Αμπντελάτι σε Φιντάν: Απορρίπτουμε το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Πρόσωπο με πρόσωπο με τον Χακάν Φιντάν μετέφερε την ενόχληση του Καΐρου ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι, κατά τη διμερή τους επαφή στην Κωνσταντινούπολη. Ο επικεφαλής της αιγυπτιακής διπλωματίας επανέλαβε την κατηγορηματική απόρριψη της χώρας του στο τουρκολιβυκό μνημόνιο που επικύρωσε πριν από λίγες ημέρες η λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων. Η συνάντηση ήρθε μία μόλις ημέρα μετά την τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, συμφωνώντας στην κοινή θέση Αθήνας και Καΐρου. Η αντίδραση φτάνει απευθείας στον επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας με σαφήνεια.

Το τετ α τετ Αμπντελάτι - Φιντάν στην Κωνσταντινούπολη

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Μπαντρ Αμπντελάτι ανέφερε ότι συναντήθηκε με τον Χακάν Φιντάν και επαναβεβαίωσε την κατηγορηματική απόρριψη της Αιγύπτου όσον αφορά την επικύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης του Μνημονίου Κατανόησης του 2019, μεταξύ του Φαγιέζ αλ-Σάρατζ και της Τουρκίας. Ο Τούρκος ομόλογός του εξέφρασε την κατανόησή του για τις ανησυχίες του Καΐρου και τόνισε την ανάγκη να συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις για την αντιμετώπισή τους.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών, οι δύο υπουργοί συζήτησαν την κατάσταση στη Λιβύη, με τον Αμπντελάτι να επαναλαμβάνει τη σταθερή θέση της χώρας του υπέρ της ενότητας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της λιβυκής επικράτειας. Ο Αιγύπτιος υπουργός υπογράμμισε τη σημασία της τήρησης του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και των διατάξεων της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 (UNCLOS), όσον αφορά την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας.

Ο Χακάν Φιντάν, από την πλευρά του, αναγνώρισε τις ανησυχίες της Αιγύπτου για την κατάσταση στη Λιβύη, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνέχισης των διαβουλεύσεων και του συντονισμού. Η επαφή πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της τηλεφωνικής συνεννόησης Γεραπετρίτη - Αμπντελάτι την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, όταν Αθήνα και Κάιρο απέρριψαν από κοινού την κύρωση του μνημονίου, αμφισβητώντας τη νομική του βάση.

Το νέο σχήμα R4-E3 και η «Συμφωνία της Μέκκας»

Η διμερής επαφή πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο μιας διπλωματικής συνόδου που φιλοξενήθηκε στην Κωνσταντινούπολη την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, με τουρκική πρωτοβουλία. Για πρώτη φορά συγκροτήθηκε ένα σχήμα που φέρνει στο ίδιο τραπέζι τη σύνθεση R4 (Αίγυπτος, Τουρκία, Σαουδική Αραβία, Πακιστάν) με την E3 (Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία), ενώ μετείχε και η Ιταλία. Συμμετείχαν επτά έως οκτώ χώρες με διαφορετικές προτεραιότητες, αλλά κοινό ενδιαφέρον για τις περιφερειακές εξελίξεις.

Στην ατζέντα της συνόδου περιλαμβάνονταν το Παλαιστινιακό, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, οι εξελίξεις στην Υεμένη, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, καθώς και ο πόλεμος Ρωσίας - Ουκρανίας. Κεντρικό θέμα ήταν η αποκλιμάκωση στις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, από τα Στενά του Ορμούζ έως το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, μαζί με τον φάκελο του Ιράν.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ενδεχόμενο προσχώρησης της Αιγύπτου στη «Συμφωνία της Μέκκας», τη στιγμή που όλες οι εμπλεκόμενες χώρες συνεδριάζουν στο ίδιο τραπέζι. Η παρουσία των τριών ευρωπαϊκών δυνάμεων ενδυναμώνει το νέο μηχανισμό που συγκροτείται στο πλαίσιο των πολλαπλών περιφερειακών συρράξεων. Παράλληλα, Αθήνα και Κάιρο συμφώνησαν να προχωρήσουν τις διαβουλεύσεις για την επέκταση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.