simera24.gr

ΥΓΕΙΑ

Ανθεκτικά βακτήρια: συναγερμός του ECDC για 35.000 θανάτους

Δύο βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά προκαλούν όλο και συχνότερα λοιμώξεις του αίματος στην ΕΕ, προειδοποιεί το ECDC, που φοβάται επιστροφή στην προ-αντιβιοτική εποχή.

Newsroom simera24.gr · 19 Νοεμβρίου 2026 · Υγεία

Ανθεκτικά βακτήρια: συναγερμός του ECDC για 35.000 θανάτους

Η ικανότητα της ιατρικής να ελέγχει τις λοιμώξεις δοκιμάζεται όλο και περισσότερο, καθώς βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά κερδίζουν έδαφος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα νέα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) δείχνουν ότι δύο επικίνδυνα βακτήρια προκαλούν πλέον συχνότερα λοιμώξεις του αίματος σε σχέση με το 2019. Το ίδιο κέντρο υπολογίζει ότι περισσότεροι από 35.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο στην ΕΕ από ανθεκτικούς μικροοργανισμούς. Οι ειδικοί προειδοποιούν πως, αν η τάση δεν ανακοπεί, η ιατρική κινδυνεύει να γυρίσει στην «προ-αντιβιοτική εποχή».

Κλεμπσιέλα και E. coli στο στόχαστρο του ECDC

Την εντονότερη επιδείνωση καταγράφει η Klebsiella pneumoniae. Οι λοιμώξεις του αίματος από στελέχη της που αντέχουν στις καρβαπενέμες, μια κατηγορία αντιβιοτικών για σοβαρές λοιμώξεις, ήταν 72% συχνότερες στην ΕΕ το 2025 σε σχέση με το 2019. Ο ευρωπαϊκός στόχος για το 2030 προβλέπει μείωσή τους κατά 5% σε σχέση με το ίδιο έτος αναφοράς, κάτι που δείχνει πόσο αντίθετα κινείται η πραγματικότητα. Στην Ελλάδα η εκτιμώμενη συχνότητα έφτασε τα 16,28 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους, έναντι μόλις 3,75 στο σύνολο της ΕΕ.

Ανάλογη εικόνα δίνει και το Escherichia coli (E. coli), για το οποίο το ECDC παρακολουθεί τα στελέχη που αντέχουν στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς. Οι λοιμώξεις του αίματος από αυτά τα βακτήρια ήταν 16,4% συχνότερες το 2025 από ό,τι το 2019, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός στόχος για το 2030 μιλά για μείωση κατά 10%. Όταν ένα βακτήριο επιβιώνει παρά τη χορήγηση του φαρμάκου, οι γιατροί αναγκάζονται να αναζητήσουν εναλλακτική θεραπεία, όμως για ορισμένες σοβαρές λοιμώξεις οι επιλογές στενεύουν δραματικά.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις ίδιες τις λοιμώξεις. Θεραπείες όπως μια μεταμόσχευση ή μια χημειοθεραπεία αφήνουν τον ασθενή πιο ευάλωτο και στηρίζονται στη δυνατότητα να ελέγχονται οι λοιμώξεις με ασφάλεια. Όσο δυσκολότερη γίνεται η αντιμετώπισή τους, τόσο επικινδυνότερο γίνεται να προσφέρονται τέτοιες παρεμβάσεις. Αυτό ακριβώς εννοούν οι ειδικοί όταν μιλούν για γύρισμα στην εποχή πριν από τα αντιβιοτικά.

Γιατί τα αντιβιοτικά για το κρυολόγημα κάνουν ζημιά

Περίπου το 90% της χρήσης αντιβιοτικών γίνεται εκτός νοσοκομείων, γι' αυτό και το ECDC στρέφει φέτος την προσοχή του στα μικρά παιδιά. Πολλά από αυτά λαμβάνουν αντιβιοτικά για βήχα, πονόλαιμο ή κρυολόγημα, τη στιγμή που η αιτία είναι συνήθως κάποιος ιός. Σε μια ίωση το αντιβιοτικό δεν συμβάλλει στην ανάρρωση, ευνοεί όμως την επιβίωση των ανθεκτικών βακτηρίων και τους δίνει περιθώριο να πολλαπλασιαστούν και να εξαπλωθούν. Για τον λόγο αυτό το κέντρο συστήνει χρήση αντιβιοτικών μόνο με συνταγή και μόνο όταν υπάρχει πραγματική ιατρική ανάγκη.

Κρίσιμο μέτωπο παραμένουν και τα νοσοκομεία. Πάνω από το 70% της επιβάρυνσης από τη μικροβιακή αντοχή στην ΕΕ και στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο αποδίδεται σε λοιμώξεις από βακτήρια ανθεκτικά σε πολλά αντιβιοτικά, που μεταδίδονται κατά την παροχή φροντίδας, για παράδειγμα στη διάρκεια μιας νοσηλείας. Το ECDC εκτιμά ότι περίπου η μισή από αυτή την επιβάρυνση θα μπορούσε να αποφευχθεί με καλύτερη πρόληψη.

Στα μέτρα που μπορούν να ανακόψουν τη μετάδοση περιλαμβάνονται η υγιεινή των χεριών, η σχολαστική απολύμανση των χώρων και η έγκαιρη αναγνώριση των περιστατικών. Ο συνδυασμός ορθολογικής χρήσης αντιβιοτικών και αυστηρής πρόληψης στα νοσοκομεία είναι, σύμφωνα με το ECDC, ο μόνος δρόμος για να μην επιβεβαιωθεί το χειρότερο σενάριο. Η απόσταση ανάμεσα στους στόχους του 2030 και στα σημερινά νούμερα δείχνει πόσο μεγάλη είναι η προσπάθεια που απαιτείται.