simera24.gr

ΜΝΗΜΕΙΑ

Σήραγγες και κήποι κάτω από την Αγία Σοφία ανοίγουν στο κοινό

Οι τουρκικές αρχές καθάρισαν 420 μέτρα βυζαντινών σηράγγων κάτω από την Αγία Σοφία και εξετάζουν να τις ανοίξουν στους επισκέπτες, ενώ από τους κήπους απομακρύνθηκαν σχεδόν 3.000 τόνοι επίχωσης.

Newsroom simera24.gr · 21 Νοεμβρίου 2026 · Διεθνή

Σήραγγες και κήποι κάτω από την Αγία Σοφία ανοίγουν στο κοινό

Ένας ολόκληρος υπόγειος κόσμος που επί αιώνες έμενε θαμμένος κάτω από την Αγία Σοφία βγαίνει σταδιακά στο φως. Συνεργεία αποκατάστασης καθάρισαν ήδη 420 μέτρα υπόγειων σηράγγων, φέρνοντας στην επιφάνεια στοές, αρχαία δίκτυα ύδρευσης και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης. Οι τουρκικές αρχές εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο να ανοίξουν ορισμένες από τις στοές στους επισκέπτες, μετατρέποντας το υπέδαφος του μνημείου σε νέα διαδρομή ιστορίας. Πρόσφατα είχαν εντοπιστεί και ίχνη οικοδομικής φάσης προγενέστερης του ναού του Ιουστινιανού, όμως η νέα εικόνα αφορά την έκταση και την προσβασιμότητα ενός δικτύου που έως τώρα παρέμενε άγνωστο.

Η κατάβαση Ερσόι στις στοές που κατέγραψε το CNN Türk

Το μέγεθος των εργασιών παρουσίασε ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, ο οποίος κατέβηκε ο ίδιος στις υπόγειες εγκαταστάσεις του μνημείου συνοδευόμενος από τους επιστήμονες του προγράμματος. Η κάθοδος αυτή αποτέλεσε την πρώτη επίσημη παρουσίαση ενός χώρου που για αιώνες παρέμενε καλυμμένος από χώμα και άλλα υλικά. Το τηλεοπτικό δίκτυο CNN Türk μετέδωσε για πρώτη φορά εικόνες από τις στοές, με δημοσιογραφικό συνεργείο να κατεβαίνει στις ιστορικές σήραγγες στις 20 Νοεμβρίου 2026.

Τα πλάνα αποκαλύπτουν ένα πυκνό δίκτυο υπόγειων περασμάτων που διατρέχουν το υπέδαφος κάτω από ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μνημεία του κόσμου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε ο Ερσόι, οι έρευνες έχουν εντοπίσει συνολικά έξι υπόγειους χώρους και εννέα σήραγγες, που συνθέτουν έναν χάρτη εντελώς διαφορετικό από την εικόνα που είχαν έως σήμερα οι μελετητές του μνημείου.

Οι εργασίες εντάσσονται στο εκτεταμένο πρόγραμμα συντήρησης της Αγίας Σοφίας, το οποίο οι τουρκικές αρχές χαρακτηρίζουν ως το μεγαλύτερο της περιόδου της Τουρκικής Δημοκρατίας. Στόχος είναι η τεκμηρίωση και η ανάδειξη των υπόγειων δομών, ώστε να ενταχθούν στην αφήγηση που προσφέρεται στους επισκέπτες του ναού.

Ο Κήπος του Βεζίρη και το σχέδιο για τις στοές

Το μεγαλύτερο μέρος των ευρημάτων προέρχεται από δύο περιοχές, τον Κήπο του Βεζίρη και τον δυτικό κήπο, από τους οποίους έχουν ήδη απομακρυνθεί σχεδόν 3.000 τόνοι υλικών επίχωσης. Κάτω από αυτά τα στρώματα χώματος οι ερευνητές εντόπισαν στοές και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα που παρέμεναν σφραγισμένα για αιώνες. Η έκταση του υλικού που αφαιρέθηκε δείχνει το μέγεθος της επιχείρησης που χρειάστηκε για να αποκαλυφθεί το υπόγειο δίκτυο.

Στον Κήπο του Βεζίρη εντοπίστηκε και μια υπόγεια ταφική κατασκευή, ένα υπόσκαφο ταφικό μνημείο γνωστό ως hypogeum. Οι εργασίες καθαρισμού προχώρησαν 1,5 μέτρο κάτω από το γνωστό επίπεδο του δαπέδου, φέρνοντας στο φως αρχιτεκτονικά στρώματα σε μεγαλύτερο βάθος. Οι επιστήμονες εξετάζουν αν τα κατάλοιπα αυτά ανήκουν σε περίοδο προγενέστερη του σημερινού οικοδομήματος, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί ασφαλής χρονολόγηση.

Το πιο φιλόδοξο σκέλος του σχεδίου αφορά τη δυνατότητα να ανοίξουν τμήματα των σηράγγων στο κοινό. Αν προχωρήσει, οι επισκέπτες θα μπορούν να περπατήσουν στις υπόγειες στοές και να δουν από κοντά τα αρχαία δίκτυα ύδρευσης της βυζαντινής πόλης. Προς το παρόν οι εργασίες συνεχίζονται και η επιστημονική διερεύνηση των ευρημάτων παραμένει σε εξέλιξη, με το υπέδαφος της Αγίας Σοφίας να υπόσχεται να προσθέσει ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του μνημείου.