώρηση στις συντονισμένες προσπάθειες της κυβέρνησης με τη βιομηχανία και τα σουπερμάρκετ, μέσω της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι δεν υπάρχει εφησυχασμός ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα.

Αρνητικό μεσοσταθμικό πληθωρισμό καταγράφουν και οι κυλιόμενες έρευνες του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανικής Καταναλωτικών Αγαθών, που αφορούν αποκλειστικά τα ράφια των μεγάλων αλυσίδων. Παρά τους δείκτες, ο Έλληνας καταναλωτής δεν αισθάνεται σχετική ανακούφιση στην τσέπη του, καθώς αρκετά βασικά τρόφιμα του καθημερινού καλαθιού κινούνται ξανά ανοδικά και μάλιστα γρήγορα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η φέτα, οι τιμές της οποίας εκτοξεύονται λόγω της έλλειψης σε πρόβειο γάλα και της αύξησης των εξαγωγών. Ο πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας και διευθύνων σύμβουλος των Ελληνικών Γαλακτοκομείων, Μιχάλης Σαράντης, έχει προβλέψει ότι η τιμή μπορεί να φτάσει τα 16 ευρώ το κιλό, από 12-13 σήμερα, σενάριο που ισοδυναμεί με αυξήσεις 33%.

Τι δείχνει η ανάλυση της ΕΚΤ και η σκιά της ενέργειας

Η μελέτη της ΕΚΤ, με τίτλο «Μήπως ο πληθωρισμός στα τρόφιμα έχασε τη δυναμική του;», εξηγεί την πορεία του δείκτη στην Ευρωζώνη. Από τις αρχές του 2026, ο γενικός πληθωρισμός αυξήθηκε από 1,7% τον Ιανουάριο σε 3,8% τον Σεπτέμβριο, κυρίως λόγω της εκτίναξης της ενέργειας στο 18,9% μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Αντίθετα, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα υποχώρησε από 2,6% τον Ιανουάριο σε 1,1% τον Αύγουστο, στο χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2021, πριν ανακάμψει ελαφρά στο 1,3% τον Σεπτέμβριο. Μία εξήγηση για την επιβράδυνση είναι το φαινόμενο της επίπτωσης βάσης, καθώς προϊόντα όπως ο καφές, η ζάχαρη και τα γαλακτοκομικά είχαν σημειώσει πολύ υψηλές ανατιμήσεις νωρίτερα.

Η πίεση μετατοπίζεται πλέον στην ενέργεια. Η διεθνής τιμή του φυσικού αερίου άγγιξε ενδοσυνεδριακά τα 90 ευρώ/MWh και έκλεισε στα 86,2 ευρώ/MWh, σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, ενώ η χονδρική τιμή του ηλεκτρισμού σημείωσε άλμα 57%. Η Ευρώπη μπαίνει στον χειμώνα με αποθήκες στο 75%, από τα χαμηλότερα επίπεδα της εποχής, ενώ στη Γερμανία η πληρότητα μόλις ξεπερνά το 61%.

Στην Ελλάδα, στο τέλος Οκτωβρίου ολοκληρώνεται η προσφορά της ΔΕΗ για το μπλε σταθερό τιμολόγιο, με χρέωση 11,5 λεπτά/kWh και πάγιο 3,5 ευρώ τον μήνα, χωρίς να έχει ανακοινωθεί εάν θα παραταθεί. Παράλληλα, από το 2027 διαγράφεται πρόσθετη επιβάρυνση, καθώς η Enaon EDA προτείνει στο νέο Πρόγραμμα Ανάπτυξης για την περίοδο 2027-2031, σε διαβούλευση από τη ΡΑΑΕΥ, αύξηση στα τέλη χρήσης του δικτύου διανομής.