Κοινό μέτωπο έξι πλευρών στον ΟΗΕ κατά του μνημονίου

Ένα συντονισμένο διπλωματικό μέτωπο έξι πλευρών στήθηκε στον ΟΗΕ ενάντια στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η Ελλάδα, η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησαν σε κοινή δήλωση καταδίκης, την οποία εκφώνησε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Η κίνηση μετατρέπει την ελληνική θέση σε συλλογική στάση κρατών και θεσμών, λίγες ημέρες μετά την κύρωση του μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο.

Η δήλωση Γεραπετρίτη από το προεδρείο του Συμβουλίου Ασφαλείας

Από τη Νέα Υόρκη, όπου προεδρεύει στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ανακοίνωσε την κοινή δήλωση και υπογράμμισε τις ανησυχίες που προκαλεί η κύρωση του μνημονίου για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή. Μίλησε εξ ονόματος της Αιγύπτου, της Κύπρου, του Μπαχρέιν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας.

Ο Έλληνας υπουργός τόνισε ότι πρέπει να προστατευτεί η διεθνής έννομη τάξη και να διασφαλιστεί ότι οι αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες δεν μπορούν να υπονομεύουν το Διεθνές Δίκαιο ούτε να θίγουν δικαιώματα τρίτων κρατών. Οι έξι πλευρές κατέστησαν σαφές ότι το μνημόνιο παραμένει άκυρο, παρά την επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.

Η κοινή δήλωση άφησε ανοιχτό έναν δίαυλο προς τη Λιβύη, με τις έξι πλευρές να δηλώνουν προσηλωμένες στην επανένωση των θεσμών της χώρας και στην προοπτική μιας ενωμένης και ευημερούσας Λιβύης.

Γιατί το μνημόνιο κρίνεται άκυρο με βάση το UNCLOS

Στο σκεπτικό της δήλωσης, οι έξι πλευρές θεμελιώνουν την απόρριψη στο Διεθνές Δίκαιο και ιδίως στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), καθώς και στο εθιμικό διεθνές δίκαιο. Οι κανόνες αυτοί αποτελούν το νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και είναι θεμελιώδους σημασίας για την προβλεψιμότητα, την ασφάλεια δικαίου και τις ειρηνικές σχέσεις μεταξύ των κρατών.

Στη δήλωση, το μνημόνιο χαρακτηρίζεται ως παραγνώρισμα της γεωγραφικής πραγματικότητας και των δικαιωμάτων όλων των εμπλεκόμενων παράκτιων κρατών επί θαλάσσιων ζωνών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των νησιών σύμφωνα με την UNCLOS. Η μεταγενέστερη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει αυτή τη νομική πραγματικότητα.

Οι έξι πλευρές προειδοποιούν ότι η αποδοχή διμερών συμφωνιών που παραβλέπουν τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, υπονομεύοντας τη διεθνή έννομη τάξη και τις αρχές της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών. Για τον λόγο αυτό, καταλήγουν ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε να παραγάγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.