simera24.gr

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

Return Hubs: Σήμερα η πρώτη χώρα υποδοχής μεταναστών

Ελλάδα, Γερμανία, Ολλανδία, Δανία και Αυστρία παρουσιάζουν το σχέδιο για κόμβους επιστροφής εκτός ΕΕ, με τη Ρουάντα, την Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν στο τραπέζι.

Newsroom simera24.gr · 16 Νοεμβρίου 2026 · Πολιτική

Return Hubs: Σήμερα η πρώτη χώρα υποδοχής μεταναστών

Κρίσιμες ανακοινώσεις αναμένονται σήμερα Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026 για την πρώτη χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα φιλοξενήσει έναν «Return Hub», δηλαδή κόμβο επιστροφής μεταναστών. Στη σχετική συνέντευξη Τύπου θα παρίσταται ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, καθώς η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στις ευρωπαϊκές διεργασίες. Μεταξύ των πιθανών προορισμών εξετάζονται η Ρουάντα, η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν, με το Reuters να κάνει λόγο για συμφωνία που αφορά κέντρο απελάσεων στη Ρουάντα.

Το μοντέλο των πέντε κρατών και ο ρόλος της Αθήνας

Η Ελλάδα ανήκει στον στενό πυρήνα των χωρών που ανέλαβαν την πρωτοβουλία, στο λεγόμενο Core Group, μαζί με τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Δανία και την Αυστρία. Στόχος των πέντε κρατών είναι να περάσουν από τις πολιτικές διακηρύξεις σε ένα συγκεκριμένο μοντέλο συνεργασίας με τρίτες χώρες για την πραγματοποίηση επιστροφών. Το σχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα αποστολής σε ασφαλή τρίτη χώρα προσώπων των οποίων το αίτημα διεθνούς προστασίας έχει απορριφθεί, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρούνται οι προβλέψεις του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου.

Ο Θάνος Πλεύρης έχει διευκρινίσει ότι ο όρος «Return Hub» δεν συνεπάγεται απαραίτητα κλειστές δομές κράτησης. «Δεν μιλάμε για κέντρα με την έννοια ότι κάποιος του οποίου η αίτηση ασύλου απορρίπτεται στέλνεται σε κλειστή εγκατάσταση σε τρίτη χώρα», έχει δηλώσει. Ως στόχο τέθεσε ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει την επιστροφή είτε στη χώρα καταγωγής είτε σε τρίτη χώρα εκτός ΕΕ.

Η ελληνική πλευρά έχει θέσει ως στόχο να λειτουργήσει ο πρώτος τέτοιος κόμβος στην Αφρική κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Κρίσιμη θεωρείται η συμμετοχή διεθνών οργανισμών για τη διαμόρφωση διαδικασιών παρακολούθησης και εγγυήσεων. Η Αθήνα έχει δεσμευθεί ότι η εμπλοκή τους θα αφορά τεχνογνωσία και παρουσία στο πεδίο, χωρίς να μεταφέρεται σε αυτούς η ευθύνη των κρατών.

Γιατί η Ρουάντα βρίσκεται στο επίκεντρο

Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται δύο πηγές με γνώση των σχεδίων, η συμφωνία αναμένεται να ανακοινωθεί στη Βιέννη και αφορά αποστολή μεταναστών με απορριφθέντα αιτήματα ασύλου σε κέντρο στη Ρουάντα. Η πρωτοβουλία ακολουθεί την έγκριση του νέου Κανονισμού της ΕΕ για τις Επιστροφές, ο οποίος επιταχύνει τις απελάσεις και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να δημιουργούν κέντρα επιστροφής εκτός της Ένωσης. Το σχέδιο διαφέρει από το εγκαταλειφθέν βρετανικό μοντέλο, καθώς αφορά αποκλειστικά μετανάστες που έχουν εξαντλήσει όλες τις νόμιμες δυνατότητες παραμονής και όχι όσους οι αιτήσεις ακόμη εξετάζονται.

Η Ρουάντα έχει γίνει προορισμός για μετανάστες που οι δυτικές χώρες επιθυμούν να απομακρύνουν. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που υποστηρίζουν τα κέντρα τονίζουν ότι ο σκοπός είναι η αποτροπή και όχι οι μαζικές απελάσεις, καθώς η προοπτική αποστολής σε τρίτη χώρα θα μπορούσε να αποθαρρύνει το επικίνδυνο ταξίδι προς την Ευρώπη. Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το Συμβούλιο της Ευρώπης έχουν εκφράσει ανησυχίες για πιθανούς κινδύνους, θέση στην οποία οι ηγέτες των πέντε χωρών απαντούν ότι τα σχέδια θα σέβονται το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο.