Μπαλτά σε Άγκυρα στον ΟΗΕ: Η γεωγραφία δεν αναδιαμορφώνεται

Ανοιχτή διπλωματική αναμέτρηση χαρακτήρισε τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη θαλάσσια ασφάλεια, όταν ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας ζήτησε τον λόγο για να απαντήσει στις ελληνικές θέσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Απέναντί του βρέθηκε η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Αγλαΐα Μπαλτά, η οποία απέρριψε κατηγορηματικά τους τουρκικούς ισχυρισμούς. Η ανταλλαγή πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, στο περιθώριο της συνεδρίασης υψηλού επιπέδου που συγκάλεσε η Αθήνα κατά την προεδρία της. Καταγράφηκαν τέσσερις παρεμβάσεις σε δύο διαδοχικούς γύρους τοποθετήσεων.

Οι τέσσερις παρεμβάσεις και ο χάρτης που έγινε σημείο τριβής

Αφού ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προήδρευσε της συζήτησης και παρουσίασε χάρτη με τις ελληνικές θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Τούρκος διπλωμάτης πήρε τον λόγο για να υπερασπιστεί τη νομιμότητα της συμφωνίας Άγκυρας - Τρίπολης. Υποστήριξε ότι το Συμβούλιο δεν αποτελεί δικαιοδοτικό όργανο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών και σχολίασε την παρουσίαση του χάρτη. «Ένας χάρτης μπορεί να απεικονίζει έναν ισχυρισμό, αλλά δεν μπορεί να τον κρίνει νομικά», ανέφερε.

Στη συνέχεια, ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας επικαλέστηκε την κρατική κυριαρχία, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία και τη Λιβύη «δύο κυρίαρχα κράτη» που δικαιούνται να συνάπτουν διεθνείς συμφωνίες. Το δικαίωμα αυτό, υποστήριξε, δεν μπορεί να αμφισβητείται επειδή τρίτα κράτη διαφωνούν με την οριοθέτηση. Πρόσθεσε ότι οι συλλογικές πολιτικές διακηρύξεις δεν συνιστούν δικαστικές αποφάσεις.

Ο Τούρκος διπλωμάτης ισχυρίστηκε ότι το μνημόνιο ρυθμίζει αποκλειστικά τη θαλάσσια οριοθέτηση μεταξύ των δύο συμβαλλομένων μερών και σύνδεσε την πρόσφατη κοινοβουλευτική ενέργεια στη Λιβύη με την υποστήριξη του λιβυκού λαού. Υπεράσπισε τη συμφωνία Τουρκίας - Λιβύης του 2019, ευθυγραμμίζοντάς την με τη δημόσια θέση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις στερούνται νόμιμης βάσης.

Η αντεπίθεση της Μπαλτά: «Η γεωγραφία δεν αναδιαμορφώνεται»

Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας, Αγλαΐα Μπαλτά, απάντησε απορρίπτοντας τους τουρκικούς ισχυρισμούς. Υπογράμμισε ότι η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί και ότι το μνημόνιο δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Η τοποθέτησή της ευθυγραμμίστηκε με τη θέση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος χαρακτήρισε τη συμφωνία παράνομη και αυθαίρετη, επικαλούμενος την ύπαρξη νησιών όπως η Κρήτη, η Ρόδος, η Κάρπαθος και η Κάσος.

Ακολούθησε δεύτερος γύρος τοποθετήσεων. Η τουρκική πλευρά ζήτησε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, ωστόσο η ελληνική αντιπροσωπεία ξεκαθάρισε ότι προϋπόθεση κάθε διαλόγου παραμένει ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων. Παράλληλα, η Άγκυρα επιχείρησε να θέσει υπό ερώτηση την πλήρη επήρεια των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες, θέση που η Αθήνα απέρριψε σταθερά.

Το διπλωματικό επεισόδιο εκτυλίχθηκε λίγες ημέρες μετά την έγκριση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης. Αντίθεση έχουν εκφράσει η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις της συμφωνίας στην περιφερειακή ασφάλεια. Η ελληνική προεδρία μετατράπηκε σε βήμα όπου οι δύο πλευρές κατέθεσαν δημόσια τα αντικρουόμενα νομικά τους επιχειρήματα.