Στον ΟΗΕ η Αθήνα για το τουρκολιβυκό - Στήριξη από ΕΕ

Σε διπλωματική κίνηση με διεθνή απήχηση προχώρησε η Αθήνα, μεταφέροντας στο υψηλότερο όργανο του ΟΗΕ το ζήτημα της έγκρισης του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Η ελληνική πλευρά ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας για τους κινδύνους που δημιουργεί η εξέλιξη αυτή στην Ανατολική Μεσόγειο. Η παρέμβαση έγινε κατόπιν οδηγιών του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και σηματοδοτεί τη μεταφορά της αντιπαράθεσης σε διεθνές επίπεδο. Το μνημόνιο, υπενθυμίζεται, είχε προκαλέσει εσωτερική πολιτική κόντρα μετά την επικύρωσή του από τη Λιβύη.

Η ενημέρωση της Μπαλτά υπό το λήμμα «Λοιπά Θέματα»

Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, ανέλαβε να μεταφέρει τη θέση της Αθήνας ενώπιον των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η ενημέρωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο κλειστών διαβουλεύσεων και εντάχθηκε στο λήμμα «Λοιπά Θέματα» (AOB), μια διαδικασία που επιτρέπει στα κράτη να θέτουν ζητήματα εκτός της επίσημης ημερήσιας διάταξης.

Κατά την παρέμβασή της, η ελληνική πλευρά επισήμανε τους κινδύνους που ενέχει η έγκριση του παράνομου μνημονίου του 2019 για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα ενημέρωσε τα μέλη του Συμβουλίου για τις επιπτώσεις μιας συμφωνίας που παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, με σκοπό την καταγραφή της ελληνικής θέσης σε διεθνές επίπεδο.

Η επιλογή του Συμβουλίου Ασφαλείας ως βήματος αναδεικνύει τη βαρύτητα του ζητήματος. Η κίνηση στοχεύει στη διατήρηση του τουρκολιβυκού μνημονίου υπό διεθνή παρακολούθηση, ώστε να μην αποκτήσει νομιμοποίηση.

Ο κλοιός στήριξης από Βρυξέλλες, Κάιρο και Τελ Αβίβ

Η Αθήνα προχώρησε στην κίνηση αυτή έχοντας εξασφαλίσει την αμέριστη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Κύπρου, καθώς και της Αιγύπτου και του Ισραήλ. Η συσπείρωση εταίρων και περιφερειακών παραγόντων γύρω από την ελληνική θέση ενισχύει το διπλωματικό αποτύπωμα της παρέμβασης και περιορίζει τα περιθώρια αμφισβήτησης.

Σε κοινή δήλωση των κρατών-μελών, δια της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ Κάγια Κάλας, η Ένωση εξέφρασε τη βαθιά της λύπη για την επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου 2026. Η ΕΕ υπενθύμισε ότι η θέση της παραμένει σταθερή, όπως διατυπώθηκε στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επαναλήφθηκε τον Ιούνιο του 2025.

Σύμφωνα με τη δήλωση, το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρο, χωρίς να μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη. Η ΕΕ τόνισε το στρατηγικό της συμφέρον για ένα σταθερό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και κάλεσε όλες τις χώρες να σεβαστούν τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών, σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.