Από τα 219 δισ. στα 25: Το σκεπτικό του δικαστή για τη Meta

Το ύψος του προστίμου των 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων που επιβλήθηκε στη Meta για την υπόθεση Cambridge Analytica δεν ήταν η πρώτη εκτίμηση του δικαστηρίου. Τα δικαστικά έγγραφα που κατατέθηκαν την Τετάρτη στο Νέο Μεξικό αποκαλύπτουν ότι το αρχικό ποσό άγγιζε τα 219,5 δισεκατομμύρια δολάρια, πριν ο δικαστής Φράνσις Μάθιου το περιορίσει δραστικά. Πίσω από τη μείωση κρύβεται ένα αυστηρό σκεπτικό που βάζει στο επίκεντρο τον ίδιο τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ και μια παραπλάνηση που, σύμφωνα με την απόφαση, κράτησε πάνω από μια δεκαετία.

Από τα 219,5 δισ. στα 25: πώς «ψαλιδίστηκε» η ποινή

Η διαδρομή προς το τελικό ποσό ξεκίνησε από την ετυμηγορία των ενόρκων στη Σάντα Φε στις 25 Σεπτεμβρίου. Το σώμα διαπίστωσε περισσότερες από 43 εκατομμύρια παραβάσεις της πολιτειακής νομοθεσίας περί αθέμιτων πρακτικών, με κάθε μία από αυτές να επισύρει αστική ποινή έως και 5.000 δολάρια. Αν εφαρμοζόταν το ανώτατο όριο σε όλες, το συνολικό βάρος για τη Meta θα έφτανε τα 219,5 δισεκατομμύρια δολάρια.

Τον καθορισμό του τελικού ποσού ανέλαβε ο δικαστής, ο οποίος το περιόρισε στα 25 δισεκατομμύρια δολάρια - ποσό που παραμένει από τα μεγαλύτερα στην ιστορία της εταιρείας. Ο Μάθιου έκρινε ότι η βαρύτητα των παραβάσεων δικαιολογούσε την ανώτατη ποινή των 5.000 δολαρίων ανά παράβαση. Στο ίδιο έγγραφο προβλέπεται ότι επί του ποσού θα τρέχουν τόκοι με ετήσιο επιτόκιο 15% μέχρι την πλήρη εξόφληση.

Η ετυμηγορία των ενόρκων έκρινε ότι 26 από τις 29 δηλώσεις της Meta και της διοίκησής της σχετικά με την προστασία των χρηστών και τη λειτουργία της πλατφόρμας ήταν παραπλανητικές. Η υπόθεση οδηγήθηκε σε δίκη επειδή το Νέο Μεξικό δεν συμμετείχε στον ευρύτερο συμβιβασμό των σχεδόν 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων που είχε κλείσει τον Αύγουστο με ομάδα γενικών εισαγγελέων, ο οποίος αφορούσε ξεχωριστή ομοσπονδιακή υπόθεση για την ασφάλεια των παιδιών.

Ο Ζούκερμπεργκ στο στόχαστρο και τα 11 χρόνια εξαπάτησης

Το σκεπτικό του δικαστή Φράνσις Μάθιου υπήρξε ιδιαίτερα αυστηρό απέναντι στη Meta. Όπως σημείωσε, το αδίκημα του Facebook δεν ήταν περιστασιακό, αλλά βρισκόταν «στον πυρήνα των βασικών επιχειρηματικών πρακτικών του» επί σειρά ετών. Σύμφωνα με την απόφαση, οι παραβάσεις ήταν σκόπιμες και εκτείνονταν σε διάστημα μεγαλύτερο των 11 ετών, από το 2010 έως το 2021.

Ο Μάθιου προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, κρίνοντας ότι η παραπλάνηση έφτανε μέχρι την κορυφή της ιεραρχίας. Επικοινωνίες μεταξύ υψηλόβαθμων στελεχών, συμπεριλαμβανομένου του ιδρυτή Μαρκ Ζούκερμπεργκ, είχαν στόχο να παραπλανήσουν το κοινό ως προς τη χρήση και την κοινοποίηση των δεδομένων του. Ο δικαστής στήριξε την απόφασή του στην εμπλοκή ανώτατων στελεχών, τη διάρκεια και την επανάληψη της συμπεριφοράς, καθώς και το μέγεθος του κοινού στο Νέο Μεξικό που επηρεάστηκε.

Η δικαστική διαμάχη ξεκίνησε το 2021, όταν ο γενικός εισαγγελέας του Νέου Μεξικού προσέφυγε κατά της εταιρείας, με αφορμή το σκάνδαλο Cambridge Analytica. Η βρετανική εταιρεία πολιτικών συμβούλων, που είχε εμπλακεί στην προεκλογική εκστρατεία του Ντόναλντ Τραμπ το 2016, είχε αποκτήσει μέσω εφαρμογής τρίτου μέρους τα προσωπικά δεδομένα έως και 87 εκατομμυρίων χρηστών του Facebook χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Νωρίτερα, το 2022, ο κολοσσός είχε συμφωνήσει να καταβάλει 725 εκατομμύρια δολάρια για τον συμβιβασμό σε ομαδική αγωγή που επίσης πήγαζε από το ίδιο σκάνδαλο.