simera24.gr

ΒΡΕΤΑΝΙΑ-ΕΕ

ΕΕ-Βρετανία: 17 δισ. λίρες και τέλος στους συνοριακούς ελέγχους

Πέρα από το Erasmus+ και την κινητικότητα των νέων, η σύνοδος των Βρυξελλών κλείδωσε μια δέσμη οικονομικών συμφωνιών με όφελος έως 0,5% του ΑΕΠ. Στο επίκεντρο η κατάργηση των ελέγχων στα τρόφιμα και η διασύνδεση των αγορών άνθρακα.

Newsroom simera24.gr · 20 Νοεμβρίου 2026 · Διεθνή

ΕΕ-Βρετανία: 17 δισ. λίρες και τέλος στους συνοριακούς ελέγχους

Πέρα από την επιστροφή στο Erasmus+ και το πρόγραμμα κινητικότητας για τους νέους, η σύνοδος κορυφής ΕΕ-Βρετανίας στις Βρυξέλλες άφησε πίσω της μια δέσμη οικονομικών συμφωνιών με απτό δημοσιονομικό αποτύπωμα. Το βρετανικό υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι τα συμφωνηθέντα μπορούν να προσθέσουν έως 0,5% στο ΑΕΠ της χώρας, ποσό που αντιστοιχεί σε 17 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως. Στον πυρήνα της συμφωνίας βρίσκονται η αγροδιατροφική ρύθμιση, που σαρώνει τους συνοριακούς ελέγχους από την 1η Μαρτίου 2028, και η σύνδεση των αγορών δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ μίλησε για «καλή μέρα για τη Βρετανία και μια καλή μέρα για την Ευρώπη».

Τρόφιμα χωρίς πιστοποιητικά από την 1η Μαρτίου 2028

Η υγειονομική και φυτοϋγειονομική συμφωνία θεωρείται η σημαντικότερη οικονομικά παρέμβαση του πακέτου. Καταργεί τη συντριπτική πλειονότητα των πιστοποιητικών και των συνοριακών ελέγχων που επιβλήθηκαν μετά το Brexit στη διακίνηση ζώων, φυτών και προϊόντων όπως το κρέας, τα τυριά, τα ψάρια, τα φρούτα και οι σπόροι. Τα οφέλη επεκτείνονται και στις αποστολές από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία, όπου ισχύουν ειδικές ρυθμίσεις για την προστασία της ενιαίας αγοράς. Το Λονδίνο εκτιμά ότι το όφελος μπορεί να φτάσει τα 5,1 δισεκατομμύρια λίρες τον χρόνο έως το 2040, δεσμευόμενο σε αντάλλαγμα να ευθυγραμμίζεται διαρκώς με τους ευρωπαϊκούς κανόνες ασφάλειας τροφίμων.

Η ανάγκη της ρύθμισης αποτυπώνεται στα νούμερα. Σύμφωνα με στοιχεία του κλάδου Logistics UK, τα υγειονομικά πιστοποιητικά εξαγωγής κοστίζουν συνήθως από 150 έως 250 λίρες ανά αποστολή, ενώ ορισμένα φορτία υπόκεινται και σε φυσικούς ελέγχους στα σύνορα. Παράλληλα, όπως παρουσιάστηκε στη Βουλή των Λόρδων, η αξία των βρετανικών εξαγωγών τροφίμων, ποτών και ζωοτροφών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση μειώθηκε κατά 26% μεταξύ 2019 και 2025. Η άρση των ελέγχων αναμένεται να περιορίσει το διοικητικό κόστος και τις καθυστερήσεις στις εμπορευματικές μεταφορές.

Μπέρναμ: το νομοσχέδιο στη Βουλή την επόμενη εβδομάδα

Ο Άντι Μπέρναμ ανακοίνωσε ότι το νομοσχέδιο εφαρμογής των συμφωνηθέντων θα κατατεθεί στο βρετανικό Κοινοβούλιο την ερχόμενη εβδομάδα, ώστε να ξεκινήσει η υλοποίηση από το 2028 μόλις ολοκληρωθούν οι νομικές και τεχνικές προετοιμασίες. Η Ντάουνινγκ Στριτ γνωστοποίησε ότι κλείδωσαν τόσο οι τρεις βασικές πρωτοβουλίες όσο και τα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής τους, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit.

Το δεύτερο σκέλος αφορά τη διασύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα εντός του 2028. Μετά το Brexit, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε στη Βρετανία περιβαλλοντικούς δασμούς βάσει του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), που στοιχίζουν στη βρετανική οικονομία έως 3,8 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως, κυρίως στη χαλυβουργία και τη βιομηχανία αλουμινίου. Η αμοιβαία αναγνώριση δικαιωμάτων θα απαλλάξει τις επιβαρυμένες εταιρείες από αυτό το κόστος.

Η συμφωνία σηματοδοτεί ουσιαστική προσέγγιση, χωρίς ωστόσο επιστροφή της Βρετανίας στην ενιαία αγορά ή αποκατάσταση της γενικής ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων. Ανοιχτές παραμένουν οι διαπραγματεύσεις για τη συμμετοχή του Λονδίνου στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ προωθείται νέα συνεργασία στην τεχνητή νοημοσύνη, τις ψηφιακές τεχνολογίες και την οικονομική ασφάλεια.