Γαλάζια Πατρίδα: Τα 6 μίλια και η άδεια της Άγκυρας

Στο τελικό στάδιο νομοθέτησης φαίνεται να περνά το αναθεωρητικό πλαίσιο που η Άγκυρα συμπυκνώνει στον όρο «Γαλάζια Πατρίδα». Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, το κυβερνών κόμμα (AKP) ολοκληρώνει τις εργασίες του πάνω στην πρόταση νόμου, με κεντρικό άξονα «την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων και των εθνικών συμφερόντων της Τουρκίας στις θάλασσες». Ενώ η αρχική ανακοίνωση έμεινε σε διακήρυξη προθέσεων, το νέο δημοσίευμα αποκαλύπτει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και περιεχόμενο των διατάξεων. Επίκεντρο παραμένουν το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος.

Νοέμβριος η σύνταξη, η Βουλή πριν το τέλος του 2026

Το χρονοδιάγραμμα είναι ασφυκτικό. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Habertürk, το τελικό κείμενο του νομοσχεδίου αναμένεται να αρχίσει να συντάσσεται τον Νοέμβριο, με στόχο την κατάθεσή του στο τουρκικό Κοινοβούλιο πριν από το τέλος του 2026. Πρόκειται για ένα από τα σαφέστερα βήματα της Άγκυρας να μεταφέρει τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της από τη ρητορική στο εσωτερικό δίκαιο.

Το κυβερνών κόμμα παρουσιάζει το εγχείρημα ως τεχνικό εργαλείο «προστασίας» των θαλάσσιων συμφερόντων. Στην πράξη όμως, η θέσπιση ενός ενιαίου νόμου για όλες τις θάλασσες στις οποίες η Τουρκία διαθέτει ακτές επιχειρεί να δώσει νομική επίφαση σε αξιώσεις που η διεθνής κοινότητα δεν αναγνωρίζει. Η προώθησή της μέσω της κοινοβουλευτικής οδού προσδίδει στην κίνηση χαρακτήρα θεσμικής κατοχύρωσης.

Τα 6 μίλια, η άδεια της Άγκυρας και οι «γκρίζες ζώνες»

Η ουσία βρίσκεται στο περιεχόμενο των διατάξεων. Βάσει του δημοσιεύματος, ο νόμος θα θεσπίζει «τους θεμελιώδεις κανόνες για τον καθορισμό του πλάτους και των ορίων των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας» της Τουρκίας. Η πρόταση προβλέπει τα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο στα 6 ναυτικά μίλια, ενώ στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο στα 12 ναυτικά μίλια. Η διαφοροποίηση αυτή αποτυπώνει τη γνωστή τουρκική θέση που αντιμετωπίζει το Αιγαίο ως ειδική περίπτωση.

Σημαντική είναι η πρόβλεψη για την αποκλειστική οικονομική ζώνη. Σύμφωνα με το κείμενο, «οποιεσδήποτε οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες» εντός της ΑΟΖ που διεκδικεί η Άγκυρα θα υπόκεινται σε άμεση έγκριση από την τουρκική πλευρά. Στο ίδιο πλαίσιο θα αξιολογούνται και οι δραστηριότητες που σχετίζονται με τον βυθό και το υπέδαφος, κάτι που αφορά ευθέως έρευνες για υδρογονάνθρακες αλλά και έργα υποδομής.

Το νομοσχέδιο αναμένεται να περιλαμβάνει και νομικό ορισμό για τις βραχονησίδες «που συνήθως αναφέρονται ως γκρίζες ζώνες». Η επιχειρούμενη κωδικοποίηση της αμφισβήτησης κυριαρχίας σε νησιωτικούς σχηματισμούς αποτελεί το ευαίσθητο σημείο του κειμένου, καθώς αγγίζει το ζήτημα των τετελεσμένων στο Αιγαίο. Το τελικό περιεχόμενο θα κριθεί κατά την επίσημη κατάθεσή του στη Βουλή.