Φινλανδία: Πράσινο φως για την πρώτη αποθήκη πυρηνικών αποβλήτων

Η κυβέρνηση της Φινλανδίας χορήγησε άδεια λειτουργίας στην πρώτη εγκατάσταση τελικής αποθήκευσης αναλωμένου πυρηνικού καυσίμου παγκοσμίως, 22 χρόνια μετά την έναρξη της κατασκευής. Την εξέλιξη ανακοίνωσε η εταιρεία διαχείρισης Posiva. Η εγκατάσταση είναι μια υπόγεια δομή σχεδιασμένη να κρατά απομονωμένα τα ραδιενεργά απόβλητα για δεκάδες χιλιάδες χρόνια.

Η Onkalo και η πορεία 22 ετών μέχρι την άδεια

Η εγκατάσταση ονομάζεται Onkalo, λέξη που στα φινλανδικά σημαίνει «σπήλαιο», και βρίσκεται στο Εουραγιόκι, στη νοτιοδυτική Φινλανδία. Οι μηχανικοί την έσκαψαν μέσα σε μια εξαιρετικά σταθερή βραχώδη βάση ηλικίας περίπου 1,9 δισεκατομμυρίων ετών, όπου τα απόβλητα θα παραμείνουν μέσα σε κοιλότητες λαξευμένες στον βράχο. Στόχος είναι το υλικό να μείνει απομονωμένο από ανθρώπους και περιβάλλον για χρονικό διάστημα που ξεπερνά κατά πολύ τη διάρκεια ζωής οποιασδήποτε σύγχρονης υποδομής. Το κόστος του έργου εκτιμάται σε 1,16 δισεκατομμύρια δολάρια.

«Είναι μια μεγάλη, ιστορική ημέρα για την Posiva, αλλά και για τη Φινλανδία», δήλωσε ο γενικός διευθυντής της εταιρείας, Ίλκα Πόικολάιεν. Η Onkalo έχει σχεδιαστεί με χωρητικότητα που αντιστοιχεί σε 6.500 τόνους ουρανίου και προορίζεται να καλύψει τις ανάγκες μόνιμης αποθήκευσης του καυσίμου που παράγουν οι πέντε πυρηνικοί αντιδραστήρες της χώρας. Η λειτουργία αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα, χωρίς ωστόσο να έχει οριστεί ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία.

Πριν αρχίσει η τελική αποθήκευση, η Posiva θα ολοκληρώσει τη φάση της θέσης σε λειτουργία, διενεργώντας τις απαραίτητες δοκιμές και ελέγχους. Τα αποτελέσματα θα εξεταστούν στη συνέχεια από τη Φινλανδική Αρχή Ραδιολογικής και Πυρηνικής Ασφάλειας (STUK), η οποία θα πρέπει να τα εγκρίνει. Μόνο έπειτα από αυτή την έγκριση θα ανοίξει ο δρόμος για την έναρξη της αποθήκευσης των πρώτων αποβλήτων.

Χάλκινα δοχεία και άργιλος μπεντονίτη στα βάθη του βράχου

Το αναλωμένο πυρηνικό καύσιμο θα τοποθετείται σε ειδικά δοχεία κατασκευασμένα από χαλκό υψηλής αντοχής στη διάβρωση. Τα δοχεία θα κατεβαίνουν σε οπές που έχουν διανοιχθεί στο εσωτερικό των υπόγειων σηράγγων, ενώ οι χώροι γύρω τους θα γεμίζουν με άργιλο μπεντονίτη, που λειτουργεί ως πρόσθετος προστατευτικός φραγμός. Τα σημεία αποθήκευσης θα σφραγίζονται τελικά με οπλισμένο σκυρόδεμα. Το σύστημα των πολλαπλών φραγμών αποσκοπεί στο να κρατήσει το ραδιενεργό υλικό μακριά από το περιβάλλον για το μέγιστο δυνατό διάστημα.

Το καύσιμο θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας για δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Σύμφωνα με την Posiva, έπειτα από περίπου 100.000 χρόνια η ραδιενέργειά του αναμένεται να έχει μειωθεί σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα του φυσικού μεταλλεύματος ουρανίου από το οποίο προήλθε. Τα πυρηνικά απόβλητα είναι τα ραδιενεργά υποπροϊόντα που προκύπτουν από την παραγωγή ενέργειας, την πυρηνική ιατρική, την έρευνα και την κατασκευή όπλων.

Η ασφαλής αποθήκευση πυρηνικών αποβλήτων παραμένει μια μεγάλη πρόκληση για την πυρηνική ενέργεια. Μέχρι σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος του αναλωμένου καυσίμου διεθνώς φυλάσσεται σε προσωρινές εγκαταστάσεις. Αντίστοιχα έργα τελικής αποθήκευσης βρίσκονται υπό κατασκευή στη Σουηδία και τη Γαλλία, όμως η Φινλανδία θα είναι η πρώτη χώρα που θα θέσει σε λειτουργία υπόγεια εγκατάσταση αυτού του είδους.