Νετανιάχου: «Ισχυρή οικονομία» μετά τη διακοπή της βοήθειας

Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου τοποθετήθηκε για πρώτη φορά στην απόφαση της Ουάσινγκτον να τερματίσει τη στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ. Χωρίς να διαψεύσει την ανακοίνωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, το Μαξίμου του Τελ Αβίβ παρουσίασε την εξέλιξη ως μετάβαση σε νέο μοντέλο διμερών σχέσεων. Το κεντρικό μήνυμα: «Σήμερα, το Ισραήλ διαθέτει μια ισχυρή και σταθερή οικονομία». Η τοποθέτηση, που δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα X, παρουσιάζει την απόφαση του Τραμπ ως στρατηγική επιλογή και όχι ως αιφνιδιαστική ανακοίνωση.

Από τη βοήθεια στη συνεργασία: η γραμμή του γραφείου Νετανιάχου

Η επίσημη αντίδραση αποφυγε αναφορές σε ρήξη και εστίασε στη διαχρονική αξία της σχέσης. Το γραφείο Νετανιάχου υπογράμμισε τη διακομματική στήριξη που παραδοσιακά απολάμβανε η στρατιωτική βοήθεια στην Ουάσινγκτον, σημειώνοντας πως «η αμερικανική στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ αποτελούσε πάντοτε μια διακομματική συμφωνία». Στην ίδια ανακοίνωση τονίστηκε ότι το Ισραήλ χρησιμοποίησε αυτή τη συνδρομή για την άμυνά του και για την αντιμετώπιση εχθρών που απειλούν την Αμερική και τη Δύση.

Η έμφαση στη διακομματική διάσταση ήρθε την ημέρα που οι Δημοκρατικοί κατέγραφαν νίκη στις ενδιάμεσες εκλογές. Η πλευρά του Ισραηλινού πρωθυπουργού προβάλλει το επιχείρημα ότι η σχέση των δύο χωρών υπερβαίνει τις πολιτικές συγκυρίες και τα αποτελέσματα των καλπών.

Σύμφωνα με την ίδια τοποθέτηση, «η μετάβαση που πραγματοποιούν ο πρωθυπουργός Νετανιάχου και ο πρόεδρος Τραμπ από τη βοήθεια στη συνεργασία αποδεικνύει τη δύναμη και την ωριμότητα των σχέσεών μας». Ο αξιωματούχος Σπίλμαν επιβεβαίωσε ότι το Τελ Αβίβ εργάζεται με τον Τραμπ για ένα νέο πλαίσιο που θα στηρίζεται περισσότερο στην αμοιβαία συνεργασία και στις επενδύσεις, παρά στην ετήσια χρηματοδότηση.

Το χάσμα των δύο ετών με τη διακρατική συμφωνία

Η ανακοίνωση Τραμπ, που έγινε το πρωί της Τρίτης, προβλέπει τον πλήρη τερματισμό της στρατιωτικής βοήθειας ύψους περίπου 4 δισ. δολαρίων ετησίως έως το τέλος του 2026. Το χρονοδιάγραμμα αυτό διαφοροποιείται από την ισχύουσα δεκαετή διακρατική συμφωνία, η οποία προβλέπει χορήγηση 3,8 δισ. δολαρίων κάθε χρόνο και δεν λήγει πριν από τα τέλη Σεπτεμβρίου 2028.

Το κενό των περίπου δύο ετών ανάμεσα στην αμερικανική εξαγγελία και τη λήξη της συμφωνίας εξηγεί τον αιφνιδιασμό που προκλήθηκε σε Ισραηλινούς αξιωματούχους των υπηρεσιών ασφαλείας και του οικονομικού επιτελείου. Ο ίδιος ο Νετανιάχου είχε μιλήσει στο παρελθόν για σταδιακή απεξάρτηση από την αμερικανική χρηματοδότηση σε ορίζοντα δεκαετίας, όχι για άμεσο τέλος.

Η επιλογή του γραφείου του πρωθυπουργού να ενσωματώσει την απόφαση σε ένα αφήγημα ωρίμανσης της σχέσης αντανακλά τη βούληση του Τελ Αβίβ να διαχειριστεί πολιτικά την εξέλιξη. Με την οικονομία να παρουσιάζεται ως εγγύηση αυτονομίας, το Ισραήλ μετατοπίζει τη συζήτηση από την απώλεια της χρηματοδότησης στο επόμενο κεφάλαιο της συνεργασίας με την Ουάσινγκτον.