ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ
Χονδρική και παραγωγή: ο νέος γύρος συγκέντρωσης στα τρόφιμα
Μετά την κυριαρχία λίγων αλυσίδων στα σούπερ μάρκετ, η συγκέντρωση περνά στη χονδρική, στη διανομή και στην παραγωγή τροφίμων, με την εξαγορά της ΕΝΑ Cash & Carry και τη νέα ενεργειακή κρίση να στριμώχνουν τους μικρούς παίκτες.
Newsroom simera24.gr · 17 Νοεμβρίου 2026 · Οικονομία
Η συγκέντρωση στην αγορά των καθημερινών καταναλωτικών αγαθών δεν σταματά πλέον στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Μετά την κυριαρχία λίγων αλυσίδων στην οργανωμένη λιανική, η αναδιάταξη περνά τώρα στη χονδρική, στη διανομή και στην ίδια την παραγωγή τροφίμων. Η πιο πρόσφατη κίνηση, η εξαγορά 13 καταστημάτων της ΕΝΑ Cash & Carry, μετατοπίζει τη μάχη εκεί όπου προμηθεύονται χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις. Και η νέα ενεργειακή κρίση κάνει τη ζωή ακόμη δυσκολότερη για τους μικρότερους παίκτες.
Από τον Κρητικός στην ΕΝΑ Cash & Carry: ο χάρτης των εξαγορών
Η συμφωνία για την απόκτηση 13 καταστημάτων της ΕΝΑ Cash & Carry από την The Mart, εταιρεία στην οποία οι Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης κατέχουν το 49%, είναι το τελευταίο κεφάλαιο μιας σειράς κινήσεων στη χονδρική. Νωρίτερα, η Μασούτης είχε ενσωματώσει την Κρητικός και είχε επεκταθεί δυναμικά στη διανομή, διεκδικώντας μερίδιο σε έναν τομέα που μέχρι πρότινος άφηνε περιθώρια στους ανεξάρτητους. Παράλληλα, η ΑΒ Βασιλόπουλος αναπτύσσει το δίκτυο των συνεργαζόμενων καταστημάτων της, ενώ η Metro ενισχύει την τροφοδοσία των επαγγελματιών πελατών της.
Η εικόνα δεν είναι καινούργια. Η κατάρρευση της Ατλάντικ, η εξαγορά της Βερόπουλος από τη Metro, η απορρόφηση της Μαρινόπουλος από τον Σκλαβενίτη το 2017 και το πέρασμα της Προμηθευτικής στη Μασούτης σημάδεψαν τα προηγούμενα χρόνια. Σήμερα μόνο ο Σκλαβενίτης ελέγχει μερίδιο άνω του 30% στην οργανωμένη λιανική, σε μια αγορά που, κατά τη NielsenIQ, έφτασε σε πωλήσεις 16,24 δισ. ευρώ το 2025. Η μελέτη της EY-Parthenon, που παρουσιάστηκε στα τέλη Οκτωβρίου, αποτύπωσε ότι οι έξι μεγαλύτερες αλυσίδες κρατούν πλέον το 71% της οργανωμένης αγοράς.
Η ενεργειακή πίεση και ο κλοιός γύρω από τους μικρούς
Η συγκέντρωση δεν περιορίζεται στις μεγάλες εξαγορές. Χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις κρατούν τυπικά την ανεξαρτησία τους, όμως συνδέονται εμπορικά με ισχυρότερα δίκτυα. Ένα παντοπωλείο αγοράζει πλέον από έναν μεγάλο όμιλο, ένας παραγωγός εξαρτάται από ελάχιστους πελάτες και ένας χονδρέμπορος βρίσκεται αντιμέτωπος με επιχειρήσεις πολλαπλάσιας οικονομικής ισχύος. Έτσι η αναδιάταξη προχωρά μέσα από τις ίδιες τις καθημερινές συναλλαγές.
Στην άλλη άκρη της αλυσίδας, οι μεγάλοι όμιλοι επεκτείνονται και στην παραγωγή. Οι οικογένειες Σκλαβενίτη και Παντελιάδη διατηρούν ισχυρή παρουσία στη βιομηχανία τροφίμων, ελέγχοντας κρίκους που ξεκινούν από το εργοστάσιο και φτάνουν ως το ράφι. Αυτή η κάθετη παρουσία δίνει στους ισχυρούς ακόμη μεγαλύτερο έλεγχο σε τιμές, όγκους και όρους συνεργασίας, περιορίζοντας τα περιθώρια των μικρότερων προμηθευτών.
Αυτό συμπίπτει με τη νέα ενεργειακή κρίση, που εκτοξεύει το κόστος λειτουργίας και πιέζει δυσανάλογα τους μικρότερους. Οι μεγάλες αλυσίδες απορροφούν ευκολότερα την αύξηση των τιμών ρεύματος και μεταφορών, ενώ ο μικρός έμπορος και ο τοπικός παραγωγός δυσκολεύονται να αντέξουν. Η αλλαγή γίνεται εντονότερη στις τοπικές αγορές, εκεί όπου άλλοτε δραστηριοποιούνταν περισσότερες ανεξάρτητες επιχειρήσεις. Το μεγάλο ψάρι, όπως δείχνουν οι τελευταίες κινήσεις, τρώει ολοένα και ευκολότερα το μικρό.