Τατλίογλου: Η Τουρκία δεν αναγνωρίζει χάρτες στη Μεσόγειο

Νέα πρόκληση από την Άγκυρα, με πρωταγωνιστή αυτή τη φορά τον αρχηγό του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, Ερτζουμέντ Τατλίογλου. Σε άρθρο του που αναπτύσσει το αναθεωρητικό αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», ο Τούρκος αξιωματικός υποστηρίζει ότι δεν επιτρέπεται σε Ελλάδα και Κύπρο να διενεργούν έρευνες και γεωτρήσεις σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η Τουρκία αποκαλεί αμφισβητούμενες. Το κείμενο, διατυπωμένο με όρους στρατηγικής επέκτασης, επιχειρεί να υπονομεύσει τις βάσεις του διεθνούς δικαίου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και η άρνηση των χαρτών

Ο Τατλίογλου δηλώνει ευθέως ότι η Άγκυρα «δεν αναγνωρίζει τους χάρτες που περιορίζουν τη Γαλάζια Πατρίδα», επιχειρώντας να ανατρέψει κάθε έννοια στην οποία στηρίζεται η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Όπως σημειώνει, το άρθρο του εξετάζει την εφαρμογή αυτού του «οράματος» στην Ανατολική Μεσόγειο, με αφετηρία προηγούμενη μελέτη του με τίτλο «Γαλάζια Πατρίδα: Από τη χάραξη των συνόρων σε ένα ναυτιλιακό όραμα». Κατά τον ίδιο, οι θάλασσες πρέπει να αξιολογούνται όχι μόνο με κριτήριο τα δικαιώματα και τις ζώνες δικαιοδοσίας, αλλά και τις οικονομικές, διπλωματικές και στρατιωτικο-στρατηγικές δυνατότητές τους.

Ο αρχηγός του τουρκικού Ναυτικού υπενθυμίζει ότι, αν και η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), ισχυρίζεται πως συμμορφώνεται με τις διατάξεις που έχουν αποκτήσει χαρακτήρα εθιμικού διεθνούς δικαίου. Υποστηρίζει ακόμη ότι κατά τον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η αρχή της ευθυδικίας και οι ιδιαίτερες γεωγραφικές συνθήκες, σε αντίθεση με Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία που αποδίδουν, όπως λέει, μεγαλύτερη βαρύτητα στα δικαιώματα των νησιών.

Το επιχείρημα που προβάλλει είναι ότι μια ζώνη δικαιοδοσίας απορρέει από τα κυριαρχικά δικαιώματα της χερσαίας επικράτειας. Με αυτή τη λογική, ισχυρίζεται πως η έκταση ενός νησιού δεν μπορεί, μόνο και μόνο επειδή βρίσκεται απέναντι από ηπειρωτική ακτή, να δημιουργεί θαλάσσια ζώνη ίση με εκείνη μιας ηπειρωτικής χώρας με πολύ μεγαλύτερη ακτογραμμή.

Από τη Βόρεια Θάλασσα ως τη Λιβύη: τα παραδείγματα που επικαλείται

Για να στηρίξει τη στάση της Άγκυρας, ο Τατλίογλου επιστρατεύει αποφάσεις της διεθνούς νομολογίας, οι οποίες κατά τον ίδιο δείχνουν ότι δεν αποδίδεται στα νησιά ζώνη δικαιοδοσίας ίση με εκείνη μιας ηπειρωτικής χώρας. Αναφέρει ενδεικτικά τις υποθέσεις της Υφαλοκρηπίδας της Βόρειας Θάλασσας του 1969, την υπόθεση Γιαν Μάγεν του 1993, καθώς και την υπόθεση των Νήσων της Μάγχης του 1977 μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας.

Στο ίδιο κείμενο, ο Τούρκος αξιωματικός ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα επιχείρησε να εφαρμόσει τις αξιώσεις της για διευρυμένες θαλάσσιες ζώνες των νησιών και στις περιοχές αδειοδότησης νοτίως της Κρήτης, βρέθηκε όμως, όπως υποστηρίζει, αντιμέτωπη με τις αντιρρήσεις της Λιβύης. Παράλληλα, κάνει λόγο για τη μερική συμφωνία οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης που συνήψε η Αθήνα με την Αίγυπτο.