Αθήνα: Απλή ενημέρωση, όχι αίτημα αδείας στην Άγκυρα για το GSI

Στο επίκεντρο της διπλωματικής αντιπαράθεσης για το Great Sea Interconnector (GSI) βρίσκεται ένα κρίσιμο ερώτημα: αν η γραπτή επικοινωνία της Γαλλίας προς την Τουρκία συνιστά απλή ενημέρωση τρίτης χώρας ή συγκαλυμμένο αίτημα αδειοδότησης. Η Αθήνα δίνει σαφή απάντηση, τοποθετώντας τη γαλλική κίνηση στο επίπεδο της γνωστοποίησης και όχι της αναγνώρισης οποιασδήποτε τουρκικής δικαιοδοσίας. Το δημοσίευμα του in για ενημέρωση της Άγκυρας από το Παρίσι έχει ανοίξει εσωτερικό μέτωπο, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ζητούν εξηγήσεις. Η διάκριση ανάμεσα στην «ενημέρωση» και την «άδεια» είναι το κεντρικό σημείο της υπόθεσης.

Το χρονικό της αδειοδότησης και της γαλλικής γνωστοποίησης

Η διαδικασία ξεκίνησε όταν η γαλλική εταιρεία Nexans κατέθεσε αίτημα στις ελληνικές αρχές για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου. Στις 6/11/26 το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε την έκδοση της σχετικής άδειας, μετά τη θετική εισήγηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής. Ταυτόχρονα εκδόθηκε η ελληνική NAVTEX για τις δραστηριότητες του γαλλικού ερευνητικού σκάφους Abeille Marengo, που αναμένεται να ξεκινήσει τις έρευνές του στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι άδειες δόθηκαν από την Αθήνα για το τμήμα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και από τη Λευκωσία για το τμήμα της κυπριακής ΑΟΖ.

Μετά την έκδοση των αδειοδοτήσεων, η γαλλική πλευρά απέστειλε γραπτή ενημέρωση σε χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας. Ο δημοσιογράφος Σταύρος Ιωαννίδης στο κεντρικό δελτίο του ΣΚΑΪ, επικαλούμενος πηγές που γνωρίζουν τις λεπτομέρειες, διευκρίνισε ότι η επικοινωνία αφορούσε αποκλειστικά την έναρξη των εργασιών. «Έγινε ενημέρωση για την έναρξη των εργασιών και τίποτε παραπάνω», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι δεν έχει σημασία αν αυτή έγινε γραπτώς ή προφορικώς, αλλά η ουσία είναι ότι επρόκειτο για απλή γνωστοποίηση προς τρίτους. Η κίνηση δεν αλλοιώνει το νομικό καθεστώς της αδειοδότησης και δεν αναγνωρίζει καμία αρμοδιότητα στην Άγκυρα.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε πρωινή ανάρτησή του, χαρακτήρισε σημαντικό βήμα την έκδοση της άδειας εκτέλεσης εργασιών έρευνας και πόντισης, καθώς και της σχετικής NAVTEX. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις εργασίες, τονίζοντας ότι πρόκειται για έργο ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος στο οποίο συμμετέχουν γαλλικές εταιρείες. Ανέδειξε τη σημασία του GSI για την ενεργειακή αυτάρκεια, την περιφερειακή συνεργασία και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Η τουρκική αντι-NAVTEX και η απόρριψη από την Αθήνα

Παρά τη γνωστοποίηση, η Τουρκία αντέδρασε εκδίδοντας αντι-NAVTEX, επαναφέροντας τις αξιώσεις της περί δικαιοδοσίας στη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη. Η Αθήνα απέρριψε άμεσα τους τουρκικούς ισχυρισμούς, ξεκαθαρίζοντας ότι η αδειοδότηση έγινε σε απόλυτη συμφωνία με το διεθνές δίκαιο και ότι η ενημέρωση τρίτων κρατών δεν γεννά νέα κυριαρχικά δικαιώματα. Η αντίδραση της Άγκυρας αποσκοπεί στη χρήση ναυτικών αναγγελιών για να εμφανίζεται ως υπεύθυνη αρχή της περιοχής.

Το ζήτημα της επικοινωνίας Παρισιού - Άγκυρας έχει προσελκύσει την προσοχή του τουρκικού Τύπου, με τις εφημερίδες Hurriyet και Sozcu να παρακολουθούν τις εξελίξεις γύρω από το σκάφος Abeille Marengo. Η Hurriyet είχε αναφέρει ότι η Τουρκία ανέμενε γραπτή ενημέρωση από τη γαλλική πλευρά, συνδέοντας την εξέλιξη των εργασιών με την ολοκλήρωση της διαδικασίας και επικαλούμενη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών ότι «η διαδικασία συγκατάθεσης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί». Η ελληνική πλευρά αντιτείνει ότι καμία τέτοια συγκατάθεση δεν απαιτείται, καθώς οι εργασίες προχωρούν νόμιμα με βάση τις άδειες των ελληνικών και κυπριακών αρχών.

Στο εσωτερικό πεδίο, τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζήτησαν διευκρινίσεις. Το ΠΑΣΟΚ, με κοινή δήλωση των τομεαρχών Δημήτρη Μάντζου και Γιάννη Μανιάτη, διερωτήθηκε αν υπήρξε επικοινωνία της γαλλικής πλευράς προς την Τουρκία και αν το περιεχόμενό της ήταν εκ των προτέρων γνωστό στην Ελλάδα. Το ΚΚΕ και η Ελληνική Λύση χαρακτήρισαν την εξέλιξη σοβαρή, ζητώντας από την κυβέρνηση να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει τις πληροφορίες. Η κυβερνητική πλευρά επιμένει ότι η γραπτή ενημέρωση δεν ισοδυναμεί με παραχώρηση δικαιώματος έγκρισης, ενώ η πρακτική συνέχεια των ερευνών θα κρίνει την υλοποίηση του ελληνικού ενεργειακού σχεδιασμού.