ΔΙΕΘΝΗ
Οι Ρώσοι ολιγάρχες φαντάζονται τη Ρωσία μετά τον Πούτιν
Μέλη της ρωσικής οικονομικής ελίτ συζητούν διακριτικά την επόμενη ημέρα στο Κρεμλίνο. Το BBC παρουσιάζει τρία σενάρια και τον φόβο που κρατά σιωπηλούς τους δισεκατομμυριούχους.
Newsroom simera24.gr · 16 Νοεμβρίου 2026 · Διεθνή
Μια Ρωσία χωρίς τον Βλαντίμιρ Πούτιν αρχίζουν να φαντάζονται ορισμένοι από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της χώρας, οι οποίοι, παρά τα δισεκατομμύρια που διαθέτουν, έχουν χάσει σχεδόν κάθε δυνατότητα πολιτικής παρέμβασης. Σύμφωνα με εκτενές δημοσίευμα του BBC, μέλη της οικονομικής ελίτ συζητούν ήδη, έστω και χαμηλόφωνα, το ενδεχόμενο επιστροφής σε ένα σύστημα όπου οι ολιγάρχες θα έχουν και πάλι ουσιαστικό λόγο. Ο δημοσιογράφος Arkady Ostrovsky του Economist, που πήρε πρόσφατα συνέντευξη από έναν από τους πλουσιότερους Ρώσους, μιλά για μια «ιστορική πολιτική μετατόπιση».
Η σιωπηλή συγκέντρωση στην Αίθουσα της Αικατερίνης
Λίγες μόλις ώρες μετά την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, ο Ρώσος πρόεδρος συγκέντρωσε στο Κρεμλίνο τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της χώρας, στην επιβλητική Αίθουσα της Αικατερίνης. Περισσότεροι από τρεις δεκάδες μεγιστάνες κάθονταν στριμωγμένοι κατά μήκος ενός τοίχου, φορώντας μάσκες λόγω της πανδημίας, και ένας Ρώσος δημοσιογράφος τους περιέγραψε ως «χλωμούς και εξαντλημένους από την αϋπνία». Ο Πούτιν κάθισε στην απέναντι πλευρά, κρατώντας τεράστια απόσταση και, όπως συνήθιζε, χωρίς μάσκα.
Με τη χαρακτηριστική υπαινικτική ρητορική του, ζήτησε από τους επιχειρηματίες να στηρίξουν τον πόλεμο και να συνεργαστούν με την κυβέρνηση για τη στήριξη της παραγωγής, της οικονομίας και της απασχόλησης. Στο βίντεο που δημοσιοποίησε το Κρεμλίνο, κανένας από τους προσκεκλημένους δισεκατομμυριούχους δεν πήρε τον λόγο. Η σιωπή αυτή έχει πλέον γίνει γνώρισμα των πάμπλουτων της Ρωσίας, που έμαθαν ότι το τίμημα της δημόσιας διαφωνίας μπορεί να είναι βαρύ.
Το προηγούμενο είναι γνωστό. Το 2003, ο μεγιστάνας του πετρελαίου Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, τότε ο πλουσιότερος άνθρωπος στη Ρωσία, κατηγόρησε τον πρόεδρο ότι ηγείται μιας χώρας όπου η διαφθορά οργιάζει. Πέρασε τα επόμενα δέκα χρόνια στη φυλακή, καταδικασμένος για φοροδιαφυγή, απάτη και υπεξαίρεση, κατηγορίες που ο ίδιος αρνήθηκε. Το μήνυμα προς όποιον σκεφτόταν να ασκήσει κριτική ήταν σαφές.
Από «αφεντικό» σε «παππού»: τα τρία σενάρια για το Κρεμλίνο
Η σημερινή εικόνα απέχει πολύ από τη Ρωσία της δεκαετίας του 1990, όταν οι ολιγάρχες, έχοντας αποκτήσει τεράστιες περιουσίες από τις ιδιωτικοποιήσεις μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, μπορούσαν να επηρεάζουν κυβερνήσεις και αποφάσεις. Με την άνοδό του στην εξουσία το 2000, ο Πούτιν ξεκαθάρισε ότι ο πλούτος δεν θα συνεπαγόταν πολιτική ισχύ. Στα παρασκήνια, όπως αναφέρει το BBC, από «αφεντικό» τον αποκαλούν πλέον «παππού».
Σήμερα, παρά τις δυτικές κυρώσεις και τον πόλεμο, οι Ρώσοι δισεκατομμυριούχοι έχουν φτάσει τους 155, σύμφωνα με το Forbes, με τη συνολική περιουσία τους να αγγίζει τα 700 δισ. δολάρια. Ο πλούτος αυτός δεν τους εξασφαλίζει ούτε πολιτική επιρροή στο εσωτερικό, ούτε την ελευθερία κινήσεων που απολάμβαναν στο εξωτερικό. «Είναι πλούσιοι επειδή έχουν κάποια σχέση με τον Πούτιν, όχι το αντίστροφο», εξηγεί στο BBC ο εξόριστος Ρώσος αναλυτής Ντμίτρι Νεκράσοφ.
Οι συζητήσεις αυτές δεν σημαίνουν ότι υπάρχει οργανωμένο σχέδιο ανατροπής. Αντιθέτως, ο φόβος απέναντι στον πρόεδρο παραμένει τόσο ισχυρός, ώστε ακόμη και οι πιο δυσαρεστημένοι αποφεύγουν κάθε δημόσια αμφισβήτηση. Το BBC παρουσιάζει τρία σενάρια που εξετάζουν αναλυτές. Το πρώτο είναι η μετάβαση σε ένα περισσότερο δημοκρατικό σύστημα, με μεγαλύτερες πολιτικές ελευθερίες και πραγματικό ανταγωνισμό μεταξύ κομμάτων, το οποίο ωστόσο θεωρείται το λιγότερο πιθανό, καθώς οι δημοκρατικοί θεσμοί έχουν αποδυναμωθεί δραστικά.