Βελιγράδι: Έπεσαν οι σκηνές των έμπιστων του Βούτσιτς

Το Βελιγράδι ξύπνησε σε ένα αλλαγμένο πολιτικό τοπίο την επομένη των βουλευτικών εκλογών της 25ης Οκτωβρίου. Αφότου ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραδέχθηκε την ήττα του κυβερνώντος κόμματος απέναντι στη Φοιτητική Λίστα, το κέντρο της πρωτεύουσας μετατράπηκε σε σκηνικό μαζικών πανηγυρισμών. Οι εικόνες από τη διάλυση της κατασκήνωσης των υποστηρικτών του απερχόμενου προέδρου και τα πρώτα συγχαρητήρια από τις Βρυξέλλες σηματοδότησαν το τέλος μιας εποχής. Η νίκη ήρθε έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων που είχαν ξεκινήσει μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ.

Η νύχτα που διαλύθηκε η κατασκήνωση μπροστά στο προεδρικό μέγαρο

Στην πλατεία Σλάβια, τον χώρο όπου επί δύο χρόνια οι φοιτητές οργάνωναν τις συγκεντρώσεις τους, δεκάδες χιλιάδες πολίτες παρέμειναν μέχρι αργά, κρατώντας σερβικές σημαίες και φωνάζοντας συνθήματα για τη νίκη και την ελευθερία. Η πιο συμβολική στιγμή της βραδιάς εκτυλίχθηκε μπροστά στο προεδρικό μέγαρο, όπου επί 16 μήνες είχαν στήσει κατασκήνωση οι αποκαλούμενοι έμπιστοι του Βούτσιτς. Οι συγκεντρωμένοι απομάκρυναν τα μεταλλικά κιγκλιδώματα, διέλυσαν τις σκηνές και παρέδωσαν στις φλόγες μία από αυτές. Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις που βρίσκονταν στο σημείο δεν παρενέβησαν και λίγο πριν τα μεσάνυχτα αποχώρησαν από το κέντρο της πόλης.

Παρόμοιες σκηνές καταγράφηκαν και στο Νόβι Σαντ, όπου οι πανηγυρισμοί συνεχίστηκαν και μετά τα μεσάνυχτα. Ακτιβιστές του φοιτητικού κινήματος αφαίρεσαν από κεντρικό κτήριο της πόλης ένα τεράστιο πανό με τη φωτογραφία του καταδικασμένου για εγκλήματα πολέμου Βόισλαβ Σέσελι, που έγραφε «Πατρίδα μας η Σερβία - Μητέρα μας η Ρωσία». Εκπρόσωποι της Φοιτητικής Λίστας κάλεσαν τους υποστηρικτές τους να γιορτάσουν με αξιοπρέπεια και να μην απαντούν σε προβοκάτσιες.

«Σήμερα ο λαός νίκησε τον φόβο και κέρδισε την ελευθερία του», δήλωσε ο ακαδημαϊκός Ράντομιρ Σταϊτσιτς, μιλώντας εκ μέρους των φοιτητών σε συνέντευξη Τύπου στην έδρα του κινήματος. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου πρόσθεσε τη φράση που κυριάρχησε στη βραδιά: «Απόψε γιορτάζουμε τη νίκη, αύριο χτίζουμε το μέλλον». Οι πολίτες, όπως είπε, διεκδίκησαν και κέρδισαν το δικαίωμα να είναι όλοι ισότιμοι απέναντι στον νόμο.

Τα συγχαρητήρια Κόστα - φον ντερ Λάιεν και η έξοδος των Σοσιαλιστών

Τα πρώτα συγχαρητήρια από το εξωτερικό έφτασαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε κοινή τους δήλωση, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συνεχάρησαν τη Φοιτητική Λίστα και επιβεβαίωσαν την ετοιμότητα των ευρωπαϊκών θεσμών να στηρίξουν την πορεία της Σερβίας προς την Ένωση. Οι δύο αξιωματούχοι δήλωσαν έτοιμοι να υποστηρίξουν μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου, στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας IPSOS, που αντιστοιχούν στο 96% των ψηφοδελτίων, ο συνδυασμός «Φοιτητική Λίστα - Οι φοιτητές νικούν!» έλαβε 52,9% και κατέκτησε 140 από τις 250 έδρες του κοινοβουλίου. Ο συνασπισμός «Ενωμένη Σερβία - Αλεξάνταρ Βούτσιτς» συγκέντρωσε 38,8% και 104 έδρες. Τις υπόλοιπες έδρες μοιράστηκαν τα μειονοτικά κόμματα, με τρεις να πηγαίνουν στους Ούγγρους, δύο στους Μουσουλμάνους και δύο στους Αλβανούς, ενώ κανένα άλλο κόμμα δεν ξεπέρασε το όριο του 3%.

Η μεγαλύτερη ανατροπή αφορά το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας που είχε ιδρύσει ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, το οποίο για πρώτη φορά στην ιστορία του μένει εκτός Βουλής. Η συμμετοχή άγγιξε το 70%, η υψηλότερη που έχει καταγραφεί μετά τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας το 1992. Η πραγματική δοκιμασία, όπως σημειώνουν αναλυτές, ξεκινά τώρα: η διακυβέρνηση απαιτεί θεσμούς, έμπειρο προσωπικό, οικονομική πολιτική και την ικανότητα ανάληψης ευθύνης για δύσκολες αποφάσεις.