simera24.gr

ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ

Αντιπρόεδρος του ΣτΕ υπερασπίζεται τη μεταφορά δόμησης

Ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Χρήστος Ντουχάνης πήρε δημόσια αποστάσεις από την άρνηση των δημάρχων στη μεταφορά συντελεστή δόμησης, λίγες ώρες πριν τη συνάντηση στο Μαξίμου.

Newsroom simera24.gr · 16 Νοεμβρίου 2026 · Πολιτική

Αντιπρόεδρος του ΣτΕ υπερασπίζεται τη μεταφορά δόμησης

Λίγες ώρες πριν οι έξι δήμαρχοι των βορείων προαστίων καθίσουν απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, μια φωνή μέσα από το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο μετατόπισε τον τόνο της συζήτησης. Ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Χρήστος Ντουχάνης, με δημόσια ανάρτησή του πήρε ανοιχτά αποστάσεις από το μέτωπο της τοπικής αυτοδιοίκησης, δηλώνοντας ότι δυσκολεύεται να συμμεριστεί την εκ προοιμίου απόρριψη του θεσμού. Η τοποθέτησή του έρχεται να αντισταθμίσει το κλίμα των αντιδράσεων γύρω από τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή και να θυμίσει ότι το επίμαχο εργαλείο έχει βαθιές ρίζες στην ελληνική πολεοδομική νομοθεσία.

Η ανάρτηση Ντουχάνη που διαφοροποιείται από το μέτωπο των δημάρχων

Επιχειρώντας να απαντήσει στο ερώτημα «μεταφορά συντελεστή δόμησης: ναι ή όχι», ο Χρήστος Ντουχάνης επέλεξε να παρέμβει δημόσια τη στιγμή ακριβώς που η αντιπαράθεση κορυφωνόταν. Όπως σημείωσε, αμφιβάλλει αν όσοι τοποθετούνται με σφοδρότητα υπέρ ή κατά γνωρίζουν πράγματι τι είναι η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης, υπονοώντας ότι η συζήτηση έχει φορτιστεί περισσότερο πολιτικά παρά τεχνοκρατικά.

Ο αντιπρόεδρος του ανώτατου δικαστηρίου ξεκαθάρισε ότι διαφωνεί με τη συνολική, προκαταβολική άρνηση που εκφράζουν οι δήμαρχοι, περιλαμβανομένου και εκείνου της δικής του πόλης. Η διαφοροποίηση αυτή δεν είναι περιθωριακή, καθώς προέρχεται από έναν δικαστικό λειτουργό που γνωρίζει από πρώτο χέρι τη νομολογία του ΣτΕ πάνω στο ζήτημα. Η παρέμβαση λειτουργεί έτσι ως αντίβαρο στην κοινή επιστολή των έξι δημάρχων, οι οποίοι ζήτησαν την απόσυρση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και την επανεξέταση του σχεδιασμού από μηδενική βάση.

Γιατί το ΣτΕ είχε μπλοκάρει την αποζημίωση με τετραγωνικά

Για να φωτίσει το σημερινό δίλημμα, ο Ντουχάνης ανέτρεξε στην ιστορία του θεσμού, που εμφανίστηκε πριν από τέσσερις δεκαετίες με μια απλή λογική. Όταν ένας ιδιοκτήτης βλέπει το ακίνητό του να αδρανοποιείται για το γενικό καλό, επειδή κηρύσσεται διατηρητέο ή δεσμεύεται ως κοινόχρηστος χώρος, δικαιούται αποζημίωση. Αντί για χρήματα, ο νόμος προέβλεπε αποζημίωση με συντελεστή δόμησης: ο ιδιοκτήτης αποκτούσε έναν τίτλο, κάτι σαν αξιόγραφο, που του επέτρεπε να χτίσει τα χαμένα τετραγωνικά κάπου αλλού.

Το πρόβλημα, εξηγεί ο αντιπρόεδρος, ήταν ότι ο συντελεστής μπορούσε να μεταφερθεί οπουδήποτε, κατά προτίμηση εκεί όπου η γη ήταν ακριβότερη. Έτσι η αξία των κοινόχρηστων χώρων του κέντρου της Αθήνας και των διατηρητέων κινδύνευε να προσγειωθεί μαζεμένη σε περιοχές όπως το Ψυχικό ή η Εκάλη, χωρίς τις κατάλληλες πολεοδομικές προϋποθέσεις. Γι' αυτό το ΣτΕ είχε πει «όχι», κρίνοντας ότι η άναρχη μεταφορά προσέκρουε στο άρθρο 24 παρ. 2 του Συντάγματος, χωρίς ωστόσο να καταδικάσει τον ίδιο τον θεσμό.

Η ουσία της τωρινής μεταρρύθμισης, καταλήγει το σκεπτικό, είναι ότι η μεταφορά δεν γίνεται πλέον «όπου νά 'ναι». Ο συντελεστής κατευθύνεται σε Ζώνες Υποδοχής που σχεδιάζονται με μελέτη και υπόκεινται στις θεσμικές εγγυήσεις, στοιχείο που αλλάζει ριζικά το τοπίο σε σχέση με το καθεστώς που είχε απορριφθεί δικαστικά. Η τελική κρίση για την τύχη του σχεδίου μένει τώρα στα χέρια του πρωθυπουργού, ο οποίος καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις ενστάσεις της αυτοδιοίκησης και τη συνέχιση της μεταρρύθμισης με τις αναγκαίες διορθώσεις.