Μνημόνιο Νίγηρα-Χαφτάρ για στρατηγική συνεργασία με τη Λιβύη

Σε μια κίνηση που δείχνει τη διεύρυνση των διπλωματικών επαφών του Νίγηρα στην περιοχή, η κυβέρνηση της Νιαμέ και η πλευρά της οικογένειας Χαφτάρ, η οποία ελέγχει την ανατολική Λιβύη, υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης για την ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας τους. Την υπογραφή ανακοίνωσε ο Νιγήριος πρωθυπουργός την Κυριακή, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Βεγγάζη. Η συμφωνία σηματοδοτεί προσέγγιση με την ανατολική πλευρά της διχασμένης Λιβύης, χωρίς ωστόσο η Νιαμέ να διακόπτει τους διαύλους της με την Τρίπολη.

Η συνάντηση Ζεν-Σαντάμ Χαφτάρ στη Βεγγάζη

Ο πρωθυπουργός του Νίγηρα Αλί Μααμάν Λαμίν Ζεν ανακοίνωσε μέσω Facebook ότι συναντήθηκε με τον στρατηγό Σαντάμ Χαφτάρ, υποδιοικητή του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (ΛΕΣ) και γιο του ισχυρού στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ. Η συνάντηση ήταν ο κύριος σκοπός της αποστολής που ταξίδεψε στην ανατολική Λιβύη για να σφραγίσει τη νέα συμφωνία.

Τον Ζεν συνόδευσαν πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι, και ιδίως ο στρατηγός Αμαντού Ιμπρό, επιτελάρχης του επικεφαλής της στρατιωτικής χούντας του Νίγηρα Αμπντουραμάν Τσιανί, καθώς και ο στρατηγός Αμπντουραμάν Αμπού Ζατακά, αρχηγός του γενικού επιτελείου στρατού. Η παρουσία τόσο υψηλόβαθμων στρατιωτικών υπογραμμίζει το βάρος που αποδίδει η Νιαμέ στη συνεννόηση με τη Βεγγάζη.

«Στο πλαίσιο της ενίσχυσης των διμερών σχέσεών μας και της διεύρυνσης της συνεργασίας μας σε διάφορα πεδία, προχωρήσαμε στην υπογραφή μνημονίου κατανόησης για τη στρατηγική συνεργασία ανάμεσα στη Λιβύη και στη Δημοκρατία του Νίγηρα», ανέφερε ο πρωθυπουργός, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συμφωνίας.

Οι διπλές γέφυρες της Νιαμέ προς Βεγγάζη και Τρίπολη

Ο Νίγηρας μοιράζεται σύνορα μήκους 340 χιλιομέτρων με τη Λιβύη, μια χώρα διχασμένη ανάμεσα σε δύο ανταγωνιστικές κυβερνήσεις. Η μία εδρεύει στην Τρίπολη, στα δυτικά, με επικεφαλής τον Αμπντελχαμίντ Ντμπάιμπα και αναγνώριση από τον ΟΗΕ, ενώ η άλλη στη Βεγγάζη, στα ανατολικά, θεωρείται ελεγχόμενη από τον Χαλίφα Χαφτάρ και την οικογένειά του. Η Νιαμέ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις δύο πλευρές, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους με αμφότερες.

Ενδεικτική της σημασίας της συνεργασίας με τη Βεγγάζη ήταν η απελευθέρωση, τον περασμένο Οκτώβριο, δύο ομήρων: μία Ελβετή και μία Αυστριακή, που είχαν απαχθεί στον βόρειο Νίγηρα και κρατούνταν όμηροι στο Σαχέλ για πάνω από ενάμιση χρόνο από τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους. Η απελευθέρωσή τους εξασφαλίστηκε χάρη σε επέμβαση δυνάμεων της Βεγγάζης. Παράλληλα, η Νιαμέ διατηρεί δεσμούς και με την Τρίπολη: στα μέσα Ιουνίου ο Ντμπάιμπα υποδέχθηκε τον Ζεν, με τις δύο πλευρές να συζητούν ζητήματα ασφάλειας, οικονομικές και περιφερειακές υποθέσεις.

Τις πιέσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζει το καθεστώς της Νιαμέ, η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει με ενίσχυση της συνεργασίας με τη Λιβύη. Κατά μήκος των συνόρων δρουν οργανώσεις που εχθρεύονται τους στρατιωτικούς οι οποίοι κατέλαβαν την εξουσία με το πραξικόπημα του Ιουλίου 2026 και υποστηρίζουν τον ανατραπέντα πρόεδρο Μοαμέντ Μπαζούμ, που παραμένει κρατούμενος. Οι οργανώσεις αυτές επιτίθενται σε στοιχεία του νιγήριου στρατού και έχουν βάλει στο στόχαστρο αγωγό πετρελαίου που μεταφέρει αργό από τον Νίγηρα σε λιμάνι στο Μπενίν.