Γιατί η Ευρώπη φοβάται πιο σκληρό Τραμπ μετά τις εκλογές

Σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία έφεραν οι ενδιάμεσες εκλογές της 4ης Νοεμβρίου 2026 στις ΗΠΑ, με τον Ντόναλντ Τραμπ να αποδίδει την ήττα των Ρεπουμπλικανών στη δική του απουσία από την εκλογική διαδικασία. Σε ανάλυσή του το Politico κάνει λόγο για ένα «πολιτικό τρενάκι τρόμου» και ξεχωρίζει πέντε μέτωπα που θα πρέπει να παρακολουθήσει η Ευρώπη. Από τις τιμές της ενέργειας έως τον πόλεμο στην Ουκρανία, αρκετά ζητήματα για τη Γηραιά Ήπειρο κρίνονται πλέον στην Ουάσιγκτον.

Η προειδοποίηση Ίσινγκερ για σκληρότερη Ουάσιγκτον

Το πρώτο και πιο άμεσο ζήτημα που εντοπίζει το Politico είναι ο κίνδυνος να επωμιστεί η Ευρώπη το μεγαλύτερο βάρος της δυσαρέσκειας του προέδρου. Αρκετοί έμπειροι παρατηρητές θεωρούν το σενάριο αυτό όχι απλώς πιθανό, αλλά εξαιρετικά πιθανό μετά το εκλογικό αποτέλεσμα. Ο Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να μεταφέρει μέρος της εσωτερικής πίεσης στους διατλαντικούς εταίρους, τη στιγμή που χάνει τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, έμπειρου Γερμανού διπλωμάτη και επί σειρά ετών προέδρου της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου. «Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για περισσότερες εντάσεις και ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ από την Ευρώπη», προειδοποίησε. Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καλούνται έτσι να σχεδιάσουν τις επόμενες κινήσεις τους με δεδομένο ένα κλίμα τριβών απέναντι στον Λευκό Οίκο.

Πού σταματά η εξουσία των Δημοκρατικών απέναντι στον πρόεδρο

Η νίκη δίνει στους Δημοκρατικούς ισχυρά εργαλεία ελέγχου. Μπορούν να αξιοποιήσουν τις διαδικασίες έγκρισης των κρατικών δαπανών, να εντείνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και να προωθήσουν περισσότερες έρευνες και ακροάσεις, θέτοντας παράλληλα αυστηρότερους όρους στα νομοσχέδια του Λευκού Οίκου. Οι βουλευτές και γερουσιαστές αναμένεται να διερευνήσουν κάθε ενέργεια της διετίας, με πιθανά μέτωπα τον πόλεμο στο Ιράν, τη λειτουργία του FBI και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας Τραμπ. «Βρείτε δικηγόρους και ετοιμαστείτε να υπερασπιστείτε τον εαυτό σας», προειδοποίησε ο βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία από την Καλιφόρνια, επικρατέστερος για την προεδρία της Επιτροπής Εποπτείας.

Τα όρια αυτής της δύναμης, ωστόσο, είναι υπαρκτά. Ο πρόεδρος διατηρεί ευρεία συνταγματική ευχέρεια στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής, της διπλωματίας, της εθνικής ασφάλειας και της εμπορικής πολιτικής, πεδία που αφορούν άμεσα την Ευρώπη. Ο Τραμπ έχει ήδη αξιοποιήσει απροκάλυπτα τις εξουσίες του, εκδίδοντας προεδρικά διατάγματα και υιοθετώντας αμφιλεγόμενες νομικές μεθοδεύσεις για να παρακάμπτει το Κογκρέσο.

Όπως σημειώνει το Politico, ο πρόεδρος παραμένει αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, ελέγχει τους δασμούς και τις εμπορικές συμφωνίες και διαθέτει το ισχυρότερο δημόσιο βήμα για να προβάλλει τις θέσεις του. Ακόμη και με τους Δημοκρατικούς να κατέχουν και τα δύο σώματα, το περιθώριο για μονομερείς αποφάσεις με σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία και ασφάλεια παραμένει μεγάλο.