Φιντάν: Τριμερής Τουρκίας-Αιγύπτου-Ιταλίας για τη Λιβύη

Η Άγκυρα επιχειρεί να αλλάξει το σκηνικό γύρω από το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, προβάλλοντας ένα νέο διπλωματικό άνοιγμα. Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, πρότεινε την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026 τριμερείς συνομιλίες Τουρκίας, Αιγύπτου και Ιταλίας για τη Λιβύη. Μιλώντας στην Κωνσταντινούπολη μετά τις υπουργικές συναντήσεις με ευρωπαϊκές και αραβικές χώρες, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας χαρακτήρισε "πολιτικό θόρυβο" τις αντιδράσεις στην επικύρωση της συμφωνίας, αφήνοντας παράλληλα αιχμές για την Αθήνα.

Το τραπέζι που προτείνει ο Φιντάν σε Κάιρο και Ρώμη

Ο Φιντάν αναγνώρισε ότι η Αίγυπτος διατηρεί επιφυλάξεις για το μνημόνιο, σημειώνοντας ωστόσο ότι το ζήτημα συζητείται ανάμεσα στις δύο πλευρές εδώ και αρκετά χρόνια. Παρουσίασε την Τουρκία ως πλευρά με "ιδιαίτερα εποικοδομητική" στάση και υποστήριξε πως Άγκυρα, Ρώμη και Κάιρο μπορούν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι για να συζητήσουν τις ανησυχίες που συνδέονται με τη Λιβύη και τη θαλάσσια οριοθέτηση.

"Μπορούν να υπάρξουν θετικές, εποικοδομητικές προσεγγίσεις. Πρέπει να υπάρξουν. Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα με αυτό", δήλωσε ο Τούρκος υπουργός, προσθέτοντας ότι την ίδια θέση έχει εκφράσει τόσο στον Αιγύπτιο ομόλογό του όσο και ο πρόεδρος Ερντογάν. Οι συναντήσεις έγιναν στο περιθώριο των επαφών της περιφερειακής ομάδας R4 με Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία και Ιταλία.

Η τοποθέτηση, πάντως, αφορά αποκλειστικά περαιτέρω διαβουλεύσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και δεν συνιστά ανακοίνωση έναρξης διαπραγματεύσεων για οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας και Αιγύπτου. Παρά το άνοιγμα, το Κάιρο επανέλαβε την πλήρη αντίθεσή του στη συμφωνία, με τον υπουργό Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι να μεταφέρει τις αντιρρήσεις του απευθείας στον Φιντάν.

Αιχμές για τις πρωτοβουλίες της Αθήνας στην ΕΕ

Ο Φιντάν εμφανίστηκε να ξενίζεται από το μέγεθος των αντιδράσεων, υπενθυμίζοντας ότι το μνημόνιο υπεγράφη το 2019 και ότι έχουν περάσει σχεδόν επτά χρόνια. Υποστήριξε πως η πρόσφατη έγκριση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει τη νομική ισχύ της συμφωνίας, όπως την αντιλαμβάνεται η τουρκική πλευρά, και χαρακτήρισε "μεγάλο πολιτικό θόρυβο" την αντιπαράθεση που πυροδότησε.

Στο στόχαστρο μπήκε ευθέως η Ελλάδα. "Βλέπουμε τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει ανοιχτά η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό είναι επίσης κατανοητό", δήλωσε ο Τούρκος υπουργός, υπονοώντας ότι η Αθήνα τροφοδοτεί την πίεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ελληνική διπλωματία, από την πλευρά της, έχει κλιμακώσει τις ενέργειές της στους θεσμούς της ΕΕ, με στόχο να καταστήσει το παράνομο μνημόνιο μόνιμο ζήτημα της ευρωπαϊκής ατζέντας, ενώ η αντίθεση Αθήνας, Λευκωσίας και Καΐρου παραμένει συντονισμένη.

Ο Φιντάν ξεκαθάρισε ότι οι τουρκικές προσπάθειες για τη σταθεροποίηση της Λιβύης θα συνεχιστούν "χωρίς επιβράδυνση". Εκτίμησε, μάλιστα, ότι έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για την ενοποίηση των αντίπαλων παρατάξεων σε ανατολική και δυτική Λιβύη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Άγκυρα ελπίζει σε "πολύ καλά νέα". Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να επισκεφθούν την Τουρκία ο Σαντάμ Χαφτάρ από την ανατολική Λιβύη και ο υπουργός Άμυνας της κυβέρνησης της Τρίπολης.