Σερβία: Βελιγράδι - έπεσαν οι σκηνές του Βούτσιτς

Το Βελιγράδι ξενύχτησε σε κλίμα πανηγυρισμών, καθώς χιλιάδες πολίτες κατέκλυσαν τους κεντρικούς δρόμους και τις πλατείες αμέσως μετά την παραδοχή της ήττας από τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Σημαίες, κορναρίσματα και συνθήματα για «νίκη» και «ελευθερία» κυριάρχησαν από το βράδυ της 25ης Οκτωβρίου μέχρι αργά μετά τα μεσάνυχτα. Μπροστά από το προεδρικό μέγαρο, οι πολίτες διέλυσαν τον καταυλισμό που στεκόταν επί 16 μηνών. Την ίδια στιγμή, τα πρώτα συγχαρητήρια από τις Βρυξέλλες ανέδειξαν τη σημασία της εκλογικής αναμέτρησης για την πορεία της χώρας προς την ΕΕ.

Η νύχτα που διαλύθηκαν οι σκηνές στην πλατεία Σλάβια

Δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην πλατεία «Σλάβια», το κέντρο των φοιτητικών κινητοποιήσεων των τελευταίων δύο ετών. Εισήλθαν στο χώρο μπροστά από το προεδρικό μέγαρο όπου κατασκήνωναν οι συνεργάτες του προέδρου, αφαίρεσαν τα μεταλλικά κιγκλιδώματα και διέλυσαν τις σκηνές, ενώ μία από αυτές παραδόθηκε στις φλόγες. Οι ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις δεν παρέμβησαν και αποσύρθηκαν από το κέντρο λίγο πριν από τα μεσάνυχτα.

Στο Νόβι Σαντ οι πανηγυρισμοί συνεχίστηκαν και μετά τα μεσάνυχτα, με ακτιβιστές να ξηλώνουν από κεντρικό κτήριο ένα τεράστιο πανό με τη μορφή του Βόισλαβ Σέσελι και το σύνθημα «Πατρίδα μας η Σερβία - Μητέρα μας η Ρωσία». Εκπρόσωποι της «Φοιτητικής Λίστας» κάλεσαν τους υποστηρικτές να πανηγυρίσουν με αξιοπρέπεια.

«Σήμερα ο λαός νίκησε τον φόβο και κέρδισε την ελευθερία του», τόνισε ο ακαδημαϊκός Ράντομιρ Σταϊτσιτς εκ μέρους των φοιτητών, προσθέτοντας ότι «απόψε γιορτάζουμε τη νίκη, αύριο χτίζουμε το μέλλον». Σύμφωνα με δείγμα της CESID-IPSOS, το κίνημα εκλέγει 138 βουλευτές έναντι 104 του κόμματος του Βούτσιτς.

Τα συγχαρητήρια Κόστα-φον ντερ Λάιεν και η ευρωπαϊκή προοπτική

Με βάση τα στοιχεία της IPSOS που κάλυπταν το 96% των ψηφοδελτίων, ο συνδυασμός «Φοιτητική Λίστα - Οι φοιτητές νικούν!» συγκέντρωσε το 52,9% και 140 έδρες στο κοινοβούλιο των 250 εδρών, ενώ ο συνασπισμός «Ενωμένη Σερβία - Αλεξάνταρ Βούτσιτς» έλαβε 38,8%. Τις υπόλοιπες έδρες μοιράστηκαν τα μειονοτικά κόμματα, με κανέναν άλλο σχηματισμό να μην ξεπερνά το όριο του 3%. Για πρώτη φορά, το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς μένει εκτός βουλής.

Από τις Βρυξέλλες ήρθαν τα πρώτα συγχαρητήρια. Σε κοινή δήλωσή τους στην πλατφόρμα Χ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισαν τη νίκη της «Φοιτητικής Λίστας». Δήλωσαν έτοιμοι να στηρίξουν μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την καταπολέμηση της διαφθοράς. Επεσήμανε τη σημασία των εκλογών και η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος.

Η εκλογική αναμέτρηση σημαδεύτηκε από ρεκόρ προσέλευσης 70%, την υψηλότερη από τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας το 1992. Στα εκλογικά τμήματα σχηματίστηκαν μεγάλες ουρές. Οι πρόωρες εκλογές προκηρύχθηκαν μετά από σχεδόν δύο χρόνια κινητοποιήσεων κατά της διαφθοράς, με αφορμή τον θάνατο 16 ανθρώπων από την κατάρρευση της οροφής σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ το 2024.