Αιφνιδιαστικοί έλεγχοι σε εταιρείες ύδρευσης για καρτέλ

Μπαράζ αιφνιδιαστικών ελέγχων εξαπέλυσε η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε εταιρείες του κλάδου της ύδρευσης και της αποχέτευσης, ανοίγοντας έρευνα για πιθανή στημένη συμπεριφορά σε δημόσιους διαγωνισμούς. Οι επιτόπιοι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν στις 20 Οκτωβρίου 2026 και εστιάζουν σε ενδεχόμενες συμπράξεις μεταξύ ανταγωνιστών για τη νόθευση διαδικασιών ανάθεσης έργων. Η Αρχή σπεύδει να διευκρινίσει ότι η κίνηση αυτή δεν προδικάζει καμία παράβαση ούτε το τελικό πόρισμα. Προβάλλεται το ενδεχόμενο ενός εκτεταμένου καρτέλ σε έναν στρατηγικό τομέα υποδομών.

Στο μικροσκόπιο τα δίκτυα ύδρευσης και οι εγκαταστάσεις λυμάτων

Οι έλεγχοι της Επιτροπής Ανταγωνισμού επικεντρώθηκαν σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη λειτουργία, τη συντήρηση, την επισκευή και την αναβάθμιση δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, αλλά και σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. Επίσης εταιρείες που προμηθεύουν σχετικό εξοπλισμό. Η Αρχή αναζητά στοιχεία για εναρμονισμένες πρακτικές που θα μπορούσαν να αλλοίωσαν τα αποτελέσματα δημόσιων διαγωνισμών.

Η έρευνα κινείται γύρω από το λεγόμενο bid rigging, τη χειραγώγηση προσφορών μεταξύ ανταγωνιστών ώστε να προκαθορίζεται ο νικητής ενός διαγωνισμού. Τέτοιες πρακτικές παραβιάζουν το άρθρο 1 του Ν. 3959/2011 και το άρθρο 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύει συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές που περιορίζουν τον ανταγωνισμό.

Το νομικό πλαίσιο καλύπτει και την καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης. Το άρθρο 1Α απαγορεύει μονομερείς πρακτικές που λειτουργούν ως πρόσκληση σε παράνομη σύμπραξη ή ως προαναγγελία τιμολογιακών προθέσεων προς ανταγωνιστές. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού διευκρινίζει ότι η συλλογή στοιχείων από μια επιχείρηση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αυτή έχει εμπλακεί σε αθέμιτη συμπεριφορά.

Τριετής αποκλεισμός από διαγωνισμούς και το δέλεαρ της επιείκειας

Αν οι έρευνες οδηγήσουν σε διαπίστωση παράβασης, οι συνέπειες για τις εμπλεκόμενες εταιρείες είναι σημαντικές. Προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα, ποινικές κυρώσεις για τα υπεύθυνα φυσικά πρόσωπα, καθώς και αποκλεισμός των επιχειρήσεων από δημόσιους διαγωνισμούς για τρία έτη από την έκδοση της απόφασης. Στόχος έρευνας είναι πρακτικές όπως ο καθορισμός τιμών ή ποσοτήτων, η κατανομή πελατών και μεριδίων αγοράς και η νόθευση των ίδιων των διαγωνισμών.

Η Αρχή παρεμβαίνει κατά προτεραιότητα σε υποθέσεις που φτάνουν σε γνώση της μέσω καταγγελιών, αιτήσεων επιείκειας ή ανώνυμων πληροφοριών. Αξιοποιεί το ασφαλές ψηφιακό σύστημα αναφορών, το γνωστό whistleblowing, που επιτρέπει σε όποιον γνωρίζει στοιχεία να τα κοινοποιήσει χωρίς να εκτεθεί.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει το πρόγραμμα επιείκειας για επιχειρήσεις, ενώσεις και φυσικά πρόσωπα που έχουν εμπλακεί σε καρτέλ. Όσοι συνεργαστούν μπορούν να εξασφαλίσουν ολική ή μερική απαλλαγή από τα πρόστιμα, εξάλειψη ή μείωση των ποινών για τα υπαίτια φυσικά πρόσωπα, και αποφυγή του τριετούς αποκλεισμού από τις δημόσιες συμβάσεις. Το εργαλείο αυτό λειτουργεί ως κίνητρο για τη σπάσιμο του κώδικα σιωπής που προστατεύει τις παράνομες συμπράξεις.