ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ
Λεοντίδες απόψε: Έως 15 πεφταστέρια την ώρα
Η φθινοπωρινή βροχή των Λεοντιδών κορυφώνεται τη νύχτα της 17ης προς 18η Νοεμβρίου, με έως 15 φωτεινά ίχνη την ώρα στον ουρανό.
Newsroom simera24.gr · 17 Νοεμβρίου 2026 · Tech
Μια από τις πιο εντυπωσιακές βροχές διαττόντων αστέρων φτάνει απόψε στην κορύφωσή της, καθώς η νύχτα της Τρίτης 17 Νοεμβρίου προς τα χαράματα της Τετάρτης 18 Νοεμβρίου ανήκει στις Λεοντίδες. Οι ουρανοπαρατηρητές θα έχουν την ευκαιρία να δουν 10 έως 15 πεφταστέρια την ώρα να διασχίζουν τον ουράνιο θόλο, αφήνοντας πίσω τους φωτεινά ίχνη. Το φαινόμενο εμφανίζεται τακτικά από τις 6 του μήνα, όμως αποκτά τη μέγιστη ένταση ακριβώς αυτή την περίοδο κάθε χρόνο.
Ο κομήτης 55P/Tempel-Tuttle πίσω από το ουράνιο θέαμα
Η πηγή του φαινομένου βρίσκεται εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά. Κάθε 33 χρόνια, περιστρεφόμενος γύρω από τον Ήλιο, ο κομήτης 55P/Tempel-Tuttle περνά από το εγγύτερο σημείο του και αφήνει πίσω του ένα σώμα πυκνών υπολειμμάτων. Η τροχιά του διασταυρώνεται κάθε χρόνο με εκείνη της Γης, με αποτέλεσμα τα υπολείμματα αυτά να πέφτουν στον πλανήτη μας καθώς διασχίζει το μονοπάτι τους. Αυτή την εποχή ο κομήτης περνά σχετικά «δίπλα» από τη Γη, πριν επιστρέψει στο εσωτερικό του ηλιακού συστήματος, σε μια απόσταση που μεταφράζεται ωστόσο σε 1,9 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα.
Το ουράνιο «συναπάντημα» είναι που μετατρέπεται στα πεφταστέρια που βλέπουμε με γυμνό μάτι. Στην ουσία πρόκειται για «κόκκους σκόνης» οι οποίοι, καθώς τρέχουν με ταχύτητα 70 και πλέον χιλιομέτρων το λεπτό, συμπιέζουν τον αέρα και ανεβάζουν τη θερμοκρασία σε χιλιάδες βαθμούς Κελσίου. Φτάνοντας στην ανώτερη επιφάνεια της ατμόσφαιρας, διαλύονται και εξατμίζονται, αφήνοντας πίσω τους το φωτεινό μονοπάτι που αναγνωρίζουμε ως πεφταστέρι.
Οι Λεοντίδες οφείλουν το όνομά τους στο γεγονός ότι φαίνεται να ξεκινούν από την κατεύθυνση του αστερισμού του Λέοντα. Ένας αστερισμός είναι ένα νοητό σχήμα που σχηματίζουν τα άστρα έτσι όπως είναι ορατά από τη Γη, χωρίς να συνδέονται μεταξύ τους.
Από τη «βροχή» στην «καταιγίδα» των 100.000 πεφταστεριών
Ο καλύτερος τρόπος για να απολαύσει κανείς το θέαμα είναι να βρεθεί σε περιοχή όπου ο ουράνιος θόλος θα είναι σκοτεινός, μακριά από τη φωταύγεια της πόλης. Την αποψινή παρατήρηση θα διευκολύνει και η Σελήνη, καθώς βρίσκεται σε φάση αύξοντα μηνίσκου που δίνει φωτεινότητα στον δίσκο της όχι περισσότερο από 44%. Έτσι, το σεληνόφως δεν αναμένεται να «πνίξει» τα πιο αμυδρά ίχνη στον νυχτερινό ουρανό.
Οι επιστήμονες αποκαλούν το φαινόμενο «βροχή των Λεοντιδών», υπάρχει όμως και κάτι σπανιότερο και εντυπωσιακότερο: η «καταιγίδα». Σημειώνεται κάθε 33 χρόνια, όταν ο 55P/Tempel-Tuttle προσεγγίζει τον Ήλιο και αφήνει την παχιά σκόνη του. Εφόσον τη θέση της σκόνης έχουν επηρεάσει υπέρ της Γης οι κινήσεις των πλανητών Δία και Κρόνου, τα ορατά πεφταστέρια εκτοξεύονται σε χιλιάδες ανά ώρα.
Τέτοιες καταιγίδες παρατηρήθηκαν τα έτη 1799, 1833, 1866, 1966 και 1999-2001, ενώ οι αναμενόμενες του 1899 και του 1933 αποδείχθηκαν μάλλον απογοητευτικές. Η καταιγίδα του 1833 ήταν η πιο εντυπωσιακή, με 100.000 πεφταστέρια την ώρα, ενώ εκείνη του 1999 παρήγαγε περίπου 3.000 πεφταστέρια ανά ώρα. Η επόμενη μεγάλη καταιγίδα των Λεοντιδών αναμένεται τον Νοέμβριο του 2031.