Νόβι Σαντ: Δύο χρόνια μετά την τραγωδία που άλλαξε τη Σερβία

Δύο χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, 1η Νοεμβρίου 2026, από την πολύνεκρη τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, όπου 16 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από την κατάρρευση του τσιμεντένιου στεγάστρου. Τις σημερινές εκδηλώσεις μνήμης ξεκίνησε σιωπηρή πορεία που αναχώρησε από το φοιτητικό κάμπους με κατεύθυνση τον σταθμό. Στην κεφαλή της, φοιτητές κρατούσαν 16 στεφάνια, ένα για κάθε θύμα.

Η σιωπηρή πορεία με τα 16 στεφάνια προς τον σταθμό

Η πορεία μνήμης ξεκίνησε το πρωί από το φοιτητικό κάμπος και κατευθύνθηκε προς τον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, στον τόπο όπου σημειώθηκε η τραγωδία την 1η Νοεμβρίου 2024. Οι φοιτητές που βρίσκονταν στην κεφαλή κρατούσαν τα 16 στεφάνια, καθένα από τα οποία συμβόλιζε ένα από τα δεκαέξι θύματα της κατάρρευσης.

Μπροστά από τον τόπο του δυστυχήματος, όπου το μεσημέρι ήταν προγραμματισμένη η κεντρική επιμνημόσυνη συγκέντρωση, προσέρχονταν συνεχώς πολίτες για να ανάψουν ένα κερί και να αποθέσουν λουλούδια. Τα στεφάνια και τα μηνύματα των πολιτών παραμένουν στον χώρο ως σύμβολο του αιτήματος για πλήρη απόδοση δικαιοσύνης.

Το δυστύχημα είχε σημειωθεί μόλις τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση της ανακαίνισης του σταθμού, γεγονός που τροφοδότησε από την πρώτη στιγμή την κοινωνική οργή. Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν αμέσως μετά την τραγωδία με συμβολικές δράσεις, όπως οι καθημερινοί αποκλεισμοί οδικών αρτηριών και η τήρηση 16λεπτης σιγής, με κύριο αίτημα την απόδοση ποινικών και πολιτικών ευθυνών.

Από την κατάρρευση του στεγάστρου στην ανατροπή του Βούτσιτς

Η κοινωνική οργή που πυροδοτήθηκε από το συμβάν λειτούργησε ως καταλύτης για ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις. Το κύμα διαμαρτυριών, με πρωτεργάτες τους φοιτητές, εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη χώρα κατά της διαφθοράς του κρατικού μηχανισμού. Η κλιμάκωση της πίεσης οδήγησε αρχικά στην παραίτηση του τότε πρωθυπουργού Μίλος Βούτσεβιτς τον Ιανουάριο του 2025.

Τον Μάρτιο του 2025 πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι μία από τις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων δεκαετιών, με τη συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών. Το κίνημα δημιούργησε τη «Φοιτητική Λίστα», ένα σχηματισμό που στελεχώθηκε από ακαδημαϊκούς, επιστήμονες και προσωπικότητες του πολιτισμού, με άξονα την κάθαρση και τη διαφάνεια στα δημόσια έργα.

Στις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου 2026, ο σχηματισμός κατέγραψε υψηλά ποσοστά, ανατρέποντας τους πολιτικούς συσχετισμούς και θέτοντας τέλος στην πολυετή διακυβέρνηση του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) του Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Δύο χρόνια μετά το δυστύχημα, η νέα πολιτική πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από την έναρξη ερευνών από την Εισαγγελία Οργανωμένου Εγκλήματος για τη διαφθορά στον κατασκευαστικό τομέα.