simera24.gr

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ

Αίγυπτος: Νέα προσφυγή στον ΟΗΕ κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου

Το Κάιρο κατέθεσε ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ στις 5 Νοεμβρίου, χαρακτηρίζοντας άκυρο το τουρκολιβυκό μνημόνιο και πιέζοντας την Τρίπολη για διαπραγματεύσεις οριοθέτησης.

Newsroom simera24.gr · 17 Νοεμβρίου 2026 · Διεθνή

Αίγυπτος: Νέα προσφυγή στον ΟΗΕ κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου

Νέο, ηχηρό μπλόκο στο τουρκολιβυκό μνημόνιο επιχειρεί να στήσει η Αίγυπτος, καταθέτοντας στις 5 Νοεμβρίου ρηματική διακοίνωση προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Το Κάιρο χαρακτηρίζει τη συμφωνία παράνομη και στερούμενη κάθε έννομης ισχύος, με αφορμή την πρόσφατη κύρωσή της από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων. Παράλληλα με τη νομική αμφισβήτηση, η αιγυπτιακή πλευρά εντείνει τις διπλωματικές πιέσεις προς την Τρίπολη, ωθώντας την προς τον δρόμο των συνομιλιών. Η κίνηση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο ολόκληρο το πλέγμα των συμφωνιών Τουρκίας - Λιβύης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η διακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου και η αλυσίδα των αιγυπτιακών αρνήσεων

Στο κείμενο που απέστειλε η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου στη Νέα Υόρκη, το Κάιρο επαναβεβαιώνει ότι απορρίπτει πλήρως το Μνημόνιο Συνεννόησης για την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας που υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης. Η αιγυπτιακή πλευρά υπογραμμίζει ότι η φερόμενη ως επικύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων δεν μεταβάλλει τον νομικό χαρακτήρα της συμφωνίας ούτε δημιουργεί καμία έννομη συνέπεια έναντι του Καΐρου.

Η Αίγυπτος εντάσσει τη νέα της παρέμβαση σε μια μακρά σειρά διαβημάτων. Στη διακοίνωση παραπέμπει ρητά σε προηγούμενες ρηματικές διακοινώσεις της με ημερομηνίες 23 Δεκεμβρίου 2019, 10 Απριλίου 2023, 9 Απριλίου 2024 και 8 Σεπτεμβρίου 2025, όλες απευθυνόμενες στον Γενικό Γραμματέα. Το σκεπτικό παραμένει σταθερό: το μνημόνιο και κάθε ενέργεια που απορρέει από αυτό παραβιάζουν τις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, τις διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και την καθιερωμένη πρακτική για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων.

Η αμφισβήτηση δεν σταματά στο αρχικό μνημόνιο. Το Κάιρο απορρίπτει εξίσου το Μνημόνιο της 3ης Οκτωβρίου 2022 για τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων, καθώς και εκείνο της 25ης Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου, θεωρώντας τα άκυρα. Όπως σημειώνει, απορρίπτει οποιαδήποτε μέτρα λαμβάνονται στη βάση αυτών των μνημονίων, εφόσον έρχονται σε αντίθεση με τα θαλάσσια όρια που έχει ήδη κηρύξει.

Η στροφή προς την Τρίπολη και η πίεση για συμβιβασμό

Πέρα από το νομικό πεδίο, το Κάιρο κινείται δραστικά και στο διπλωματικό επίπεδο. Τις τελευταίες ημέρες έχουν εντατικοποιηθεί οι επαφές της αιγυπτιακής πλευράς με την κυβέρνηση της Τρίπολης, την οποία μέχρι πρόσφατα η Αίγυπτος δεν αναγνώριζε. Η στροφή αυτή σηματοδοτεί μια σαφή αλλαγή τακτικής, με στόχο να μπλοκαριστεί η ενεργοποίηση των μνημονίων και να ανακοπεί η περαιτέρω επέκταση της τουρκολιβυκής συνεργασίας στις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές.

Η πίεση φαίνεται να αποδίδει. Ο πρωθυπουργός της Τρίπολης, Αμπντουλχαμίντ Ντμπέιμπα, δηλώνει ότι είναι πλέον έτοιμος για συνομιλίες, προκειμένου να αναζητηθεί συμβιβαστική λύση με την Αίγυπτο. Το Κάιρο, από την πλευρά του, κρατά ανοιχτό το παράθυρο του διαλόγου, σημειώνοντας ότι είναι έτοιμο για διαπραγματεύσεις με τα γειτονικά κράτη καλή τη πίστει, ώστε να επιτευχθεί συμφωνία οριοθέτησης στη βάση των αρχών του διεθνούς δικαίου και δίκαιων και ισότιμων λύσεων.

Ταυτόχρονα, η Αίγυπτος απορρίπτει και την υιοθέτηση εξωτερικών ορίων της ΑΟΖ από τη Λιβύη, καθώς, όπως υποστηρίζει, αυτά επικαλύπτουν αιγυπτιακές θαλάσσιες ζώνες και παραβιάζουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Το Κάιρο επιφυλάσσεται ρητά του δικαιώματός του να προστατεύσει τα συμφέροντά του, τα οποία κατοχυρώνονται από το διεθνές δίκαιο, και να αντιταχθεί σε κάθε απόπειρα προσβολής τους, διατηρώντας σε εγρήγορση τόσο το νομικό όσο και το διπλωματικό του οπλοστάσιο.