Ούρδα: Οι τρεις δικλίδες που κατέρρευσαν πριν τη σύγκρουση

«Με κανονική ταχύτητα;» ρωτά ο μηχανοδηγός. «Ναι», απαντά ο υπάλληλος του κέντρου ελέγχου στη Μαδρίτη. Ο σύντομος αυτός διάλογος, που κατεγράφη λίγα λεπτά πριν από τη φονική σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας κοντά στην Ούρδα του Τολέδο, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της έρευνας για το δυστύχημα με τους 69 νεκρούς. Αφού η Ισπανία απέδωσε ήδη την τραγωδία σε καθυστερήσεις στην αναβάθμιση του δικτύου, το ερώτημα μετατοπίζεται τώρα στο πώς επετράπη σε έναν συρμό να κινηθεί ενώ ένας δεύτερος παρέμενε ακινητοποιημένος στην ίδια γραμμή.

Το «ναι» του κέντρου ελέγχου και οι τρεις δικλίδες που έπεσαν

Οι ηχητικές καταγραφές που δημοσίευσαν η El País και η δημόσια τηλεόραση RTVE αποτυπώνουν τις επικοινωνίες των δύο μηχανοδηγών με το κέντρο ελέγχου της Μαδρίτης. Το περιεχόμενό τους έδωσε νέα τροπή στην έρευνα, καθώς δείχνει ότι η εντολή για συνέχιση της πορείας δόθηκε ρητά, παρά την ακινητοποίηση άλλου συρμού στο ίδιο τμήμα. Η κυβέρνηση έκανε ευθέως λόγο για «ανθρώπινο λάθος» στο κέντρο ελέγχου, μετατοπίζοντας το βάρος από την τεχνική βλάβη στη διαχείρισή της.

Σύμφωνα με την El Mundo, η έρευνα για το δυστύχημα της Τετάρτης επικεντρώνεται στην κατάρρευση τριών διαδοχικών δικλίδων ασφαλείας: του αυτόματου συστήματος σηματοδότησης, των διαδικασιών επικοινωνίας και ελέγχου της κυκλοφορίας και, τέλος, της δυνατότητας αποτροπής της πρόσκρουσης στα τελευταία κρίσιμα λεπτά. Η αστοχία και των τριών επιπέδων άφησε τους δύο συρμούς, με συνολικά περισσότερους από 500 επιβάτες, χωρίς δίχτυ προστασίας.

Το σκηνικό βαραίνουν και οι καταγγελίες τεχνικών της ισπανικής διαχειρίστριας υποδομών Adif, οι οποίοι κάνουν λόγο για εξοπλισμό της δεκαετίας του '70 και για διαρκείς καθυστερήσεις στον εκσυγχρονισμό του δικτύου. Η τραγωδία σημειώθηκε μόλις εννέα μήνες μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Αδαμούθ, με τα δύο περιστατικά να έχουν στοιχίσει συνολικά τη ζωή σε περισσότερους από 100 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων τέσσερις μηχανοδηγοί.

Η βλάβη του LZB που πάγωσε έξι τρένα στον διάδρομο των 623 χιλιομέτρων

Το πρώτο πρόβλημα παρουσιάστηκε στο σύστημα σηματοδότησης LZB, που χρησιμοποιείται στη γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης - Σεβίλλης και επιτρέπει τον συνεχή έλεγχο της θέσης, της ταχύτητας και των αποστάσεων ασφαλείας. Η αμαξοστοιχία Iryo 6076 αναχώρησε από τον σταθμό Ατότσα της Μαδρίτης στις 7:54 το πρωί, μεταφέροντας 147 επιβάτες με προορισμό τη Σεβίλλη. Σαράντα δύο λεπτά αργότερα ο συρμός ενημέρωσε ότι το σύστημα LZB είχε τεθεί εκτός λειτουργίας.

«Στις 8:36, το τρένο μας, το οποίο είχε ήδη εντοπίσει το πρόβλημα και είχε αρχίσει να κινείται με το σύστημα ASFA, σταμάτησε μπροστά σε ένα σήμα που δεν εμφάνιζε ένδειξη», ανέφεραν πηγές της ιταλικής διαχειρίστριας των Iryo. Η βλάβη είχε ασυνήθιστα μεγάλη έκταση, επηρεάζοντας τουλάχιστον έξι τρένα σε έναν σιδηροδρομικό διάδρομο συνολικού μήκους 623 χιλιομέτρων. Μηχανοδηγός που μίλησε στην El Mundo εξήγησε ότι οι μεμονωμένες διακοπές στη μετάδοση δεδομένων του LZB δεν είναι ασυνήθιστες, όμως η συγκεκριμένη αστοχία διέφερε σημαντικά.

Το Iryo ακινητοποιήθηκε στη χιλιομετρική θέση 117,800, κοντά στο σήμα 238, στην έξοδο μιας καμπύλης, σε σημείο με ανοιχτό ορίζοντα και καλές συνθήκες ορατότητας. Έξι λεπτά μετά την πρώτη αμαξοστοιχία, στις 08:00, είχε αναχωρήσει για τον ίδιο προορισμό το AVE 2080 της κρατικής Renfe, με 397 επιβάτες. Λίγο πριν από τις 09:00, ο συρμός της Renfe προσέκρουσε στο πίσω μέρος του ακινητοποιημένου Iryo· τουλάχιστον τρία βαγόνια κατρακύλησαν στο πρανές, όπως και τμήμα του τρένου που ακολουθούσε.