Εξωδικαστικός: 15 οφειλέτες την ημέρα σώζουν το σπίτι τους

Σχεδόν 15 οφειλέτες την ημέρα κατορθώνουν να διασώσουν την πρώτη τους κατοικία μέσα από το νέο πλαίσιο του Εξωδικαστικού Μηχανισμού. Όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στον ΣΚΑΪ, μέσα σε 46 ημέρες λειτουργίας της ρύθμισης, 676 δανειολήπτες έχουν ήδη προστατεύσει το σπίτι τους. Το μέτρο τέθηκε σε ισχύ στις 21 Σεπτεμβρίου και αλλάζει τα δεδομένα για όσους έχουν κόκκινα δάνεια και ακίνητη περιουσία πέραν της κατοικίας τους.

Πώς ο διαχωρισμός των ακινήτων φέρνει κούρεμα έως 50%

Μέχρι τη φθινοπωρινή ισημερία, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός αντιμετώπιζε την ακίνητη περιουσία του οφειλέτη ως ενιαίο σύνολο. Έτσι, η ύπαρξη ενός δεύτερου ακινήτου, ενός αγροτεμαχίου ή ενός εξοχικού επιβάρυνε τον υπολογισμό της πρότασης αναδιάρθρωσης, οδηγώντας σε υψηλότερες δόσεις και μικρότερη διαγραφή χρέους. Πολλά νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα βρίσκονταν σε αδιέξοδο, καθώς η ρύθμιση που προέκυπτε ήταν απλώς μη βιώσιμη.

Με τη νέα διαδικασία, κατά την υποβολή της αίτησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους ενεργοποιείται ειδικό πεδίο προστασίας κύριας κατοικίας. Το σύστημα απομονώνει αυτόματα το ακίνητο όπου διαμένει ο οφειλέτης, το οποίο εξαιρείται από κάθε αναγκαστική εκτέλεση, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα, εξοχικά, οικόπεδα και αποθήκες, τίθενται σε καθεστώς εκούσιας διάθεσης προς όφελος των πιστωτών. Η μηνιαία δόση δεν εξαρτάται πλέον από το άθροισμα όλων των ακινήτων, αλλά υπολογίζεται με βάση την εμπορική αξία της κύριας κατοικίας και το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα της οικογένειας.

Το αποτέλεσμα είναι χαμηλότερη δόση, υψηλότερο ποσοστό διαγραφής και ορίζοντας αποπληρωμής που μπορεί να φτάσει τις 420 δόσεις, δηλαδή τα 35 έτη. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός οφειλέτη με συνολικές οφειλές 300.000 ευρώ και κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ. Δηλώνοντας ότι επιθυμεί να προστατεύσει μόνο το σπίτι του και συναινώντας στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του αξίας 50.000 ευρώ, πετυχαίνει απομείωση της οφειλής κατά 150.000 ευρώ, δηλαδή κούρεμα της τάξης του 50%.

Το τίμημα της ρευστοποίησης και η ρήτρα του εκτελεστού τίτλου

Η προστασία της πρώτης κατοικίας έχει το αντίτιμό της. Ο δανειολήπτης υποχρεώνεται να συναινέσει στην εκποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, τα οποία βγαίνουν σε πλειστηριασμό για να ικανοποιηθούν οι πιστωτές. Είναι φανερό ότι η βελτίωση αφορά όσους διαθέτουν περισσότερα από ένα ακίνητα, καθώς διαφορετικά δεν υπάρχει περιουσία προς ρευστοποίηση. Με την αποδοχή της πρότασης, ο οφειλέτης συνυπογράφει όρο εκούσιας ρευστοποίησης.

Με την υπογραφή της σύμβασης απαγορεύεται ο πλειστηριασμός της κύριας κατοικίας από τράπεζες, servicers, Δημόσιο και φορείς κοινωνικής ασφάλισης, ενώ ο οφειλέτης προστατεύεται μόνιμα εφόσον τηρεί τη ρύθμιση. Η σύμβαση, ωστόσο, έχει ισχύ εκτελεστού τίτλου: αν ο δανειολήπτης σταματήσει να πληρώνει, εκκινεί αυτομάτως η διαδικασία πλειστηριασμού χωρίς διαταγή πληρωμής. Ο νόμος προβλέπει μάλιστα ότι τα ποσά που είχαν ρυθμιστεί με σύμβαση που αθετήθηκε δεν μπορούν να ρυθμιστούν εκ νέου με νέα αίτηση στον Εξωδικαστικό.

Πρόκειται για τη λογική που προέβλεπε και το άρθρο 23 για τις διμερείς συμβάσεις servicers και οφειλετών, το οποίο τελικά αποσύρθηκε από το νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών για το ιδιωτικό χρέος. Μέσα από τη νέα διαδικασία, ο οφειλέτης αποφεύγει την επαφή με τον πτωχευτικό νόμο και το στίγμα που τον συνοδεύει, αποκτώντας ένα σταθερό πλαίσιο αποπληρωμής προσαρμοσμένο στις πραγματικές δυνατότητες του νοικοκυριού του.